I SA/Ol 75/15
PostanowienieWSA w Olsztynie2015-03-20
Skład orzekający: Anna Ambroziak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżących, polegająca na utrzymywaniu się z renty i emerytury, ponoszeniu wysokich kosztów leczenia i utrzymania, uzasadnia przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, uznając, że sytuacja materialna skarżących, charakteryzująca się niskimi dochodami i wysokimi wydatkami na leczenie i utrzymanie, uniemożliwia im poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawcy wykazali, że ich dochody nie pozwalają na pokrycie kosztów sądowych ani wynagrodzenia pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżący M. i R. G. złożyli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie dotyczącej podatku od nieruchomości. Wskazali na trudną sytuację materialną, utrzymując się z renty i emerytury, ponosząc wysokie koszty leczenia (dojazdy do Warszawy) oraz bieżące wydatki na leki, media i utrzymanie. Podkreślili również problemy zdrowotne i trudności ze sprzedażą posiadanych nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.G., R. G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M.G., R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: podatku od nieruchomości na 2014 r. postanawia: przyznać prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego
Wnioskiem z dnia 05 marca 2015 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący M. i R. G. zwrócili się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Ze złożonego przez skarżących formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynikało, iż prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Rodzina utrzymuje się z renty inwalidzkiej skarżącej w wysokości "[...]"zł oraz emerytury i dodatku inwalidzkiego skarżącego w kwocie "[...]" zł. Łączny dochód rodziny wynosi "[...]" zł. Skarżący podali, iż są właścicielami połowy domu z 1900 r. wymagającego remontu, mieszkania o powierzchni 115 m2, nieruchomości rolnej we współwłasności z czterema osobami. Innego majątku nie posiadają.
Argumentując trudną sytuację materialną wnioskodawcy wskazali na problemy ze zdrowiem. Wyjaśnili, iż M. G. jest po operacji "[...]", w związku z tym ponosi koszty dojazdu do Szpitala w Warszawie w wysokości 200 zł każdorazowo. Wnioskodawca zaś jest inwalidą "znacznego stopnia". Podkreślili, iż ponoszą następujące koszty utrzymania: leki 573 zł, dojazdy do placówki w Warszawie – 200 zł, prąd 263 zł, woda 156 zł, gaz 153 zł, śmieci 29 zł, szambo 140 zł, TV- 50 zł, telefon -35 zł, środki czystości 25, przybory do pisania 20 zł. Łączne wydatki określili na kwotę 1803 zł. Dodatkowo wyjaśnili, że uzyskują pomoc z MOPS w kwocie 200 zł na naprawę ściany , opał i na życie. Odnosząc się do posiadanego majątku wyjaśnili, że lokalizacja nieruchomości obok cmentarza oraz dewastacja jeziora, wspólnego lasu i gruntów przez ścieki cmentarne, śmieci i inne nieczystości pozbawiła właścicieli możliwości sprzedaży przedmiotowych nieruchomości.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. W przypadku prawa pomocy mamy do czynienia z pomocą budżetu Państwa osobom, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy są przy tym określone ogólnie, a więc uznaniu sądu pozostawił ustawodawca ocenę przedstawionych we wniosku okoliczności przemawiających, zdaniem strony, za rozstrzygnięciem korzystnym dla niego. Jak stwierdził bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 roku (sygn. akt FZ 478/04, niepubl.) opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego, muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżących z obowiązku ich ponoszenia.
Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że gospodarstwo domowe wnioskodawców utrzymuje się z kwoty w wysokości "[...]" zł. Z tego ponoszą stałe wydatki miesięczne w wysokości 1803 zł. Sytuacja wnioskodawców nie pozwala zatem na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego, a w konsekwencji wnioskodawcy nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem przed sądem administracyjnym jak i związanych z wynagrodzeniem pełnomocnika z wyboru. Uzasadniony jest zatem wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postaci radcy prawnego.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 245 §1 i §2, art. 246 §1 pkt 1 orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło