I SA/Ol 722/13
PostanowienieWSA w Olsztynie2014-01-13
Skład orzekający: Wiesława Pierechod
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona ubiega się o ustanowienie doradcy podatkowego w celu wniesienia skargi kasacyjnej, a jej sytuacja materialna nie uległa poprawie od czasu poprzedniego wniosku, należy przyznać jej prawo pomocy w tym zakresie?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego, uznając, że sytuacja materialna skarżącej nie poprawiła się, a wręcz pogorszył się jej stan zdrowia. Wobec zamiaru wniesienia skargi kasacyjnej, który wymaga działania przez pełnomocnika, a także celu instytucji prawa pomocy jakim jest zagwarantowanie dostępu do sądu, przyznanie pomocy jest uzasadnione.Stan faktyczny
Skarżąca K.B. wniosła o ustanowienie doradcy podatkowego w celu wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA oddalającego jej skargi w sprawie dotyczącej podatku akcyzowego. Po wcześniejszym odmówieniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy przez NSA, skarżąca ponownie złożyła wniosek, przedstawiając swoją aktualną, trudną sytuację materialną i zdrowotną. Sąd wezwał ją do uzupełnienia wniosku, po czym ocenił przedstawione dowody.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie doradcy podatkowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wiesława Pierechod po rozpoznaniu w Olsztynie w dniu 13 stycznia 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.B. o ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skarg K.B. – Firma B. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" Nr "[...]" i Nr "[...]" w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiące od stycznia do sierpnia 2005r. oraz od kwietnia do grudnia 2004r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie doradcy podatkowego.
K.B., po wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie z dnia 28 listopada 2013r. sygn. akt I SA/Ol 722/13 oddalającego jej skargi w niniejszej sprawie, ponownie wniosła o przyznanie prawa pomocy. Wnioskami z dnia 29 listopada 2013r. zwróciła się o ustanowienie doradcy podatkowego w celu wniesienia skargi kasacyjnej w połączonej sprawie, prowadzonej obecnie pod sygn. akt I SA/Ol 722/13 (sygn. akt I SA/Ol 484/12 i I SA/Ol 485/12 przed połączeniem do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia).
Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił i zważył co następuje:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Skarżąca złożyła w dniu 03 września 2012r. wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego (k. 15-19 akt sądowych w obu sprawach przed połączeniem).
Postępowania w zakresie rozpatrzenia tych wniosków zostały zakończone przez Naczelny Sąd Administracyjny, który dwoma postanowieniami z dnia 28 listopada 2012r. sygn. akt I GZ 386/12 i I GZ 387/12 uchylił zaskarżone postanowienia WSA w Olsztynie z 23 października 2012r. sygn. akt I SA/Ol 484/12 i akt I SA/Ol 485/12, w części dotyczącej odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, oraz oddalił zażalenia w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowień podzielił stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, iż na tym etapie postępowania udział w sprawie pełnomocnika nie jest konieczny. NSA podniósł jednak, że oddalenie zażaleń w części nie wpływa na prawo strony do późniejszego ubiegania się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika w przypadku zmiany okoliczności stanowiących podstawę wniosków.
Po wydaniu ww. wyroku WSA w Olsztynie z dnia 28 listopada 2013r. skarżąca ponowiła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie doradcy podatkowego w celu wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie (k. 245-248 i 249-252 t. II akt sądowych).
Wobec tego, że skarżąca w przedłożonych wnioskach nie zawarła jakiejkolwiek informacji o swojej sytuacji majątkowej, możliwościach płatniczych oraz stanie rodzinnym, Sąd wezwał stronę w dniu 13 grudnia 2013r. do złożenia stosownych oświadczeń i dokumentów.
W odpowiedzi skarżąca przedstawiła przy piśmie z dnia 19 grudnia 2013r. swoją aktualną sytuację finansową. Wnioskodawczyni powołała się na wcześniejsze wnioski z 03 września 2012r. Jak zatem wynika z jej poprzednich oświadczeń i dokumentów skarżąca po śmierci męża, od ponad ośmiu lat samodzielnie prowadzi działalność gospodarczą, z której osiąga dochód w wysokości ok. 1.632 zł miesięcznie. Samotnie wychowuje dwoje dzieci obecnie w wieku 23 i 18 lat, które otrzymują rentę rodzinną w łącznej kwocie 754,46 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni wraz z dziećmi posiada dom o powierzchni 160 m2, niezabudowaną działkę rolną o powierzchni 2,4 ha oraz działki zabudowane o łącznej powierzchni 1,6116 ha, na których prowadzi działalność gospodarczą. Nieruchomości zabudowane są starymi, zniszczonymi budynkami wymagającymi remontów: budynkiem magazynowo-warsztatowym o pow. 311 m2 oraz budynkiem magazynowo-socjalnym o pow. 216 m2. Organy celne i podatkowe ustanowiły hipotekę przymusową na nieruchomościach oraz wyposażeniu i urządzeniach budynków na poczet przyszłych zobowiązań. Ponadto zajęły rachunki bankowe, wskutek czego strona nie może otrzymać kredytu. Wnioskodawczyni spłaca kredyt w łącznej wysokości ok. 1.200 zł miesięcznie, który zaciągnęła na rozwój działalności gospodarczej jeszcze przed wszczęciem kontroli podatkowych. Ponadto jej stałe wydatki stanowi podatek od nieruchomości – 10.548 zł, opłata z tytułu użytkowania wieczystego 974 zł oraz koszty utrzymania rodziny, tj. energia ok. 250 zł, ogrzewanie ok. 400 zł, woda obecnie ok. 100 zł, gaz ok. 50 zł, telefon ok. 120 zł, środki czystości ok. 200 zł, dojazdy do szkoły ok. 120 zł, internat córki 290 zł, wyżywienie ok. 900 zł i sezonowe wydatki na leki, przybory szkolne, książki, odzież, obuwie.
Dodatkowo w odpowiedzi na wezwanie skarżąca wyjaśniła, że nie posiada przedmiotów wartościowych i ruchomości o wartości powyżej 3.000 euro. Ponadto nieruchomość rolna nie przynosi bezpośrednich dochodów, otrzymywane dopłaty z ARiMR oraz dochód uzyskany z ziemi pozwalają na spłacenie raty do ANR – 4.946,24 zł. Dodała, że nie posiada polis ubezpieczeniowych ani lokat. Do złożonych wyjaśnień przedłożyła kopie następujących dokumentów: zawiadomienia ANR o płatności z 03.10.2013r., decyzji ARiMR z 14.11.2011r. o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ewidencji środków trwałych za 2012r. i 2013r., rachunki za energię i wodę, zaświadczenia z Banku A. o posiadaniu rachunku bieżącego i tytułów wykonawczych na rachunku bankowym, zaświadczenia z 18.10.2013r. o jej stanie zdrowia oraz deklarację VAT-7 za październik 2013r.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że skarżąca przedstawiła swoją aktualną sytuację materialną. Z porównania obecnej sytuacji z przedstawioną na etapie rozpatrywania poprzedniego wniosku strony z 03 września 2012r. wynika, że sytuacja materialna skarżącej nie poprawiła się, a pogorszył się jej stan zdrowia.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że strona również nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w niniejszej sprawie, a więc ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wobec zamiaru skarżącej wniesienia skargi kasacyjnej Sąd wyjaśnia, że chcąc skarżyć wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego musi ona działać przez pełnomocnika, co wynika z treści art. 175 § 1 i § 3 pkt 1 p.p.s.a. Przy czym zasada prawa do sądu jest zawsze brana pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy. Celem instytucji prawa pomocy jest bowiem zagwarantowanie dostępu do sądu podmiotom, których wyjątkowo trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło