I SA/Ol 736/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. L. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za grudzień 1999r. postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych 2) ustanowić dla skarżącego doradcę podatkowego Wnioskiem z dnia 5 września 2010 r., złożonym wraz ze skargą, skarżący M. L. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż wnioskodawca nie prowadzi z nikim wspólnego gospodarstwa domowego. Nie posiada żadnego majątku: nieruchomości, ruchomości, zasobów pieniężnych. Argumentując wniosek skarżący wyjaśnił, iż nie posiada dochodów, poza zasiłkiem z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w wysokości 238,50 zł, pozostaje bez pracy, nie posiada także majątku. Wskazał również, iż posiada zaległości podatkowe w wysokości 507.000 zł. Dodatkowo wykazując swoją trudną sytuację materialną wskazał, iż Prezes ZUS umorzył wobec niego zaległe składki, Prezydent "[...]" umorzył mu kwoty świadczeń z PUP do zwrotu, Prezes SR W "[...]" umorzył wobec niego koszty sądowe w sprawie cywilnej, Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył wobec niego postępowanie egzekucyjne, nadmienił również iż WSA w Olsztynie oraz inne sądy zwolniły go z kosztów sądowych w licznych sprawach. Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy powinien zbadać sytuację majątkową wnioskodawcy, a w szczególności skonfrontować jego dochody z udokumentowanymi wydatkami. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona stosownie do przepisu art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.), jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Pismem z dnia 08.11.2010r., skarżący wezwany został do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń takich jak: - wyjaśnień, w formie pisemnego oświadczenia w zakresie sprecyzowania złożonego wniosku tj. o wyraźne wskazanie o co skarżący wnosi, – wyjaśnień, w formie pisemnego oświadczenia w zakresie wykazania podstawy prawnej ( ewentualnie faktycznej) do lokalu, w którym skarżący zamieszkuje bądź oświadczenia w tym zakresie (tj. czy lokal ten wynajmuje, zamieszkuje nieodpłatnie lub inne) oraz czy skarżący zamieszkuje w nim sam czy z kimś, a także czy sam prowadzi gospodarstwo domowe, - wyjaśnień, w formie pisemnego oświadczenia w zakresie zestawienia miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym ( np. rachunki za gaz, energię elektryczną, wodę, telefon, czynsz za mieszkanie, koszty wyżywienia, ubrania, środków czystości, ew. koszty leczenia, komunikacji itp.), przedłożenia dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki, oświadczenia czy korzysta z czyjejś pomocy, w przypadku odpowiedzi twierdzącej, podania zakresu otrzymywanej pomocy, - przedłożenia wszystkich aktualnych decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej potwierdzających wszelką przyznaną skarżącemu pomoc w zakresie finansowym jak również rzeczowym, - przedłożenia zaświadczenia z odpowiedniego Urzędu Pracy w zakresie: zarejestrowania skarżącego, gotowości do podjęcia pracy, pobierania bądź nie pobierania zasiłku dla bezrobotnych, przyczyn braku tego świadczenia; W wykonaniu wezwania wnioskodawca wyjaśnił, iż wnosi o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie doradcy podatkowego. Wskazał, iż od września 2010r. zamieszkuje w "[...]", przy ul. "[...]" u siostry B. G. - z tego tytułu nie ponosi żadnych opłat, w zamian za mieszkanie wykonuje na rzecz siostry czynności jej pełnomocnika w postępowaniach podatkowych. Dodał, iż nie posiada tytułu prawnego do żadnego lokalu. Jako osoba bezdomna oczekuje na rozpoznanie wniosku o przydział mieszkania. Odnośnie decyzji MOPS skarżący wskazał, iż nie posiada już takich decyzji, natomiast w miesiącu październiku nie złożył wniosku o pomoc z powodu problemów komunikacyjnych, a w listopadzie dopiero taki wniosek złoży. Wyjaśnił również, iż korzysta z pomocy siostry w zakresie utrzymania tj. wyżywienia i zamieszkania. Do złożonego oświadczenia skarżący dołączył zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w "[ ...]" potwierdzające, iż jest on zarejestrowany w urzędzie od dnia 06.01.2010r. jako osoba poszukująca pracy. Przedłożył również zarządzenie Prezesa Sądu Rejonowego w "[...]" z dnia 04.03.2010r. w przedmiocie umorzenia kosztów sądowych oraz postanowienie Sądu Rejonowego w "[...]" z dnia 22 października 2010r w przedmiocie zwolnienia M. L. od opłaty od pozwu. Ponadto załączył pismo z Urzędu Miejskiego w "[...]" informujące, iż wniosek w sprawie przydziału lokalu mieszkalnego zostanie przedstawiony do zaopiniowania Społecznej Komisji Mieszkaniowej w IV kwartale br. Mając na uwadze powyższe zważono co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 §1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącego stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie. Na podstawie złożonych oświadczeń i dokumentów stwierdzić można, iż wnioskodawca utrzymuje się z bardzo ograniczonych środków finansowych o charakterze okresowym (zasiłek z MOPS), korzysta również z pomocy siostry w zakresie wyżywienia i zamieszkania. Wnioskodawca zarejestrowany jest również w PUP jako osoba poszukująca pracy. Ponadto nie posiada majątku, który umożliwiłby pozyskanie środków pieniężnych na pokrycie przedmiotowych kosztów postępowania sądowego. W tej sytuacji, za uzasadnione uznać należy przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego, gdyż z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji