I SA/Ol 728/09
PostanowienieWSA w Olsztynie2010-01-05
Skład orzekający: Anna Ambroziak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego może uzyskać częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie posiada środków na pokrycie pełnych kosztów, ale jednocześnie prowadzi aktywną działalność gospodarczą i wykazuje zyski?Ratio decidendi
Spółce prawa handlowego może być przyznane częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli wykaże brak dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Jednakże, prowadzenie aktywnej działalności gospodarczej, wykazywanie zysków oraz posiadanie zapasów i należności, które wielokrotnie przekraczają wysokość należnego wpisu, świadczą o możliwości częściowego sfinansowania kosztów sądowych. W takich okolicznościach, wniosek o zwolnienie nie zasługuje na uwzględnienie w całości.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie częściowego prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując wysokie zobowiązania podatkowe z tytułu VAT i akcyzy. Spółka przedstawiła dane finansowe, w tym bilans, rachunek zysków i strat oraz zestawienia kont, które wykazywały znaczące przychody, zyski, zapasy i należności, ale także wysokie zobowiązania. Sąd analizował te dane w kontekście możliwości finansowych spółki.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych ponad kwotę 10.000 zł.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie - Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]’ w przedmiocie: podatku od towarów i usług postanawia : przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych ponad kwotę 10.000 zł
Wnioskiem z dnia 7.12.2009 r. złożonym na urzędowym formularzu PPPr. "A" Sp. z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Argumentując wniosek Spółka oświadczyła, że w wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych w przedmiocie podatku VAT i akcyzy za lata 2004-2006 Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił zobowiązania podatkowe na łączną kwotę 4.151.713 zł. Skarżąca podkreśliła, że wszystkie decyzje są nieprawomocne z uwagi na toczące się postępowania odwoławcze i sądowoadministracyjne. Wskazała, że w miarę możliwości finansowych Spółka spłaca zobowiązania podatkowe. Skarżąca nie ma możliwości jednorazowej spłaty całego zadłużenia. Spółka oświadczyła, że stara się utrzymać płynność finansową oraz zmniejszyć zobowiązania wobec dostawców. Oświadczyła, że na podstawie umowy zlecenia z dnia 17.04.2007 r. w sprawie prowadzenia spraw i reprezentowania Spółki przed organami podatkowymi stronę reprezentuje doradca podatkowy B. D., w związku z czym uzyskuje miesięczne wynagrodzenie w kwocie 300 zł netto. Nadto z formularza wniosku PPPr. wynika, że kapitał podstawowy Spółki wynosi 72.000 zł, kapitał zapasowy 26.686,77 zł. Za ostatni rok obrotowy według bilansu skarżąca uzyskała zysk w wysokości 49.446,39 zł. Natomiast na posiadanych rachunkach bankowych w trzech bankach Spółka posiada zadłużenie w łącznej wysokości 401.119,33zł. Na koniec zaś roku obrotowego Spółka posiadała zapasy w kwocie 84.393,55 zł, należności z tytułu dostaw o okresie spłaty do 12 miesięcy w kwocie 655.181,31 zł, zobowiązania w łącznej kwocie 710.674,99 zł. Do wniosku załączyła: CIT-8 za 2008, z którego wynika, że za rok 2008 Spółka uzyskała dochód w wysokości 67245,78 zł, wyciągi bankowe potwierdzające wysokość zadłużenia na posiadanych rachunkach bankowych, potwierdzenie spłaty raty kredytu w wysokości 4.500 zł z dnia 31.08.2009 r., odpis ostatecznego wezwania do zapłaty zadłużenia z dnia 16.11.2009 r. wystawionego przez "B" SA w kwocie 117776,55 zł, saldo zobowiązań Spółki z tytułu kredytów, zestawienie kont analitycznych za okres sprawozdawczy 01.10.2009 do 31.10.2009 r., bilans jednostki na dzień 31.12.2008 r., rachunek zysków i strat za okres od 01.01. do 31.12.2008 r.
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., generalną zasadą jest, że każdy podmiot wszczynający postępowanie przed sądami administracyjnymi musi liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów postępowania sądowego. Zgodnie jednak z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym bądź częściowym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek środków postępowania czy dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Brzmienie przywołanego art. 246 § 2 nie pozostawia wątpliwości co do tego, że przesłanką zwolnienia osoby prawnej od kosztów sądowych jest skuteczne wykazanie przez nią braku środków pieniężnych wystarczających na sfinansowanie kosztów. Dodać należy, że osoba prawna obowiązana jest wykazać nie tylko że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów, ale także, że nie ma ich mimo podjęcia wszelkich niezbędnych działań, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (vide: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - komentarz" J.P.Tarno, Wyd. Prawn. LexisNexis; W-wa 2006 r. wyd. II, str. 504).
Według przytoczonej regulacji to na stronie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, a użyte określenie: "gdy wykaże" oznacza, że to obowiązkiem strony jest przekonanie, iż znajduje się w sytuacji opisanej w dyspozycji przywołanego przepisu i nie ma możliwości poniesienia kosztów sądowych w całości
Z danych ujętych we wniosku oraz przedłożonych dokumentów wynika natomiast, że skarżąca posiada środki pozwalające jej na sfinansowanie kosztów sądowych w części tj. w kwocie 10.000 zł.
Zauważyć należy, że Spółka nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej oraz nie wszczęła postępowania upadłościowego czy naprawczego. Skoro, w odniesieniu do strony skarżącej nie zainicjowano wymienionych wyżej postępowań, nie można mówić o występowaniu przesłanki niewypłacalności. Wskazać również należy, iż z przedstawionego rachunku zysków i strat za rok obrachunkowy 2008 wynika, że strona osiągnęła zysk w wysokości 49.446,39 zł. Ponadto według bilansu sporządzonego na dzień 31 grudnia 2008 r. wysokość zobowiązań Spółki w odniesieniu do stanu na dzień 31 grudnia 2007 r. spadła z 958.826,38 zł na 710.674,99 zł. W zeznaniu CIT - 8 o wysokości osiągniętego dochodu za rok podatkowy 2008 Spółka wykazała dochód w wysokości 67.245,78 zł. Zauważyć należy, że w tym okresie uzyskała ona przychody w kwocie 4.388.552,16 zł oraz poniosła koszty uzyskania przychodów w wysokości 4.321.306,38 zł. Natomiast w roku 2009 r. z tytułu sprzedaży towarów z magazynów hurtowych do końca października uzyskała przychód w wysokości 2.332.199,97, z tego wartość sprzedaży towarów z magazynów hurtowych w cenach zakupu wyniosła 1.933.593,32 zł. Przedstawione dane wskazują, że Spółka prowadziła jak i nadal prowadzi działalność gospodarczą w znacznych rozmiarach, a wydatki z tytułu kosztów oznaczają, że dysponuje ona środkami na ich ponoszenie. Powyższe potwierdza również analiza załączonego do wniosku o przyznanie prawa pomocy zestawienia kont analitycznych za okres od 01.10.2009 r. do 31.10.2009 r., z której wynikało, że miesięczny obrót w miesiącu październiku po stronie wpływów wyniósł 564.802,71 zł natomiast po stronie wydatków wyniósł 477.990,59 zł. Ponadto na podstawie przedstawionego zestawienia ustalono, że Spółka posiadała zobowiązania z tytułu zaciągniętych kredytów w wysokości łącznej 400.605,89 zł jak i u kontrahentów, z tego najwyższe u "B" SA w wysokości 131.401,39 zł, "C" 111.477,55 zł. Nadto ustalono, że Spółka posiadała należności m.in. u "D" w wysokości 99.290,78 zł, w firmie "E" w wysokości 343.236,25 zł oraz "F" 211.621,20 zł. Dodatkowo z przedstawionego zestawienia wynikało, że na koniec października 2009 r. Spółka posiadała (zapasy) towary handlowe w magazynach hurtowych na łączną wartość 125.909,81 zł.
Ponadto stwierdzić należy, że w miesiącu sierpniu 2009 r. skarżąca wygospodarowała środki pieniężne na spłatę raty kredytu w kwocie 4.500 zł.
Powyższe dane prowadzą do wniosku, że Spółka ma możliwość częściowego sfinansowania należnych kosztów sądowych. Prowadzi działalność w znacznym rozmiarze, nadto posiada zapasy, które wielokrotnie ( na koniec października 2009 r.) przekraczały wysokość należnego wpisu tj. kwotę 15.104 zł. Spółka ma tym samym realną możliwość poczynienia oszczędności na poczet kosztów postępowania. Tym samym, w okolicznościach przedmiotowej sprawy orzekający doszedł do przekonania, że wniosek podatnika nie zasługuje na uwzględnienie w całości.
Odnosząc się zaś do posiadanych przez Spółkę zobowiązań należy stwierdzić, że brak jest podstaw do przyjęcia, że zobowiązania te są pilniejsze niż opłacenie należnych kosztów sądowych.
Przyznanie prawa pomocy nie jest bowiem uwarunkowane posiadaniem innych zobowiązań, których niewykonanie pociąga za sobą negatywne dla skarżącej skutki, czy też prowadzeniem postępowań egzekucyjnych a jedynie spełnieniem przesłanki ustawowej tj. wykazaniem, że nie ma się dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do uznania, że skarżąca nie ma dostatecznych środków na sfinansowanie kosztów sądowych w kwocie 10.000 zł.
Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło