I SA/Ol 728/09
PostanowienieWSA w Olsztynie2010-02-03
Skład orzekający: Sędzia WSA Tadeusz Piskozub
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która ponosi wysokie zobowiązania podatkowe, ale jednocześnie prowadzi znaczącą działalność gospodarczą i posiada aktywa, może zostać częściowo zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego może zostać częściowo zwolniona z kosztów sądowych, jeśli wykaże brak środków na pokrycie całości kosztów, ale jednocześnie posiada aktywa i prowadzi działalność gospodarczą, która pozwala na częściowe pokrycie tych kosztów. Sąd ocenia sytuację finansową spółki na podstawie całokształtu jej majątku i obrotów, a nie tylko wysokości zobowiązań.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT i akcyzy, od której został określony wpis sądowy w wysokości 15.104 zł. Spółka wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując, że posiada wysokie, nieprawomocne zobowiązania podatkowe i stara się utrzymać płynność finansową. Do wniosku załączyła dokumenty finansowe, z których wynikało m.in. osiągnięcie zysku za ostatni rok obrotowy i posiadanie znaczących zapasów oraz należności.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącą od uiszczenia wpisu w wysokości przekraczającej kwotę 10.000 zł, a w pozostałym zakresie wniosek oddalić.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Piskozub po rozpoznaniu w dniu 03 lutego 2010 roku w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: 1. zwolnić skarżącą od uiszczenia wpisu w wysokości przekraczającej kwotę 10.000 zł (dziesięć tysięcy złotych), 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić.
Skarżąca wniosła do tut. Sądu skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", od której został określony wpis w wysokości 15.104 zł. Po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych, złożonym na urzędowym formularzu PPPr.
Spółka A argumentując wniosek, oświadczyło, że w wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych w przedmiocie podatku VAT i akcyzy za lata 2004-2006 Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił zobowiązania podatkowe na łączną kwotę 4.151.713 zł. Skarżąca podkreśliła, że wszystkie decyzje są nieprawomocne z uwagi na toczące się postępowania odwoławcze i sądowoadministracyjne. Wskazała, że w miarę możliwości finansowych Spółka spłaca zobowiązania podatkowe. Skarżąca nie ma możliwości jednorazowej spłaty całego zadłużenia. Spółka oświadczyła, że stara się utrzymać płynność finansową oraz zmniejszyć zobowiązania wobec dostawców. Oświadczyła, że na podstawie umowy zlecenia z dnia 17.04.2007 r. w sprawie prowadzenia spraw i reprezentowania Spółki przed organami podatkowymi stronę reprezentuje doradca podatkowy B.K.D., w związku z czym uzyskuje miesięczne wynagrodzenie w kwocie 300 zł netto. Nadto z formularza wniosku PPPr. wynika, że kapitał podstawowy Spółki wynosi 72.000 zł, kapitał zapasowy 26.686,77 zł. Za ostatni rok obrotowy według bilansu Skarżąca uzyskała zysk w wysokości 49.446,39 zł. Natomiast na posiadanych rachunkach bankowych w trzech bankach Spółka posiada zadłużenie w łącznej wysokości 401.119,33zł. Na koniec zaś roku obrotowego Spółka posiadała zapasy w kwocie 84.393,55 zł, należności z tytułu dostaw o okresie spłaty do 12 miesięcy w kwocie 655.181,31 zł, zobowiązania w łącznej kwocie 710.674,99 zł. Do wniosku załączyła: CIT-8 za 2008, z którego wynika, że za rok 2008 Spółka uzyskała dochód w wysokości 67245,78 zł, wyciągi bankowe potwierdzające wysokość zadłużenia na posiadanych rachunkach bankowych, potwierdzenie spłaty raty kredytu w wysokości 4.500 zł z dnia 31.08.2009 r., odpis ostatecznego wezwania do zapłaty zadłużenia z dnia 16.11.2009 r. wystawionego przez Spółkę B w kwocie 117776,55 zł, saldo zobowiązań Spółki z tytułu kredytów, zestawienie kont analitycznych za okres sprawozdawczy 01.10.2009 do 31.10.2009 r., bilans jednostki na dzień 31.12.2008 r., rachunek zysków i strat za okres od 01.01. do 31.12.2008 r.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie postanowieniem z dnia 5 stycznia 2010 roku orzekł o przyznaniu prawa w zakresie częściowym.
W ustawowym terminie Skarżąca wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza, zarzucając mu błędną ocenę stanu finansowego Skarżącej, jak też negatywną ocenę działalności gospodarczej spółki, która pomimo trudności kontynuuje działalność gospodarczą, nie dążąc do postawienia jej w stan likwidacji.
Zgodnie z art.260 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej "ppsa", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpatrzeniu przez Sąd.
Mając ten fakt na względzie, Sąd ocenił sytuację skarżącej – wynikającą ze złożonego oświadczenia – w świetle przesłanek, o których mowa w art.246 § 2 ppsa, stwierdzając, ze nie zachodzą okoliczności, które dawałyby podstawę do zwolnienia jej w całości od kosztów sądowych, o co się ubiega strona.
Treść art. 246 § 2 ppsa, nie pozostawia wątpliwości co do tego, że przesłanką zwolnienia osoby prawnej od kosztów sądowych jest skuteczne wykazanie przez nią braku środków pieniężnych wystarczających na sfinansowanie kosztów. Dodać należy, że osoba prawna obowiązana jest wykazać nie tylko że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów, ale także, że nie ma ich mimo podjęcia wszelkich niezbędnych działań, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (vide: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - komentarz" J.P.Tarno, Wyd. Prawn. LexisNexis; W-wa 2006 r. wyd. II, str. 504).
Z danych ujętych we wniosku oraz przedłożonych dokumentów wynika natomiast, że Skarżąca posiada środki pozwalające jej na sfinansowanie kosztów sądowych w części tj. w kwocie 10.000 zł.
Podnieść należy, że Spółka nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej oraz nie wszczęła postępowania upadłościowego czy naprawczego.
Z przedstawionego rachunku zysków i strat za rok obrachunkowy 2008 wynika, że Strona osiągnęła przychód w wysokości 4.388.552 zł, ponosząc koszty w wysokości 4.321.306 zł, co dało dochód w wysokości 67.245 zł.
Ponadto według bilansu sporządzonego na dzień 31 grudnia 2008 r. wysokość zobowiązań Spółki w odniesieniu do stanu na dzień 31 grudnia 2007 r. spadła z 958.826,38 zł na 710.674,99 zł.
Natomiast w roku 2009 r. z tytułu sprzedaży towarów z magazynów hurtowych do końca października uzyskała przychód w wysokości 2.332.199,97, z tego wartość sprzedaży towarów z magazynów hurtowych w cenach zakupu wyniosła 1.933.593,32 zł. Przedstawione dane wskazują, że Spółka prowadziła jak i nadal prowadzi działalność gospodarczą w znacznych rozmiarach, a wydatki z tytułu kosztów oznaczają, że dysponuje ona środkami na ich ponoszenie. Powyższe potwierdza również analiza załączonego do wniosku o przyznanie prawa pomocy zestawienia kont analitycznych za okres od 01.10.2009 r. do 31.10.2009 r., z której wynikało, że miesięczny obrót w miesiącu październiku po stronie wpływów wyniósł 564.802,71 zł natomiast po stronie wydatków wyniósł 477.990,59 zł. Ponadto na podstawie przedstawionego zestawienia ustalono, że Spółka posiadała zobowiązania z tytułu zaciągniętych kredytów w wysokości łącznej 400.605,89 zł jak i u kontrahentów, z tego najwyższe u Spółki B w wysokości 131.401,39 zł, Przedsiębiorstwa A 111.477,55 zł. Nadto ustalono, że Spółka posiadała należności m.in. u Przedsiębiorstwa B w wysokości 99.290,78 zł, w firmie A w wysokości 343.236,25 zł oraz firmie B 211.621,20 zł. Dodatkowo z przedstawionego zestawienia wynikało, że na koniec października 2009 r. Spółka posiadała (zapasy) towary handlowe w magazynach hurtowych na łączną wartość 125.909,81 zł.
Ponadto stwierdzić należy, że w miesiącu sierpniu 2009 r. Skarżąca wygospodarowała środki pieniężne na spłatę raty kredytu w kwocie 4.500 zł.
W ocenie Sądu, powyższe dane prowadzą do wniosku, że Skarżąca posiada możliwość częściowego sfinansowania należnych kosztów sądowych, albowiem prowadząc działalność w znacznym rozmiarze, nadto posiada zapasy, które na koniec października 2009 r., wielokrotnie przekraczały wysokość należnego wpisu tj. kwotę 15.104 zł. Spółka posiadała tym samym realną możliwość wygospodarowania środków na poczet kosztów postępowania sądowego.
Zdaniem Sądu, przyznanie prawa pomocy nie jest bowiem uwarunkowane posiadaniem innych zobowiązań, których niewykonanie pociąga za sobą negatywne dla skarżącej skutki, czy też prowadzeniem postępowań egzekucyjnych, a jedynie spełnieniem przesłanki ustawowej tj. wykazaniem, że nie ma się dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Z tych względów Sąd postanowił, na podstawie art.246 § 2 pkt 2 ppsa, zwolnić Skarżącą od wpisu z zakresie częściowym, w postaci zwolnienia od kosztów sądowych ponad kwotę 10.000 zł, o czym orzekł w sentencji.
Ponadto należy dodać, że zgodnie z art.199 ppsa, każdy uczestnik postępowania przed sądem administracyjnym powinien ponosić koszty związane z tym uczestnictwem.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło