I SA/Ol 727/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wiesława Pierechod po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy umorzenia zaległości podatkowej postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. A.S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej. Wnioskiem z dnia 9 stycznia 2013 r. skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Ze złożonego przez skarżącą formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada majątku, oszczędności jak i przedmiotów wartościowych. Z tytułu umowy o pracę uzyskuje wynagrodzenie w kwocie 3.098 zł brutto. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniła, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, jak też opłacić kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Z uzyskiwanego dochodu nie jest w stanie samodzielnie wynająć mieszkania. Miesięczne wydatki wynoszą łącznie 2070 zł w tym : opłata za mieszkanie 600 zł, zakup paliwa 400 zł, zakup żywności 500 zł, artykuły higieniczne 200 zł, opłata za prąd 150 zł, zakup soczewek kontaktowych 70 zł oraz wydatki na odzież 150 zł. Ponadto wnioskodawczyni wyjaśniła, że z wynagrodzenia za pracę prowadzona jest egzekucja przez komornika skarbowego, po potrąceniach otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1116,91 zł miesięcznie. Oświadczyła, że korzysta z doraźnych pożyczek od znajomych i rodziny, gdyż nie jest w stanie opłacić kosztów wynajmowanego mieszkania. Do wniosku załączyła zestawienie opłat za mieszkanie, potwierdzenie zapłaty za prąd w wysokości 153,30 zł, odpis tytułu wykonawczego z dnia 20 kwietnia 2012 r., odpis rozliczenia płac za okres od 1 listopada 2012 r. do 30 listopada 2012 r. Na postawnie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", w dniu 21 stycznia 2013 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń. W odpowiedzi na wezwanie, wnioskodawczyni przedłożyła: - oświadczenie z dnia 25.01.2013 r., z którego wynika, że pomocy udzielają stronie rodzice. Pomoc tą otrzymuje w formie rzeczowej w postaci drobnych zakupów artykułów żywnościowych, których jednorazowa wartość to ok. 50 zł. Dodatkowo wyjaśniła, że nie posiada innych źródeł wsparcia finansowego, - wyciąg z rachunku bankowego za okres od 1 lipca 2012 r. do 1 grudnia 2012 r. Postanowieniem z dnia 18 lutego 2013 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i odmówił ustanowienia adwokata. Od powyższego postanowienia strona skarżąca złożyła sprzeciw, w którym podniosła, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy brać pod uwagę wyłącznie rzeczywistą sytuację wnioskodawcy, a nie jego domniemane dochody i możliwości finansowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W razie wniesienia sprzeciwu, zgodnie z art. 260 p.p.s.a., postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc. Zatem wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata podlega ponownemu rozpoznaniu. Zgodnie z treścią przepisu art. 246 §1 pkt. 1 p.p.s.a., sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast stosownie do pkt 2 §1 art. 246 ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczyć jednocześnie należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 i 3 p.p.s.a.). W tym miejscu należy podkreślić, że w orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, zgodnie z art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a., w którego treści używa się określenia "gdy wykaże", iż ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Wskazuje się, że strona ma przekonać sąd, iż znajduje się w sytuacji opisanej w tych przepisach, która uniemożliwia poniesienie jej jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienie pełnych kosztów postępowania. W związku z tym to sam wnioskodawca powinien należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy i jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r. sygn. akt FZ 360/04; M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, komentarz do art. 246 p.p.s.a.). Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną strony skarżącej stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. Wskazać należy, iż skarżąca wykazała, z czego się utrzymuje, jakie ponosi koszty utrzymania oraz wyjaśniła swoją sytuację majątkową i rodzinną. Wnioskodawczyni nie posiada majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Jedynym źródłem utrzymania jest wynagrodzenie, które po potrąceniach wynosi ok. 1116 zł netto miesięcznie. Ponadto strona korzysta z pomocy rodziców, którzy m.in. zakupują artykuły żywnościowe. W tej sytuacji, za uzasadnione uznać należy przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, gdyż z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.