I SA/Ol 743/13
PostanowienieWSA w Olsztynie2014-03-18
Skład orzekający: Renata Kantecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu można przyznać prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, gdy wykazuje on trudną sytuację materialną uniemożliwiającą poniesienie kosztów postępowania?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Zwolnienie od kosztów sądowych zostało umorzone, gdyż prawomocne postanowienie referendarza sądowego z 10 grudnia 2013 r. już zwalniało skarżącego od tych kosztów, a zwolnienie to rozciąga się również na postępowanie kasacyjne.Stan faktyczny
Skarżący Z. R. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w postępowaniu kasacyjnym od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie oddalającego jego skargę. Zarówno on, jak i jego żona są bezrobotni, nie posiadają majątku, a żona jest osobą niepełnosprawną i otrzymuje zasiłki z pomocy społecznej. Skarżący wskazał, że nie jest w stanie samodzielnie prowadzić sprawy z uwagi na zawiłość przepisów.Rozstrzygnięcie
1. Umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Kantecka po rozpoznaniu w Olsztynie w dniu 18 marca 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. R. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
Prawomocnym postanowieniem z dnia 10 grudnia 2013r., sygn. akt I SA/Ol 743/13, Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i odmówił ustanowienia adwokata.
Z. R., po wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie z 6 lutego 2014r. sygn. akt I SA/Ol 743/13 oddalającego jego skargę w niniejszej sprawie, ponownie wniósł o przyznanie prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 3 marca 2014r. zwrócił się wraz z żoną I. R. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata w celu wniesienia skargi kasacyjnej od ww. wyroku. Ze złożonego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że żona wnioskodawcy jest osobą niepełnosprawną i bezrobotną. Skarżący również jest bezrobotny bez prawa do zasiłku i renty. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, która otrzymuje zasiłek okresowy z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w wysokości 456 zł miesięcznie oraz zasiłek celowy w kwocie 250 zł kwartalnie. Obecnie małżonkowie nie płacą abonamentów telefonicznych, udzielono im ulgi w tym zakresie do końca kwietnia 2014r. Wnioskodawca nie posiada jakiegokolwiek majątku: nieruchomości, ruchomości o wartości powyżej 3.000 euro, zasobów pieniężnych. Małżonka skarżącego również nie posiada majątku. Skarżący podał, że nie jest w stanie samodzielnie prowadzić sprawy z uwagi na zawiłość przepisów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a w zakresie częściowym - tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 i 3 p.p.s.a.).
Sąd wstępnie wyjaśnia, że wobec szerokiego zakresu wniosku wskazanego na formularzu (pozostawiono niezakreślone pozycje: zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie adwokata, ustanowienie doradcy podatkowego), Sąd uwzględnił zakres żądania zawarty w piśmie przewodnim do wniosku. W piśmie z dnia 3 marca 2014r. skarżący zwrócił się bowiem o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w celu wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie (k.69).
Sąd umorzył postępowanie w zakresie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż w tym zakresie prawomocne jest rozstrzygnięcie Referendarza sądowego z dnia 10 grudnia 2013r. Zwolnienie od kosztów sądowych, które zostało skarżącemu przyznane ww. postanowieniem "rozciąga" się również na postępowanie kasacyjne.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w niniejszej sprawie, a więc ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wobec dążenia strony skarżącej do wniesienia skargi kasacyjnej Sąd wyjaśnia, że chcąc zaskarżyć wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego musi ona działać przez pełnomocnika, co wynika z treści art. 175 § 1 p.p.s.a. Przy czym odnotować należy, że zasada prawa do sądu jest zawsze brana pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy. Celem instytucji prawa pomocy jest bowiem zagwarantowanie dostępu do sądu podmiotom, których wyjątkowo trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania, taka jak sytuacja wykazana przez wnioskodawcę w niniejszej sprawie.
Sąd informuje dodatkowo, że wniosek o przyznanie prawa pomocy żonie skarżącego rozpatrzy w odrębnym postępowaniu i wyda stosowne rozstrzygnięcie.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło