I SA/Ol 720/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi kasacyjnej R.G. od wyroku tut. Sądu z dnia 2 lutego 2017 r. oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" "[...]" w przedmiocie: zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. oraz odsetek za zwłokę od niezapłaconych zaliczek na podatek postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 100 (słownie: sto) zł WSA/post.1 - sentencja postanowienia R.G., reprezentowany przez adwokata P. L, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę kasacyjną od wyroku tut. Sądu z dnia 2 lutego 2017 r. oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. oraz odsetek za zwłokę od niezapłaconych zaliczek na podatek. Wnioskiem z dnia 4 kwietnia 2017 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie uzyskuje dochodów. Poza 25 udziałami w "[...]" Sp. z o.o., 25 udziałów w "[...]" Sp. z o.o. z/s , 40 udziałów w "[...]" Sp. z o.o. w likwidacji , oraz udziałem w drodze 1000/84000 w miejscowości "[...]", nie posiada innego majątku. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że jego sytuacja jest trudna i nie pozwala mu na opłacenie kosztów sądowych. Jest osobą bezrobotną. Zamieszkuje na terenie Hiszpanii, w mieszkaniu wynajmowanym przez jego siostrę, która ponosi wszelkie opłaty związane z utrzymaniem tego mieszkania. Nie pracuje, nie korzysta z pomocy ośrodków pomocy społecznej. Posiada niespłacone kredyty w Banku "[...]" – do spłaty pozostała kwota ok. 140.000 zł, kredyt firmowy w Banku "[...]" - do spłaty pozostała kwota ok. 130.000 zł oraz otwarte konto kredytowe- gdzie do spłaty pozostała mu kwota ok. 48.000 zł. Oświadczył, że z uwagi na brak środków finansowych powyższych kredytów nie spłaca. Wskazał, że nie utrzymuje kontaktu z rodzicami, w związku z powyższym nie zna wysokości uzyskiwanych przez nich dochodów jak i posiadanego majątku. Nie posiada telefonu komórkowego, samochodu. W podróży z Polski do Hiszpanii najczęściej korzysta z serwisu BlaBlaCar, w związku z czym ponosi niskie koszty, które pokrywa jego siostra. Posiada majątek w postaci udziału w drodze wynoszący 1000/84000 części niezabudowanej działki gruntu o łącznej powierzchni 16.878 m2 położonej "[...]", którego wartości szacunkowej nie jest w stanie określić. Nadto posiada udziały w trzech spółkach : 25 udziałów "[...]", 25 udziałów w "[...]" Sp. z o.o. z/s , 40 udziałów w "[...]" Sp. z o.o. w likwidacji . Według jego wiedzy ww. spółki nie prowadzą żadnej działalności, nie posiadają majątku, nie przedstawiają żadnej wartości. Nie posiada polis na życie. Zgodnie z umową ustną zapłata za usługę prawną nastąpi z chwilą prawomocnego zakończenia niniejszej sprawy, na dzień dzisiejszy nie zna jej wysokości albowiem powyższe uzależnione będzie od jej wyniku. Na wstępie rozważań podkreślić należy, że postanowieniem z dnia 30 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpatrzeniu sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego postanowił zmienić postanowienie referendarza sądowego i przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpis od skargi ponad kwotę 100 zł. Rozpoznając niniejszy wniosek wskazać należy, iż zgodnie z treścią przepisu art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016r., poz. 718 dalej cyt. jako "p.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Instytucję prawa pomocy należy stosować wyjątkowo, a więc w stosunku do osób ubogich, niemających jakichkolwiek stałych źródeł dochodów, czy też posiadających je, jednak w wysokości niewystarczającej na zaspokojenie nawet podstawowych potrzeb. W przypadku prawa pomocy mamy do czynienia z pomocą Budżetu Państwa osobom, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy są przy tym określone ogólnie, a więc uznaniu sądu pozostawił ustawodawca ocenę przedstawionych we wniosku okoliczności przemawiających, zdaniem strony, za rozstrzygnięciem korzystnym dla niego. Należy ponadto zauważyć, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpoznawanej sprawy, należy uznać, że przedstawione przez skarżącego okoliczności dotyczące jego sytuacji finansowej i osobistej pozwoliły stwierdzić, iż złożony przezeń wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Wnioskodawca nie będzie w stanie w całości ponieść kosztów wpisu od skargi kasacyjnej w sytuacji, w której nie ma bieżących dochodów, a mimo posiadanego przez skarżącego udziału w nieruchomości nie może nim dysponować. Co więcej skarżący pozostaje bez zatrudnienia, nie osiąga żadnych dochodów. Wszelkie koszty utrzymania i wydatki skarżącego pokrywa jego siostra. Biorąc powyższe pod uwagę referendarz sądowy uznał, że w sytuacji gdy wnioskodawca pomimo, że nie uzyskuje dochodów, jednak wciąż korzysta z usług profesjonalnego pełnomocnika, nadto jest udziałowcem w Spółkach prawa handlowego jest w stanie opłacić koszty w części tj. w postaci wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł. Podkreślić przy tym należy, że wnioskodawca w sytuacji braku zatrudnienia, utraty dochodów z tytułu diety, nie korzysta z pomocy ośrodka pomocy społecznej czy jego odpowiednika na terytorium Hiszpanii. W tej sytuacji przyjąć należy, że przyznane zwolnienie nie przekracza możliwości finansowych skarżącego, nie uczyni uszczerbku w utrzymaniu koniecznym wnioskodawcy i jego rodziny. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.