I SA/Ol 74/18

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.B. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M.B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie: skargi na czynność egzekucyjną postanawia: 1. umorzyć postępowanie z wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. przyznać skarżącemu prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata, WSA/post.1 - sentencja postanowienia Skarżący M.B. pismem z dnia 23.03.2018 r. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu PPF z dnia 21.05.2018 r. o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest współwłaścicielem domu, który został zniszczony przez wybuch gazu i pożar, ponadto został zajęty przez komornika, nie posiada innych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W rubryce 10 wniosku oświadczył, iż nie osiąga dochodów. Dodatkowo wyjaśnił, iż otrzymuje "[...]" z pomocy społecznej. Nie ponosi kosztów utrzymania w postaci opłat za media, kosztów eksploatacji samochodu, leczenia, podatków, ubezpieczeń, pożyczek czy też kredytów z powodu braku środków lub też braku zobowiązań z tego tytułu. Do wniosku załączył kopię decyzji z dnia "[...]" o przyznaniu zasiłku okresowego w wysokości "[...]’miesięcznie w okresie od 1 stycznia do 30 kwietnia 2018 r., kopie orzeczeń i pism kierowanych do skarżącego przez organy władzy sądowniczej oraz kopię decyzji z dnia "[...]’ o przyznaniu zasiłku celowego na zakup żywności. Rozpoznając niniejszy wniosek, zważono co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przystępując do rozpoznania wniosku wskazać należy, że stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa skarżącego, ponieważ przedmiot skargi stanowią należności z tytułu składek na ubezpieczenia. Zwolnienie to ma charakter ustawowy, a więc strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania, zarówno przed sądem I instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. W związku z powyższym rozpoznanie wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne, a postępowanie jako bezprzedmiotowe należy umorzyć. Stosownie bowiem do art. 249a p.p.s.a., w brzmieniu przyjętym ustawą z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 1191), jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Mając zaś na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącego wskazać należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Stwierdzić należy, że obecny etap postępowania sądowego wiąże się dla skarżącego z koniecznością poniesienia wydatków na usługi fachowego pełnomocnika. Na obecnym etapie postępowania, chcąc wystąpić ze skargą kasacyjną od wydanego w sprawie wyroku skarżący związany jest przymusem adwokackim. Natomiast w obecnej sytuacji finansowej wnioskodawca nie posiada środków pieniężnych, jak również możliwości ich zdobycia na opłacenie wydatków związanych z samodzielnym ustanowieniem pełnomocnika. Zauważyć należy, iż skarżący utrzymuje się z pomocy społecznej z uwagi na brak dochodów oraz bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, co wynika z uzasadnienia decyzji z dnia "[...]’ (vide: k. 16 akt) nadto korzysta także z pomocy żywnościowej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Żywnościowa 2014-2020 (vide: k. 16 akt). Wzięto również pod uwagę, że nie posiada oszczędności pieniężnych czy też składników majątkowych podlegających spieniężeniu, pozwalających na opłacenie skargi czy też pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Okoliczności te świadczą o trudnej sytuacji skarżącego i przemawiają za uznaniem, iż nie ma on dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Z tych powodów wniosek skarżącego uznać należy za zasadny. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., art. 249a i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.