I SA/Ol 726/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Błesiński, Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Kędzierski (spr.), Sędzia WSA Renata Kantecka, Protokolant Katarzyna Niewiadomska, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 14 stycznia 2010 r., sprawy ze skargi Spółki A na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania podatkowego I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 340 zł ( trzysta czterdzieści ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia "[...]" Wójt Gminy S. ustalił podatnikowi koszty postępowania podatkowego w kwocie 1.220 zł. Na powyższe postanowienie T S.A. w W. złożyła zażalenie. Postanowieniem z dnia "[...]" , "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano m.in., iż zdaniem składu orzekającego SKO, organ podatkowy prawidłowo zaskarżonym postanowieniem ustalił stronie koszty postępowania podatkowego, z tytułu powołania we własnym zakresie biegłego, celem wydania opinii w sprawie w kwocie 1.220 zł. Powołanie bowiem biegłego było konieczne z uwagi na fakt, że organ podatkowy nie dysponował dokumentacją o przedłożenie której wezwał stronę w dniu 26 czerwca 2008 r., a której to w wyznaczonym terminie strona nie przedstawiła. Wskazano również, iż zdaniem SKO, odmowa przedłożenia dowodów przez stronę była bezzasadna. Podano także, iż zgodnie art. 155 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy może wezwać stronę lub inne osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań lub dokonania określonej czynności osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy lub rozstrzygnięcia sprawy. O tym, czy złożenie wyjaśnień jest niezbędne decyduje organ, przed którym toczy się postępowanie. Bezzasadne niezastosowanie się przez stronę lub inną osobę do wezwania organu podatkowego może skutkować nałożeniem kary porządkowej przewidzianej w art. 262 Ordynacji podatkowej. Zauważono także, że regulacje zawarte w treści art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej - na które powołał się pełnomocnik - a zobowiązujące organ do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy przez zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego de facto korespondują z przepisami dającymi organowi możliwość realizację tych norm poprzez czy to wezwania strony do złożenia wyjaśnień, czy dowodów będących w jej posiadaniu, a potwierdzających twierdzenie zawarte w danym wniosku. Podkreślić bowiem także należy, że do postępowania podatkowego w sprawie podatku od nieruchomości nie ma zastosowania tylko art. 6 ust. 9 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ale również przepisy Ordynacji podatkowej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 56/09, publikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Administracyjnych). Na powyższe postanowienie T.S.A. w W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, zarzucając naruszenie art. 267§1 pkt 1 i pkt 5b ustawy Ordynacja podatkowa przez obciążenie strony kosztami postępowania podatkowego w sytuacji, gdy koszty te nie powstały z winy strony, a wynikają z ustawowego obowiązku organu podatkowego do przeprowadzania postępowania podatkowego. W uzasadnieniu wskazano, iż wezwanie Wójta Gminy S. do przedłożenia dokumentacji technicznej, budowlanej oraz zestawienia środków trwałych nie nakładało jednak na stronę obowiązku przekazania organowi żądanych dokumentów. Organ bowiem w podstawie prawnej wezwania z dnia 26 czerwca 2008 r. powołał art. 155 O. p. Z przepisu tego nie wynika, aby obejmował on swoim zakresem wezwanie do przedstawienia dowodu (jakim jest dokument w postaci dokumentacji techniczno-budowlanej oraz ewidencji środków trwałych). Wezwaniem do udzielenia wyjaśnień w trybie art. 155 O. p. nie można zatem wzywać do przedstawienia dowodu. Obowiązek przedstawienia dowodu na żądanie organu podatkowego nie wynika również z art. 189 O. p. Z treści tego przepisu wynika jedynie, że organ podatkowy może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodu znajdującego się w jej posiadaniu, co nie jest równoznaczne z tym, że jest to obowiązek strony. Skarżąca wskazała, że żądanie przedstawienia dokumentacji budowlanej było nieuzasadnione również z tego powodu, że dokumentacja ta znajduje się z urzędu w posiadaniu organu podatkowego. Zgodnie bowiem z art. 187 § 3 Ordynacji podatkowej fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi podatkowemu z urzędu nie wymagają dowodu. Podano również, iż przepisów ustawy Prawo budowlane oraz rozporządzenia ministra finansów z dnia 24 grudnia 2002 r. sprawie informacji podatkowych wynika, że organ podatkowy właściwy w sprawie podatku od nieruchomości dysponuje decyzjami o pozwoleniu na budowę (w którym zawarta jest dokumentacja techniczno-budowlane), w związku z czym nie ma uzasadnienia obciążenie strony postępowania przekazaniem tych dokumentów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako p.p.s.a, sąd rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art.133§1) i rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134§1 w/w ustawy). Analizując akta sprawy Sąd stwierdził, iż strona wezwaniem wydanym na podstawie art. 155 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej jako O.p., wezwana została do przedłożenia dokumentacji w postaci: 1. zestawiania środków trwałych na podstawie, których dokonano korekty wartości budowli w stosunku do roku 2007 r.; 2. dokumentacji technicznej, z której wynikałoby, które części budowlane – linie kablowe nie są budowlami; 3. dokumentacji budowlanej potwierdzającej, że linie kablowe nie są budowlami; 4. pozwolenia na budowę; 5. informacji o położeniu budowli; W uzasadnieniu tegoż wezwania organ (Wójt Gminy S.) powołał się na art. 274a§2 ustawy O.p. (wezwanie k.11 – 12 akt adm.). Wezwanie to wydane zostało 26.06.2008 r. Wcześniej, bo 09.06.2008 r. Wójt Gminy S. wydał postanowienie o wszczęciu z urzędu postępowania podatkowego (postanowienie k. 10 akt adm.). Wobec nieprzedstawienia przez stronę dokumentacji wymienionej w wezwaniu z 26.06.2008 r., organ postanowieniem z 15.09.2008 r. powołał w sprawie biegłego z zakresu budownictwa. Biegłemu zlecił wydanie opinii "czy linie kablowe położone w kanalizacji kablowej na terenie gminy S. będącą własnością w/w podatnika stanowią budowlę w świetle przepisów prawa (postanowienie k. 17 – 18). Sąd analizując zapis w wezwaniu skierowanym do strony o przedstawienie dokumentacji i zakres opinii, której wydanie zlecono biegłemu, stwierdził, że żądana dokumentacja nie służyłaby wyjaśnieniu kwestii, której zbadanie i wyjaśnienia zlecono biegłemu. Dokumentacja i dokumenty, do których przedstawienia wezwana została strona, sporządzone były przed zrealizowaniem inwestycji. Zatem z dokumentacji tej wynikałby stan sprzed 2008 r. Strona w wyjaśnieniu z 03.03.2008 r. (k. 3 akt adm.). podała, iż zmiana podstawy opodatkowania w roku 2008 w stosunku do roku 2007 nastąpiła po uwzględnieniu przepisu §3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26.10.2006 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie. Ocena czy linie kablowe położone w kanalizacji kablowej są telekomunikacyjnymi obiektami budowlanymi należała do organu podatkowego. Dokumentacja żądana przez organ od strony nie zwalniałaby organu od dokonania takiej oceny. Jak wyżej wykazano żądana dokumentacja nie usunęłaby wątpliwości organu w kwestii dla wyjaśnienia, której powołano w sprawie biegłego. Zgodnie z art. 265§1 pkt 1 ustawy O.p., do kosztów postępowania zalicza się – m.in. należności biegłych. Przepis art. 267§1 pkt 5b ustawy O.p. stanowi, że stronę obciążają koszty powstałe z jej winy wynikłe wskutek zatajania lub nieprzedstawienia dowodu w wyznaczonym terminie. Z treści tego ostatniego przepisu wynika, że koszty takie obciążają stronę jeżeli nie przedstawi ona dowodu ze swojej winy. Nie można jednak nie zauważyć tego, że pomiędzy poniesieniem takich kosztów, a nieprzedstawieniem dowodu musi istnieć związek przyczynowy. W sprawie niniejszej – zdaniem Sądu – koszty związane z powołaniem biegłego zostałyby poniesione niezależnie pod tego czy strona przedstawiłaby żądaną dokumentację czy tez nie przedstawiła. Wreszcie zauważyć należy, iż opinia biegłego jest dowodem podlegającym ocenie przez organ orzekający. Sprawa dotyczy ustalenia podstawy opodatkowania. Powołany w sprawie biegły otrzymał natomiast zlecenie wydania opinii czy linie kablowe położone w kanalizacji kablowej stanowią budowlę w świetle przepisów prawa. Opinia taka nie służyłaby ustaleniu podstawy opodatkowania. Nadto zauważyć należy, iż zgodnie z art. 6 ust. 9 , ust.1 i ust. 3 ustawy z 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. DZ.U. z 2002 r., nr 9, poz. 84 ze zm.) strona miała obowiązek składania deklaracji na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy i wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości bez wezwania. Przepis art. 21§2 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. , nr 8 , poz. 60 ze zm.) – dalej jako O.p. , stanowi, że jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób określony w §1 pkt 1 ustawy, podatek wskazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty z zastrzeżeniem §3. Z przepisu §3 art. 21 ustawy O.p. wynika – m.in., że jeżeli organ podatkowy stwierdzi, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. W sprawie niniejszej organ wszczął postępowanie podatkowe z urzędu (postanowienie – k. 10 akt adm.) z uwagi na zakwestionowanie podstawy opodatkowania, a tym samym i deklarowanego podatku. Zakres opinii, której opracowanie zlecono biegłemu nie służył bezpośrednio określeniu podstawy opodatkowania. Tym samym obciążenie strony kosztami związanymi z wydaniem opinii nie było uzasadnione. Mając na względzie wyżej poczynione uwagi, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie narusza art. 267§1 pkt 5b ustawy O.p. i dlatego, na podstawie art. 145§1 lit.a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił je. Nadto na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a. orzekła, iż postanowienie nie podlega wykonaniu. O kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 200 i 205 w/w ustawy. Rozpatrując sprawę ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze będzie miało na względzie wyżej poczynione uwagi, a szczególności rozważy, czy żądana dokumentacja daje odpowiedz na przedmiot i zakres zadania zleconego biegłemu i czy jej przedstawienie przez stronę skutkowałoby powołaniem biegłego. . Dodatkowo nadmienić tylko należy, iż wobec uwzględnienia skargi z uwagi na naruszenia art. 267§1 pkt 5 b ustawy Ordynacja podatkowa, Sąd uznał za zbędne odnoszenie się do pozostałych zarzutów naruszenia przepisów wymienionych w skardze.