I SA/Ol 736/12

PostanowienieWSA w Olsztynie2013-02-04

Skład orzekający: Anna Ambroziak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że jej sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego?
Ratio decidendi
Skarżąca nie wykazała, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, aby uzasadniała przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego. Przedstawione przez nią dochody i wydatki są niewiarygodne i niespójne, a posiadany majątek i dochody z działalności gospodarczej wskazują na możliwość poniesienia kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca K.B. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie dotyczącej odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym. Wnioskodawczyni przedstawiła swoją sytuację materialną, wskazując na dochody z działalności gospodarczej, rentę rodzinną dzieci, posiadany majątek oraz wysokie wydatki. Organ wezwał ją do uzupełnienia wniosku o szereg dokumentów i wyjaśnień, jednakże przedstawione przez nią informacje okazały się niewystarczające i niewiarygodne.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. B. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiące od kwietnia do grudnia 2004r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego Wnioskiem z dnia 8 stycznia 2013 r. skarżąca K.B. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w osobie K. D. Ze złożonego przez skarżącą formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż wnioskodawczyni po śmierci męża, od ośmiu lat samodzielnie prowadzi działalność gospodarczą, z której osiąga dochód w wysokości ok. 1.632 zł miesięcznie. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z dwojgiem uczących się dzieci w wieku 21 i 17 lat, które otrzymują rentę rodzinną w łącznej kwocie 754,46 zł miesięcznie. Posiada dom o powierzchni 160 m2, niezabudowaną działkę rolną o powierzchni 2,4 ha oraz działkę zabudowaną i działkę niezabudowaną o łącznej powierzchni 1,6116 ha, na których prowadzi działalność gospodarczą. Nieruchomości zabudowane są starymi zniszczonymi budynkami wymagającymi remontów: budynkiem magazynowo-warsztatowym o pow. 311m2 oraz budynkiem magazynowo-socjalnym o pow. 216 m2.. Organy celne i podatkowe ustanowiły hipotekę przymusową na nieruchomościach oraz wyposażeniu i urządzeniach budynków na poczet przyszłych zobowiązań. Ponadto zajęły rachunki bankowe, wskutek czego strona nie może otrzymać kredytu. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w 2011 r. uzyskała dochód w kwocie 19.500 zł tj. 1.600 zł miesięcznie, za 2012 r. dochód z działalności gospodarczej spadł i wyniósł około 7.000 zł. Od 6 miesięcy zmuszona jest korzystać z opieki lekarskiej ze względu na zły stan zdrowia. Ponadto wskazała, że jej stałe wydatki obejmują: kredyt w rachunku bieżącym - 2.000 zł, podatek od nieruchomości – 10.548 zł, użytkowanie wieczyste 974 zł oraz koszty utrzymania rodziny, tj. energia ok. 250 zł, ogrzewanie ok. 400 zł, woda ok. 90 zł, gaz ok. 50 zł, telefon ok. 120 zł, środki czystości ok. 200 zł, dojazdy do szkoły ok. 120 zł, internat córki 290 zł, wyżywienie ok. 900 zł i sezonowe wydatki na leki, przybory szkolne, książki, odzież, obuwie. Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy powinien zbadać sytuację majątkową wnioskodawcy, a w szczególności skonfrontować jego dochody z udokumentowanymi wydatkami. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona stosownie do przepisu art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r. , poz. 270 ze zm. dalej cyt. jako p.p.s.a.), jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Pismem z dnia 14.01.2013 r. skarżąca wezwana została do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie następujących dodatkowych oświadczeń: - wyciągów bankowych z wszystkich posiadanych kont (firmowych i prywatnych) za ostatnie cztery miesiące (wrzesień- grudzień 2012r.) wraz z potwierdzeniem o zablokowaniu kont, lub czy z kont tych prowadzona jest ewentualnie egzekucja, - wyjaśnień w formie pisemnego oświadczenia o wysokości kredytu posiadanego w ramach rachunku bieżącego na dzień 01 stycznia 2012 r. oraz na dzień 31 grudnia 2012 r. a następnie wyjaśnieniem w jakiej części i z jakich środków pieniężnych kredyt ten został spłacony, - wyjaśnień, w formie pisemnego oświadczenia w zakresie szczegółowego zestawienia stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym skarżącej i jej rodziny (np. rachunki za gaz, energię elektryczną, wodę, telefon, TV, Internet, ogrzewanie domu, wywóz odpadów, koszty wyżywienia, ubrania, środków czystości, koszty eksploatacji samochodu, koszty leczenia, rat pożyczek, kredytów, ubezpieczeń, itp.), przedłożenia odpisów dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki za okres od 09.2012 r. do 12.2012 r., oświadczenia czy korzysta z czyjejś pomocy finansowej (ewentualnie rzeczowej) w związku z ponoszonymi wydatkami związanymi z utrzymaniem gospodarstwa domowego, w przypadku zaś odpowiedzi pozytywnej należy podać jej zakres oraz uprawdopodobnić, iż osoba ta posiada zdolność finansową na udzielanie skarżącej pomocy. Z oświadczenia wnioskodawczyni wynika bowiem, że z tytułu opłat związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego ponosi wydatki w wysokości 2.300 zł miesięcznie, nie licząc wydatków na leczenie, natomiast całkowity dochód miesięczny skarżąca określiła na kwotę 2386,46 zł brutto (rubryka 10 formularza wniosku PPF). W uzasadnieniu wniosku stwierdziła zaś "obecny dochód (...) za 2012r. (...) z działalności gospodarczej (...) drastycznie spadł i wynosi około 7000 zł, w takiej sytuacji należy oprócz przedstawienia szczegółowego zestawienia wydatków ponoszonych przez wnioskodawczynię przedstawić także uwiarygodnione stosownymi dokumentami wyjaśnienia dotyczące zarówno wysokości uzyskanego w roku 2012 dochodu z działalności gospodarczej oraz źródeł pochodzenia środków z jakich pokrywane są wydatki, - zeznań podatkowych za lata 2010, 2011, - rocznego sprawozdania finansowego za 2012 r. w związku z prowadzoną przez skarżącą działalnością gospodarczą, a w przypadku nie sporządzenia go przedłożenie wyciągu z księgi przychodów i rozchodów za ostatnie cztery miesiące wrzesień – grudzień 2012 r. , deklaracji VAT-7 za ostatnie sześć miesięcy, ewidencji środków trwałych oraz ewidencji wyposażenia za rok 2011 i 2012, wyciągu z księgi przychodów i rozchodów określającego wysokość uzyskanego przychodu, poniesionych kosztów oraz wysokość dochodu za rok 2012, - wyjaśnień, w formie pisemnego oświadczenia w zakresie sposobu wykorzystywania i przynoszenia ewentualnych dochodów z posiadanej nieruchomości rolnej (2,4 ha). W tym wyjaśnienia czy skarżąca otrzymuje na tę nieruchomość środki z tytułu płatności obszarowych lub innych, w przypadku odpowiedzi pozytywnej należy przedłożyć dokumenty dotyczące wysokości otrzymywanych dopłat, w przypadku odpowiedzi negatywnej należy przedłożyć zaświadczenie o niepobieraniu dopłat z odpowiedniej jednostki ARiMR, W odpowiedzi na wezwanie skarżąca wyjaśniła, iż kredyt w rachunku bieżącym na początku 2012 r. wynosił 14.000 zł z czego w ciągu roku zostało spłacone 12.000 zł. Rata kredytu dotycząca spłaty odsetek stanowiła koszt uzyskania przychodu, natomiast kapitał spłacany jest z dochodu uzyskanego z działalności gospodarczej. Odnosząc się do wysokości ponoszonych miesięcznych wydatków stwierdziła, że ich wysokość jest różna w zależności od potrzeb, dlatego też wykazując ich wartość wskazała tylko przybliżoną kwotę miesięcznych wydatków. Nie przedstawiła paragonów , gdyż ich nie gromadzi. Nie posiada pożyczek, kredytów na dom. W 2012 r. przebywała na zasiłku chorobowym, z którego uzyskała dochód ok. 8.300 zł. Wskazała, iż nieruchomość rolna nie przynosi jej bezpośrednich dochodów, otrzymywane dopłaty z ARiMR oraz dochód uzyskany z ziemi pozwalają na spłacenie raty do ANR – około 5.200 zł. Dodała, że ani ona ani jej dzieci nie posiadają polis ubezpieczeniowych. Do złożonych wyjaśnień przedłożyła następujące dokumenty źródłowe: orzeczenie lekarskie z dnia 26.11.2012 r., obliczenie dochodu z działalności gospodarczej za 2012 r., rachunek za energię z dnia 15.11.2012 r., ewidencję środków trwałych za 2011r. i 2012r, decyzję ARiMR w przedmiocie przyznania płatności obszarowych na 2011r, potwierdzenie zapłaty raty do ANR za 2011 r. , deklaracje VAT-7 za okres lipiec-listopad 2012r., PIT -36 za 2010r i 2011r., zestawienia miesięczne za maj-lipiec 2012r, zaświadczenie z Banku o posiadaniu rachunku bankowego i tytułów wykonawczych na rachunku bankowym, wyciąg z Banku "A" za okres od 31.12.2012 r. do 17.01.2013 r., tytuły wykonawcze, zawiadomienie o konieczności opłacenia należności w kwocie 779,67 zł. Rozpoznając niniejszy wniosek wskazać należy, iż zgodnie z treścią przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. W przypadku prawa pomocy mamy do czynienia z pomocą Budżetu Państwa osobom, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy są przy tym określone ogólnie, a więc uznaniu sądu pozostawił ustawodawca ocenę przedstawionych we wniosku okoliczności przemawiających, zdaniem strony, za rozstrzygnięciem korzystnym dla niego. Ponadto należy zauważyć, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Przedstawiona powyżej sytuacja materialna wnioskodawczyni nie pozwala na przyjęcie, iż w sprawie zachodzą szczególne okoliczności pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Instytucja ta ma bowiem charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem. W badanej sprawie K. B. nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania jak również pełnych kosztów postępowania bez ryzyka wystąpienia uszczerbku swojego utrzymania - co uzasadniałoby przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym czy też częściowym. Przeciwnie w przedstawionym stanie faktycznym dotyczącym jej sytuacji materialnej nie można stwierdzić, by poniesienie kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, leżało poza zakresem jej możliwości finansowych. Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy stwierdzić, że na podstawie przedstawionych oświadczeń nie sposób określić rzeczywistej wysokości uzyskiwanych dochodów jak i wysokości ponoszonych kosztów przez wnioskodawczynię w 2012 r.. Skarżąca, jak można wywnioskować z treści oświadczenia złożonego na formularzu wniosku, jak i na podstawie dodatkowych oświadczeń w formularzu wniosku - wskazuje dochód uzyskiwany z działalności w 2011 r., tj. kwotę 1.632 zł miesięcznie zaś odnośnie dochodu za 2012 r. stwierdza, iż jest on znacznie niższy. Uzupełniając oświadczenie w tym zakresie na wezwanie w trybie art. 255 p.p.s.a dodaje, że z tytułu zasiłku chorobowego w 2012 r. uzyskała dochód w wysokości 8.300 zł natomiast z działalności gospodarczej uzyskała dochód w wysokości 7.341,35 zł za 2012 r. Reasumując należy przyjąć, iż za 2012 r. strona uzyskała dochód w kwocie łącznej ok. 15.641,35 zł tj. 1.303,45 zł miesięcznie, nie licząc dochodu dzieci z tytułu renty rodzinnej w wysokości 754,46 zł miesięcznie. Łączne dochody rodziny w 2012 r. wynosiły średnio ok. 2.057,91 zł miesięcznie. Jednocześnie wnioskodawczyni oświadcza, że miesięczne wydatki rodziny kształtują się na poziomie ok. 2.300 zł nie licząc nieprzewidywalnych wydatków na leki, czy też okresowych na przybory szkolne, odzież i obuwie. Przy czym oświadcza, że w roku 2012 r. z tytułu kredytu odnawialnego spłaciła ona kwotę 12.000 zł – na który składają się odsetki stanowiące koszty uzyskania przychodu z działalności gospodarczej, oraz kapitał, który został spłacony z dochodu uzyskanego z działalności. Przyjmując zatem powyższe wyjaśnienia należy uznać, że z dochodu z działalności za 2012 r. tj. z kwoty 7.341,35 zł skarżąca dokonała spłaty kapitału kredytu w rachunku bieżącym. Pomimo wezwania skarżąca nie przedstawiła wyciągów z rachunku bankowego jak i też nie przedstawiła żadnego harmonogramu spłaty ww. kredytu. Mając na uwadze powyższe, referendarz sądowy w oparciu o art. 359 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964r., Nr 16, poz.93, z późn. zm.) ustalił, że wartość odsetek maksymalnych w 2012 r. wahała się od 23% do 25% w stosunku rocznym, tym samym przyjmując, iż skarżąca w roku 2012 spłaciła 12.000 zł z tytułu kredytu w rachunku bieżącym z czego maksymalnie 3000 zł stanowiło wartość odsetek (przyjmując wartość maksymalnych odsetek 25%) z tytułu kapitału spłaciła minimalnie ok. 9.000 zł. Pomniejszając zatem wysokość uzyskanego dochodu z działalności o wartość spłaconego kapitału należy przyjąć, że za rok 2012 r. skarżąca nie dysponowała dochodem z działalności gospodarczej, gdyż całość dochodu została przeznaczona na spłatę kapitału kredytu. Podkreślić przy tym należy, że określana przez referendarza sądowego wartość spłaconego kapitału - 9.000 zł jest wartością minimalną jaką spłaciła skarżąca z dochodu, a pomimo to kwota ta znacznie przekracza wartość zadeklarowanego przez skarżącą dochodu z działalności gospodarczej za 2012 r. Mając na uwadze powyższe ustalenia należy stwierdzić, że wyjaśnienia wnioskodawczyni są w tym zakresie niewiarygodne. Niemożliwe jest bowiem jednoczesne ponoszenie kosztów utrzymania gospodarstwa domowego w wysokości ok. 2300 zł miesięcznie, spłacenie kredytu w kwocie ok. 9.000 zł rocznie z dochodu z działalności gospodarczej przy uzyskiwaniu dochodu w wysokości 24.634,87 zł rocznie tj. 2.057,91 zł miesięcznie. Podkreślić należy, że już na etapie wezwania z dnia 14.01.2012 r. referendarz sądowy wezwał stronę do wyjaśnienia tych rozbieżności poprzez określenie wysokości uzyskiwanego dochodu z działalności gospodarczej za 2012 r. oraz przedstawienia źródeł pochodzenia środków pieniężnych z jakich pokrywane są wydatki. W tym zakresie strona nie przedstawiła żadnych wiarygodnych wyjaśnień. Okoliczności podnoszone przez skarżącą a dotyczące trudności związanych z faktem jednoczesnego prowadzenia działalności gospodarczej, samotnym wychowaniem dwójki dzieci oraz kłopotami jakie wiążą się z prowadzonymi postępowaniami egzekucyjnymi w stosunku do skarżącej w żaden sposób nie tłumaczą z jakich źródeł pochodzą środki pieniężne na opłacenie niezbędnych kosztów utrzymania i spłatę zaciągniętego kredytu. Rozbieżności powyższych nie tłumaczy także fakt, iż wartość podanych przez wnioskodawczynię miesięcznych kosztów utrzymania jest wyłącznie przybliżona. Podkreślić bowiem należy, że wartość poniesionych w 2012 r. łącznych wydatków przedstawionych przez stronę wynosi 36.600 zł i jest o prawie 1/3 (11.905,13 zł) wyższa od zadeklarowanych przez stronę dochodów. Zauważyć przy tym należy, że to na stronie spoczywa obowiązek rzetelnego i nie pozostającego wątpliwości przedstawienia swojej aktualnej sytuacji materialnej, w sytuacji gdy wnosi o przyznanie jej prawa pomocy. Nie do przyjęcia jest sytuacja, w której strona pomimo nie przedstawienia rzeczywistych i nie budzących wątpliwości danych dotyczących tak podstawowej kwestii dla oceny jej sytuacji materialnej i życiowej tj. wysokości wydatków i uzyskiwanych dochodów uzyskałaby prawo pomocy. Niezależnie jednak od wykazywanych przez stronę trudności związanych z zablokowaniem kont, niemożnością otrzymania kredytów czy też samodzielnym prowadzeniem firmy należy stwierdzić, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą od wielu lat, a prowadzona przez nią działalność jest dochodowa. Z przedłożonych za rok 2010 i 2011 zeznań podatkowych (PIT – 36) jak i z zestawienia wysokości uzyskanego dochodu za 2012 r. wynika, iż firma nie przynosi strat, wręcz przeciwnie wypracowuje zyski: za rok 2010 odnotowano dochód w wysokości 19.339,36 zł, natomiast za 2011r – dochód wynosił 19.583,93 zł, za 2012 – 7.341,35 zł. Zauważyć również należy, iż wbrew twierdzeniom skarżącej, prowadzona przez nią działalność nie jest "małą firmą na wsi", ponieważ przychody z prowadzonej działalności oscylują w granicach 1.000.000 zł rocznie ( PIT – 36 za 2010 i 2011r). Również z przedłożonych przez skarżącą deklaracji VAT -7 za miesiące lipiec- listopad 2012r wynika, iż skarżąca dokonuje czynności gospodarczych, które generują określony zysk. Strona nie przedstawiła także decyzji w sprawie przyznania płatności rolnych za 2012 r. jak i nie przedstawiła innych dokumentów mogących potwierdzić fakt uzyskiwana jakichkolwiek dochodów z posiadanej nieruchomości rolnej o powierzchni 2,4 ha czy też ewentualnych kosztów ponoszonych z tą nieruchomością. Przedstawiana decyzja z dnia 14.11.2011 r. dotyczy wyłącznie płatności za rok 2011 podobnie zawiadomienie o płatności wystawione przez Agencję Nieruchomości Rolnych odnosi się do roku 2011. Natomiast sam fakt, że skarżąca posiada majątek w postaci nieruchomości rolnej o pow. 2,4 ha, potwierdza stanowisko, iż nie spełnia ona warunków do przyznania prawa pomocy. Fakt posiadania majątku, który to, jak należy stwierdzić, nie jest niezbędny dla zapewnienia egzystencji rodzinie skarżącej, a jedynie stanowi dodatkowy składnik majątku świadczy o możliwości poniesienia także niezbędnych kosztów sądowych. Dodatkowo należy stwierdzić, że koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Kredyt nie może być traktowany priorytetowo w stosunku do obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, albowiem nie można przyjąć, że prywatne zobowiązania finansowe mają pierwszeństwo przed zobowiązaniami publicznoprawnymi. Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania (zob. postanowienia NSA z dnia 22 lutego 2012 r., II OZ 81 i 72/12, LEX nr 1121302 i 1121304). Dlatego też, nie można zaakceptować stanu, w którym Skarb Państwa będzie ponosił koszty toczącego się postępowania, a podmiot ubiegający się o prawo pomocy będzie regulował prywatne zobowiązania finansowe przed zobowiązaniami publicznoprawnymi. Na marginesie wskazać należy, iż w doktrynie postępowania sądowoadministracyjnego przyjmuje się, że strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, nawet gdyby miało to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz J. P. Tarno. Wydawnictwo Prawnicze. LexisNexis, Warszawa 2006, str. 320). Rozpoznając wniosek skarżącej uwzględniono także, że strona zobowiązana będzie do uiszczenia wpisów sądowych w sprawie o sygn. akt I SA/Ol 737/12 zawisłej przed tut. Sądem ( 2 x 200 zł) oraz kosztów ewentualnego ustanowienia pełnomocnika w tych sprawach. Odnosząc się do podnoszonego we wniosku argumentu zabezpieczenia majątku skarżącej, należy stwierdzić, iż również nie znajduje on uzasadnienia dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wpisana hipoteka nie dotyka bowiem skarżącej w sposób finansowy, nie generuje dodatkowych kosztów, nie pomniejsza jej dochodu jak również posiadanego majątku. W kwestii natomiast tytułów wykonawczych, zauważyć należy, że zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665 ze zm.), środki pieniężne znajdujące się na rachunkach oszczędnościowych, rachunkach oszczędnościowo-rozliczeniowych oraz na rachunkach terminowych lokat oszczędnościowych jednej osoby, niezależnie od liczby zawartych umów, są wolne od zajęcia na podstawie sądowego lub administracyjnego tytułu wykonawczego do wysokości trzykrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, bez wypłat nagród z zysku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za okres bezpośrednio poprzedzający dzień wystawienia tytułu wykonawczego. Według danych zawartych w komunikatach Prezesa GUS za miesiące od stycznia do sierpnia 2012r. (publikowanych w Dzienniku Urzędowym GUS) przeciętne wynagrodzenie, o którym mowa w przywołanym przepisie kształtowało się na poziomie od 3769,47 zł do 3.568,15 zł. Zauważyć jednakże należy, iż z przedłożonego przez skarżącą wyciągu bankowego za okres od 31.12.2012 r. do 17.01.2013 r. nie wynika wpływ jakichkolwiek środków pieniężnych na ten rachunek. Na podstawie wyciągu bankowego z Banku "A" ustalono brak prowadzenia jakichkolwiek operacji finansowych. Natomiast odnośnie rachunku posiadanego w Banku, przedłożono jedynie informację o posiadaniu w tym banku rachunku bieżącego obciążonego tytułem egzekucyjnym. Tym samym nie jest wiadomo czy jakiekolwiek środki finansowe wpływają na wykazane rachunki bankowe. Wskazać również należy, że zajęcie rachunków bankowych w związku z wystawionymi tytułami wykonawczymi samo w sobie nie może stanowić okoliczności, która w rozpoznawanej sprawie uzasadniałaby zwolnienie skarżącej od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Zajęcie rachunku nie uniemożliwia bowiem wnioskodawczyni realizacji stałych zobowiązań związanych ze spłatą kredytów czy też regulowaniem rat z tytułu zakupu ziemi. W świetle powyższego uznać należało, iż skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek czy też pełnych kosztów postępowania związanych z uiszczeniem kosztów sądowych czy ustanowieniem pełnomocnika. Warunkiem przyznania prawa pomocy w określonej sprawie jest wyczerpujące udokumentowanie stanu majątkowego wnioskodawcy, wskazującego na zasadność uwzględnienia wniosku o prawo pomocy. W przedmiotowej sprawie skarżąca pomimo wezwania nie przedstawiła szeregu niezbędnych dokumentów pozwalających na ustalenie jej aktualnego stanu majątkowego. Złożone zaś wyjaśnienia są niewiarygodne i niespójne, tym samym brak było możliwości stwierdzenia czy strona spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy. Na marginesie należy stwierdzić, że fakt przyznania skarżącej prawa pomocy w innych postępowaniach nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w rozpoznawanej sprawie, gdyż Sąd (referendarz sądowy) orzeka na podstawie aktualnej sytuacji materialnej i życiowej wnioskodawczyni, w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w danej sprawie. W związku z tym skoro nie są spełnione przesłanki określone w art. 246 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło