I SA/Ol 724/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Górska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi Spółki A na pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek postanawia odrzucić skargę. Wnioskiem z 25 stycznia 2021 r. Spółka A (dalej: "Spółka") zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "organ") o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za listopad 2020 r. dla płatników w określonych branżach podając, że prowadzi na dzień 30 września 2020 r. jako przeważającą działalność wg kodu PKD 56.10.A. Pismem (opatrzonym tytułem "decyzja") z "[...]" nr "[...]", organ odmówił Spółce prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek za ww. okres. Organ powołał przy tym art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j. Dz. U. poz. 1842 ze zm.); dalej: "ustawa COVID-19" w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 266 ze zm.). Przytoczył także brzmienie art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19. Podał, że pomimo zawartych we wniosku oświadczeń Spółki co do kodu PKD przeważającej działalności, z rejestru KRS wynika, że kod PKD przeważającej działalności Spółki na dzień 30 września 2020 r. to 62.09.Z. Ocenił, że taka klasyfikacja w rejestrach nie uprawnia Spółki do zwolnienia z obowiązku opłacenia składek za listopad 2020 r. Postanowieniem z 14 lipca 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 2629/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przekazał według właściwości tutejszemu Sądowi skargę Spółki na opisane powyżej pismo (decyzję) organu. Na mocy zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I z 19 listopada 2021 r. organ został wezwany do nadesłania kompletnych, uporządkowanych, ponumerowanych i trwale połączonych akt administracyjnych sprawy zawierających pisma w oryginale lub poświadczone za zgodność z oryginałem wraz z potwierdzeniami odbioru. Odpowiadając na powyższe wezwanie organ (w piśmie z 2 grudnia 2021 r.) poinformował, że nie jest możliwe wykonanie zobowiązania Sądu w zakresie przedłożenia akt zawierających podpisaną decyzję, gdyż po weryfikacji okazało się, że zaskarżona decyzja nie została podpisana, a jedynie doręczona Spółce za pośrednictwem portalu PUE ZUS. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądami administracyjnymi badaniem dopuszczalności jej wniesienia. W tym zakresie ocenie podlega między innymi, czy sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego. Kontroli sądów administracyjnych nie jest bowiem poddana każda działalność organów administracji, a jedynie taka, która podjęta została w formach prawnych opisanych w art. 3 § 2 i 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.); dalej: "p.p.s.a.". Stosownie zaś do art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Taka forma prawna działania organu administracji powinna znaleźć zastosowanie także w kontrolowanej sprawie w razie negatywnego rozpatrzenia przez organ wniosku Spółki o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za listopad 2020 r. dla płatników w określonych branżach. W świetle bowiem art. 31zq ust. 7 ustawy COVID-19, odmowa zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, następuje w drodze decyzji. Wobec braku regulacji szczególnych, stosownie do art. 1 pkt 1 w zw. z art. 180 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.); dalej: "k.p.a.", tego rodzaju decyzja winna zawierać elementy wymienione w art. 107 § 1 k.p.a., tj.: oznaczenie organu administracji publicznej; datę wydania; oznaczenie strony lub stron; powołanie podstawy prawnej; rozstrzygnięcie; uzasadnienie faktyczne i prawne; pouczenie o prawie wniesienia środka zaskarżenia uwzględniające regulacje zawarte w art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19; podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji. Jak wynika z oświadczenia pełnomocnika organu (zawartego w piśmie z 2 grudnia 2021 r., k. 51 akt sądowych) zaskarżona przez Spółkę decyzja organu nie została podpisana, a jedynie doręczona Spółce za pośrednictwem portalu PUE ZUS. Brak podpisu upoważnionego pracownika organu na decyzji nie mógł być jednak konwalidowany przez czynność materialno-techniczną, jaką jest doręczenie decyzji. Przewidziany w art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. obowiązek podpisania decyzji spełnia bowiem funkcję gwarancyjną dla strony, która nie może mieć wątpliwości, że decyzja pochodzi od organu administracji publicznej i wydana została przez upoważniony podmiot. Podpis takiej osoby jest zatem niezbędnym elementem decyzji administracyjnej. Dopóki decyzja nie zostanie podpisana przez upoważnionego pracownika organu jest tylko projektem decyzji, który nie wywołuje żadnych skutków prawnych nawet w sytuacji skutecznego doręczenia go stronie postępowania. Warunkiem bowiem doręczenia decyzji jest uprzednie jej wydanie, które następuje w dacie podpisania decyzji przez upoważnionego pracownika organu (por. postanowienie z 31 grudnia 2021 r. II SA/Po 941/21 Baza CBOSA) . Projekt decyzji nie może być także przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, gdyż art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje możliwość wniesienia skargi jedynie na decyzję administracyjną. Warunkiem zaś uznania, że w kontrolowanej sprawie doszło do wydania takiej decyzji, jest istnienie choć jednego jej egzemplarza opatrzonego podpisem upoważnionego pracownika organu. Z taką jednak sytuacją nie mamy do czynienia w kontrolowanej sprawie, gdyż jak wskazał organ – zaskarżona decyzja nie została w ogóle podpisana. Nie jest to zatem decyzja administracyjna, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., a co najwyżej jej projekt, który nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Dla porządku należy jednak wyjaśnić, że powyższa kwalifikacja prawna zaskarżonego aktu oznacza, że sprawa zainicjowana wnioskiem Spółki z 25 stycznia 2021 r. o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za listopad 2020 r. dotychczas nie została zakończona ani decyzją odmowną (art. 31zq ust. 7 ustawy COVID-19) ani informacją o zwolnieniu (art. 31zq ust. 5 ustawy COVID-19). Wybór sposobu załatwienia tej sprawy nadal pozostaje zatem otwarty i należy do organu. W razie zaś bezczynności organu w tym zakresie Spółka może skorzystać z możliwości złożenia ponaglenia (art. 37 k.p.a.), a następnie skargi na bezczynność do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.