I SA/Ol 734/16

PostanowienieWSA w Olsztynie2016-10-26

Skład orzekający: Anna Ambroziak (Referendarz sądowy)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącego, charakteryzująca się niskimi dochodami z renty i emerytury, poważnymi problemami zdrowotnymi jego i żony oraz wysokimi stałymi kosztami utrzymania, uniemożliwia mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W związku z tym, spełnione zostały przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Stan faktyczny
R.G. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą podatku od nieruchomości na 2015 r. Wnioskodawca wraz z żoną utrzymuje się z łącznego dochodu miesięcznego w wysokości "[...]". Oboje cierpią na poważne problemy zdrowotne, a ich stałe miesięczne wydatki na utrzymanie wynoszą 973 zł. Posiadają majątek w postaci połowy domu, mieszkania i nieruchomości rolnej, jednak wskazują na trudności ze sprzedażą z powodu lokalizacji i dewastacji środowiska, a także posiadają zadłużenie i ponieśli koszty naprawy dachu.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 26 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sprawie ze skargi M.G., R.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2015 r. postanawia przyznać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego WSA/post. 1 – sentencja postanowienia Wnioskiem z dnia 13 października 2016 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący R.G. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynikało, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną M.G.. Rodzina wnioskodawcy utrzymuje się z renty M.G. w wysokości "[...]"oraz emerytury skarżącego w kwocie "[...]" Łączny dochód rodziny wynosi "[...]"netto miesięcznie. Skarżący wraz z żoną jest właścicielem połowy domu z 1900 r. wymagającego remontu, mieszkania o powierzchni 115 m2, nieruchomości rolnej we współwłasności z innymi osobami. Innego majątku nie posiadają. Argumentując trudną sytuację materialną wnioskodawca wskazał na problemy ze zdrowiem. Wyjaśniła, że jest inwalidą "znacznego stopnia". Żona wnioskodawcy jest po operacji "[...]’. Nadto choruje na "[...]". Podkreślił, iż wraz z żoną ponoszą następujące koszty utrzymania: leki 232 zł, prąd 209 zł, woda 121 zł, gaz 148 zł, TV- 50 zł, telefon -33 zł, wywóz nieczystości stałych – 29 zł, szambo- 150 zł. Ogółem na stałe koszty utrzymania wydatkują kwotę 973 zł. Nadto wyjaśniła, że otrzymała pomoc społeczną na naprawę dachu. Całkowity koszt naprawy dachu wyniósł 3.500 zł. Posiadają zadłużenie na kwotę 3.000 zł. Odnosząc się do posiadanego majątku wyjaśnił, że lokalizacja nieruchomości obok cmentarza oraz dewastacja jeziora, wspólnego lasu i gruntów przez ścieki cmentarne, śmieci i inne nieczystości pozbawiła właścicieli możliwości sprzedaży przedmiotowych nieruchomości. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U z 2016r., poz. 718) dalej zwana w skrócie p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. W przypadku prawa pomocy mamy do czynienia z pomocą budżetu Państwa osobom, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy są przy tym określone ogólnie, a więc uznaniu sądu pozostawił ustawodawca ocenę przedstawionych we wniosku okoliczności przemawiających, zdaniem strony, za rozstrzygnięciem korzystnym dla niego. Jak stwierdził bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 roku sygn. akt FZ 478/04, (niepubl.) opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego, muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżących z obowiązku ich ponoszenia. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że dwuosobowe gospodarstwo domowe strony utrzymuje się z kwoty w wysokości "[...]". Z tego ponoszą stałe wydatki miesięczne w wysokości 973 zł, pozostałe środki przeznaczają na zakup żywności, odzieży. Sytuacja strony nie pozwala zatem na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Strona nie jest w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem przed sądem administracyjnym jak i związanych z wynagrodzeniem pełnomocnika z wyboru. Uzasadniony jest zatem wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postaci radcy prawnego. Wyjaśnić przy tym należy, że z uwagi na to, że skarżący nie wskazał jakichkolwiek preferencji w zakresie wyboru pełnomocnika, a ze względu na przedmiot niniejszej sprawy może być reprezentowany przez radcę prawnego, adwokata lub doradcę podatkowego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 262 p.p.s.a., postanowiono ustanowić dla skarżącego radcę prawnego. Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 245 §1 i §2, art. 246 §1 pkt 1 orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło