I SA/Ol 718/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie - Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. T. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. T. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie: przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości z sankcjami wieloletnimi na rok 2010 postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych Wnioskiem z dnia 23 grudnia 2011r. A. T. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żona oraz trójką dzieci. Skarżący posiada: ½ domu o powierzchni 150 m2, nieruchomość rolną o powierzchni "[...]" ha, stodołę oraz oborę. Dodatkowo posiada przedmioty wartościowe o wartości powyżej 3.000 euro w postaci maszyn rolniczych tj.: ciągnika, belarki, kosiarki. Powyższe ruchomości skarżący zakupił ze środków pochodzących z kredytów, które aktualnie spłaca. Uzyskuje dochody z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w kwocie ok. 30.000 zł oraz z tytułu dopłat unijnych w kwocie ok. 90.000 zł. Argumentując wniosek skarżący wyjaśnił, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych gdyż ma na utrzymaniu żonę i trójkę dzieci, a jego dochody nie są duże. Podkreślił, że spłaca kredyty zaciągnięte na utworzenie gospodarstwa i zakup ziemi. Wyjaśnił, że rocznie w sumie spłaca raty kredytów w wysokości ok. 100.000 zł. Mając na uwadze powyższe zważono co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.). Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazać należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245§2 i 3 p.p.s.a.). Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 §1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącego stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazać należy, że skarżący uzyskuje dochody z tytułu prowadzonej działalność rolniczej oraz z dopłat unijnych w kwocie ok. 120.000 zł rocznie. Dodatkowo posiada majątek w postaci domu, budynków gospodarczych oraz nieruchomości rolnej o powierzchni ponad "[...]" ha. Opierając się na powyższych ustaleniach można stwierdzić, iż skarżący uzyskuje dochody jak i posiada majątek w oparciu, o który może opłacić należne koszty sądowe w tym wpis od skargi, który w przedmiotowej sprawie wynosi 400 zł. Fakt, iż skarżący spłaca raty zaciągniętych kredytów w wysokości 100.000 zł rocznie, nie może stanowić przesłanki do przyznania prawa pomocy. Wskazać należy, że w orzecznictwie sądowym ugruntował się pogląd, iż zobowiązania prywatnoprawne nie mogą mieć pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi (por. postanowienia NSA: z dnia 28 czerwca 2005r., sygn. akt II GZ 56/05, z dnia 7 października 2005 r., sygn. akt II FZ 624/05 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Stwierdzić należy, że skarżący musi się liczyć z ponoszeniem wydatków, a konieczność regulowania świadczeń publicznoprawnych musi traktować na równi z bieżącymi należnościami związanymi ze spłatą rat kredytów. W tak ustalonym stanie faktycznym, trudno uznać skarżącego za osobę ubogą wymagającą pomocy ze strony państwa, w postaci opłacenia za niego kosztów sądowych. Podkreślić należy, że w sytuacji gdy skarżący jest w stanie wygospodarować środki pieniężne na opłacenie rat kredytów należało uznać, iż powinien wygospodarować także niezbędne środki pieniężne na koszty sądowe. Nielogiczne byłoby uznanie, że w sytuacji gdy skarżący ponosi tak wysokie koszty spłaty zobowiązań cywilnoprawnych, Skarb Państwa powinien za stronę opłacić obowiązkowe koszty sądowe. Rozpoznając wniosek skarżącego stwierdzić należy, że fakt konieczności ponoszenia wydatków na utrzymanie pięcioosobowej rodziny wpływa na sytuację finansową, jednakże nie jest to okoliczność wyjątkowa, szczególna, bowiem każdy obywatel ponosi koszty związane ze swoim utrzymaniem czy też z utrzymaniem rodziny. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji.