I SA/Ol 752/16
WyrokWSA w Olsztynie2017-03-09
Skład orzekający: Wiesława Pierechod, Jolanta Strumiłło, Renata Kantecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynki gospodarcze wykorzystywane wyłącznie do działalności rolniczej, ale posadowione na gruncie sklasyfikowanym w ewidencji jako "inne tereny zabudowane" (Bi), mogą korzystać ze zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie od podatku od nieruchomości dla budynków gospodarczych służących wyłącznie działalności rolniczej, określone w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wymaga, aby budynki te były położone na gruntach sklasyfikowanych w ewidencji jako użytki rolne. Skoro w analizowanej sprawie grunty te były sklasyfikowane jako "inne tereny zabudowane" (Bi) do marca 2016 r., nie było podstaw do zastosowania zwolnienia w latach 2011-2013. Sąd podkreślił, że organy podatkowe są związane danymi z ewidencji gruntów i budynków, a ich zmiana następuje w odrębnym trybie administracyjnym.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargi na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczące zobowiązań w podatku od nieruchomości za lata 2011-2013. Organy podatkowe uznały, że budynki gospodarcze Spółki, mimo wykorzystywania ich do działalności rolniczej, nie mogły korzystać ze zwolnienia podatkowego, ponieważ były posadowione na gruncie sklasyfikowanym w ewidencji jako "inne tereny zabudowane" (Bi), a nie jako grunty rolne. Spółka kwestionowała prawidłowość tej klasyfikacji, wskazując na prowadzenie wyłącznie działalności rolniczej na nieruchomości od momentu jej zakupu w 1996 r. Dopiero w marcu 2016 r. dokonano zmiany klasyfikacji gruntu na "grunty rolne zurbanizowane".Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi Spółki A.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wiesława Pierechod Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca) sędzia WSA Renata Kantecka Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Rząp po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2017r. sprawy ze skarg Spółki A na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]", nr "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2011, 2012 i 2013r. oddala skargi.
A.Sp. z o.o. w L. (dalej jako "Spółka", "skarżąca", "strona", "podatnik") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargi na trzy decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]". w przedmiocie zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2011r., 2012 r. i 2013 r.
Z uzasadnień powołanych rozstrzygnięć wynika, że Prezydent Miasta decyzjami z dnia "[...]". określił Spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2011r., 2012r. i 2013r. w kwotach w nich wskazanych. Do postawy opodatkowania przyjęte zostały grunty pozostałe o powierzchni 12.317 m2 oraz budynki pozostałe - 3.435 m2.
W uzasadnieniach decyzji organ wskazał, że stosowanie art. 7 ust. 1 pkt. 4 lit. b) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014r., poz. 849, w brzmieniu obowiązującym w 2011, 2012 i 2013 r.) – dalej również jako "u.p.o.l" , wymaga spełnienia łącznie trzech warunków:
- budynek lub jego część muszą mieć charakter gospodarczy,
- muszą być położone na gruntach gospodarstwa rolnego, oraz
- służyć wyłącznie działalności rolniczej.
W ocenie organu I instancji, nie ma wątpliwości w zakresie spełnienia pierwszej i ostatniej z ww. przesłanek. Zgromadzone w toku prowadzonego postępowania dowody oraz wyjaśnienia podatnika, jednoznacznie wskazują, że będące w jego posiadaniu budynki mają charakter gospodarczy i wykorzystywane są wyłącznie do działalności rolniczej. Spełnienie tych dwóch warunków nie uprawnia jeszcze do stosowania zwolnienia od podatku od nieruchomości unormowanego w art. 7 ust. 1 pkt. 4 lit. b) u.p.o.l. Aby podatnik mógł skorzystać z omawianego przepisu, budynki gospodarcze muszą być położone na gruncie gospodarstwa rolnego. W niniejszej sprawie, co jednoznacznie wynika z wypisu w ewidencji gruntów i budynków, grunt na którym posadowione są budynki gospodarcze sklasyfikowany był w ewidencji gruntów jako Bi. Tego typu grunty nie wchodzą w skład normy obszarowej gospodarstwa rolnego, a co za tym idzie położone na nich budynki nie korzystają ze zwolnienia od podatku od nieruchomości. Ze względu na to, że budynki te są wykorzystywane do działalności rolniczej powinny być opodatkowane stawką właściwą dla budynków pozostałych. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że podatnik doprowadził do zmiany klasyfikacji gruntu w ewidencji gruntów prowadzonej przez Starostę na użytek rolny w marcu 2016 r.
Oznacza to, że od 1 kwietnia 2016r. sporne budynki mogą korzystać ze zwolnienia od podatku od nieruchomości uregulowanego w art. 7 ust. 1 pkt. 4 lit. b) u.p.o.l. Do tego czasu budynki gospodarcze nie były położone na gruntach, które mogą wchodzić w skład normy obszarowej gospodarstwa rolnego, a tym samym nie mogły korzystać ze zwolnienia od podatku od nieruchomości.
Rozpoznając odwołania od powyższych decyzji, SKO uzasadniając swoje stanowisko w sprawie powołało treść art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l., zgodnie z którym podstawą opodatkowania dla gruntów stanowi ich powierzchnia, a dla budynków lub ich części poza wypadkami określonymi wart. 4 ust. 2 ustawy powierzchnia użytkowa.
Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji określił wysokość zobowiązania podatkowego zgodnie z danymi wynikającymi z wypisu z ewidencji gruntów - zawiadomienia o zmianie z dnia 18 marca 2016r. oraz informacjami w sprawie podatku od nieruchomości złożonymi przez podatnika w dniach 11 stycznia 2011r., 10 stycznia 2012r., 10 stycznia 2013r.
Wskazano, że przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest kwestia prawidłowości opodatkowania budynków pozostałych.· Zdaniem podatnika, budynki te powinny korzystać z ustawowego zwolnienia na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l., zgodnie z którym zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej.
Kolegium odwołało się do definicji gospodarstwa rolnego wynikającej z ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 617 ) oraz stwierdziło, że o uznaniu budynku gospodarczego za położony na gruntach gospodarstw rolnych, a co za tym idzie również o sposobie jego opodatkowania (rodzaju podatku), decyduje kwalifikacja gruntu w ewidencji gruntów. Ponadto dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym jest mowa w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015, poz. 613 ze zm.), czyli stanowią dowód tego co zostało w nich stwierdzone.
Powołano również art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015r., poz. 520), zgodnie z którym podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
SKO wskazało ponadto, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 marca 2005 r. (sygn. akt FSK 912/04), stwierdził, iż skoro stosownie do art. 21 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne dane z ewidencji gruntów stanowią podstawę wymiaru podatków, to a contrario należy przyjąć, że dane te stanowią podstawę do stosowania zwolnień od podatku, jeśli zwolnienie zależy od danych objętych ewidencją gruntów. Warto przy tym dodać, iż organ podatkowy jest związany kwalifikacją danego gruntu przyjętą w ewidencji i nie jest uprawniony do przyjęcia innej podstawy zarówno wymiaru podatku, jak i jego rodzaju, niż wynika to z danych zawartych w ewidencji gruntów. Jeżeli podatnik kwestionuje zawarte w ewidencji dane, wskazując na niezgodność stanu rzeczywistego ze stanem ujawnionym w ewidencji gruntów, winien najpierw wystąpić o ich zmianę, w trybie określonym we wspomnianej wyżej ustawie - Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Zdaniem Kolegium nie było podstaw prawnych do zwolnienia budynku (magazynu) z podatku od nieruchomości w oparciu o art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l. ponieważ w myśl tego przepisu zwalniane od podatku od nieruchomości budynki muszą spełniać łącznie dwa warunki: tj. muszą być położone na gruntach gospodarstw rolnych oraz służyć wyłącznie działalności rolniczej. Jak zaś wynika z akt sprawy grunt pod spornymi budynkami sklasyfikowany był w latach 2011- 2013 w ewidencji gruntów jako inne tereny zabudowane o symbolu "Bi". Nie ulega zatem wątpliwości, że wspomniane budynki nie są posadowione na gruntach gospodarstwa rolnego. Tym samym nie został spełniony podstawowy warunek zwolnienia z podatku od nieruchomości. Wyżej zaprezentowane stanowisko znajduje oparcie również w orzecznictwie (vide: wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 czerwca 2007r., sygn. akt I SA/Gl 1518/06, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 15 listopada 2007r., sygn. akt I SA/Ol 482/07, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 sierpnia 2005r., sygn. akt I SA/Wr 1720/04); piśmiennictwo: komentarz do art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - L. Etel, S. Presnarowicz, G. Dudar, Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny, Komentarz, ABC 2008).
Podkreślono, że w tym stanie rzeczy bez znaczenia jest również sposób faktycznego wykorzystywania nieruchomości przez właściciela, będącego rolnikiem, tj., fakt, że podatnik wykorzystywał budynek (magazyn) do przechowywania plonów zbożowych. Jak już bowiem wspomniano wyżej, możliwość skorzystania ze zwolnienia uregulowanego w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l., jest uzależniona od łącznego spełnienia dwóch przesłanek, a w niniejszej sprawie jedna z tych przesłanek nie została spełniona.
Ustosunkowując się zaś do zarzutów odwołań wyjaśniono, że organ podatkowy ma prawo w każdym czasie weryfikować prawidłowość złożonej deklaracji na podatek od nieruchomości. Jedynym ograniczeniem jest upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W przypadku osób prawnych obowiązek właściwego deklarowania wysokości zobowiązania podatkowego spoczywa na podatniku. SKO wskazało, że to zaniechanie podatnika, doprowadziło do sytuacji w której organ podatkowy dokonał określenia wysokości zobowiązania podatkowego w drodze decyzji. Z akt sprawy wynika, że organ podatkowy wzywał Spółkę do złożenia korekty deklaracji na podatek od nieruchomości. Pomimo wezwań organu podatkowego korekta deklaracji nie została złożona. W konsekwencji zaistniały przesłanki umożliwiające wydanie decyzji w sprawie określenia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 21 § 3 O.p.
Nie zgadzając się z powyższymi rozstrzygnięciami w skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Spółka wniosła o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzających je decyzji Prezydenta Miasta i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Decyzjom zarzuciła naruszenie:
- art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l., poprzez jego błędną interpretacje polegającą na uznaniu, że skarżąca nie ma prawa do zwolnienia przedmiotowego budynków i gruntów wykorzystywanych do prowadzenie działalności rolnej,
- art. 1 a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l, poprzez jego błędną interpretację polegającą na uznaniu, że skarżąca zobowiązana jest uiścić podatek od posiadanych budynków i gruntów według stawki właściwej dla budynków i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej,
- art. 1a ust. 3 u.p.o.l. w zw. z art. 122 Ordynacja podatkowa, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, skutkujące bezkrytycznym przyjęciem danych wynikających ewidencji gruntów i budynków w sytuacji, gdy skarżąca na nieruchomości zakupionej w 1996 r., od momentu jej zakupu, do chwili obecnej prowadziła i prowadzi, tylko i wyłącznie działalność rolniczą, polegającą na suszeniu i magazynowaniu wyprodukowanego przez siebie zboża lub rzepaku,
- art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez zaniechania przez organ podatkowy (prezydenta miasta), w roku 1996 oraz w latach następnych, po zakupie nieruchomości przez skarżącą, niezwłocznego wezwania podatnika do złożenia korekty deklaracji podatku od nieruchomości, skutkiem czego zaległość podatkowa skarżącej za okres ostatnich pięciu lat wynosi ok. 150.000 zł.
Zdaniem skarżącej, Prezydent Miasta, błędnie ustalił wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości Spółce, albowiem ustalił wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości: od gruntów pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizację pożytku publicznego oraz od budynków pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizację pożytku publicznego, podczas, gdy spółka od chwili powstania w 1992 roku, prowadziła i prowadzi tylko i wyłącznie działalność rolniczą w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, początkowo na obszarze o powierzchni ponad tysiąc hektarów, a obecnie kilkuset hektarów gruntów rolnych. Również na nieruchomości zakupionej w 1996 r., położonej w E., od momentu jej zakupu, Spółka prowadziła i prowadzi w dalszym ciągu, tylko i wyłącznie działalność rolniczą, polegającą na suszeniu i magazynowaniu wyprodukowanego przez siebie zboża lub rzepaku.
Skarżąca podkreśliła, że organ podatkowy w zasadzie nie kwestionuje faktu, iż budynki i grunt położony przy ulicy D były i są wykorzystywane przez podatnika, tylko i wyłącznie do działalności rolniczej w ramach prowadzonego gospodarstwa rolnego. Dla organu podatkowego te okoliczności nie mają większego znaczenia, albowiem przesądzające są zapisy w ewidencji gruntu, jakie widniały do marca 2016r. Zdaniem strony zapisy znajdujące się w ewidencji gruntów, nie były zgodne ze stanem faktycznym, od momentu zakupu nieruchomości w 1996r., przez Spółkę w celu prowadzenia na niej działalności rolniczej, polegającą na suszeniu i magazynowaniu wyprodukowanych zbóż i rzepaków. W związku z tym nie powinny być brane przez organ podatkowy do wydania zaskarżonej decyzji. Faktycznie, strona złożyła wniosek o zmianę klasyfikacji w ewidencji gruntów nieruchomości przy ulicy D, niezwłocznie po wezwaniu przez organ podatkowy do korekty deklaracji podatku od nieruchomości w marcu 2016 r. Korekta została dokonana w ewidencji gruntu. Wskazano, że gdyby Spółka wiedziała wcześniej, że należy dokonać stosownych zmian w ewidencji gruntów, to wniosek o dokonanie takiej zmiany złożyłaby niezwłocznie od chwili powzięcia takiej wiedzy.
W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawie w dniu 9 marca 2017r. Sąd na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", połączył sprawy o sygn. akt I SA/Ol 752/16, I SA/Ol 753/16 i I SA/Ol 754/16 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. I SA/Ol 752/16.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi nie są zasadne i podlegały oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 poz. 1066), sąd administracyjny przeprowadza kontrolę pod względem zgodności z prawem aktów wydawanych przez organy administracji publicznej. Stosownie do art. 134 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Podkreślić należy, że okoliczności faktyczne sprawy są bezsporne i nie były kwestionowane między stronami w sprawie. Będące w posiadaniu skarżącej budynki mają charakter gospodarczy i wykorzystywane są wyłącznie do działalności rolniczej. Przedmiotowe budynki położone były na gruntach oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jako "Bi", czyli inne tereny zabudowane. Na wniosek Spółki z dnia 14 marca 2016r. organ prowadzący tę ewidencję (Starosta), dokonał zmian powyższych zapisów – działki oznaczone zostały symbolem "Br-RV", czyli grunty rolne zurbanizowane (zawiadomienie o zmianie z dnia 18 marca 2016r.). W konsekwencji powyższego podzielić należy stanowisko organów podatkowych, że – do kwietnia 2016r. - nie było podstaw do wyłączenia z podatku od nieruchomości gruntów i położonych na nich budynków, które zdaniem skarżącej stanowiły grunty rolne.
Jeśli zaś chodzi o grunty to podzielić należy stanowisko organów podatkowych, że nie było podstaw do wyłączenia z podatku od nieruchomości gruntów, które zdaniem skarżącej stanowiły grunty rolne i jako takie mogły podlegać tylko podatkowi rolnemu. Grunty bowiem podlegają podatkowi od nieruchomości zgodnie z treścią art. 2 ust.1 pkt 1 u.p.o.l. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają natomiast, w myśl art.2 ust. 2 u.p.o.l. użytki rolne ( z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej). Podkreślić należy, że zgodnie z treścią przepisów art. 1a ust.3 u.o.p.l. przez użyte w ustawie określenie "użytki rolne" rozumieć należy grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. Grunty więc nie są objęte podatkiem od nieruchomości, gdy zgodnie z klasyfikacją ewidencji gruntów i budynków stanowią użytki rolne.
Powyższy warunek w niniejszej sprawie nie został spełniony ponieważ grunt na którym posadowione są sporne budynki gospodarcze sklasyfikowany był w ewidencji gruntów jako Bi (inne tereny zabudowane). Dlatego organy podatkowe prawidłowo przyjęły również brak podstaw do zastosowania zwolnienia z podatku od nieruchomości spornych budynków.
Zgodnie z treścią przepisów art.7 ust.1 pkt 4lit.b u.p.o.l. zwalnia się z podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej. Za gospodarstwo rolne zaś, stosownie do treści art.2 ust.1 ustawy z 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2006r. Nr 136 poz.969 ze zm.), uważa się obszar gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiący własność lub znajdujący się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej.
Tak więc wskazać należy, że warunkiem koniecznym zwolnienia z podatku od nieruchomości wynikającego z przepisów art. 7 ust.1 pkt 4 lit.b u.o.p.l. jest położenie budynków na gruntach gospodarstwa rolnego, a co za tym idzie sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne. W niniejszej sprawie okoliczności te nie zostały spełnione, a co za tym idzie wykluczona jest możliwość zastosowania powyższego zwolnienia. Takie stanowisko prezentowane jest zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądów administracyjnych. Przyjmuje się nawet, że nawet budynki typowego rolnika położone na gruntach niesklasyfikowanych jako użytki rolne nie mogą być zwolnione od podatku od nieruchomości. Muszą to być budynki położone na gruntach rolnych stanowiących gospodarstwo rolne. (porównaj: L. Etel, komentarz do art.7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych LEX). W konsekwencji powyższego zarzut naruszenia wymienionego przepisu nie jest zasadny.
Odnosząc się do zarzutu "bezkrytycznego przyjęcia danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków", podkreślić należy, że z punktu widzenia przepisów dotyczących opodatkowania podatkiem od nieruchomości lub podatkiem rolnym decydujące znaczenie mają dane zawarte w aktualnej ewidencji gruntów (z wyjątkiem gruntów rolnych i leśnych zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, co nie ma miejsca w niniejszej sprawie), o powyższym stanowi art.21 ust.1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Dlatego też w postępowaniu podatkowym nie prowadzi się postępowania dowodowego w celu wykazania, że uwidoczniona w ewidencji klasyfikacja powinna być inna. Jedynie zapisy z ewidencji gruntów i to zarówno te zgodne z rzeczywistością jaki i te, które obrazują stan odmienny od faktycznego mogą stanowić podstawę wymiaru podatku. Dane te są wiążące dla organów podatkowych, a wypis z ewidencji ma moc dokumentu urzędowego, o którym mowa w przepisach art. 194 O.p. Tak więc zarzuty skargi, że kwalifikacja gruntów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków była niezgodna z rzeczywistym stanem rzeczy nie mogły być uznane za skuteczne. Jak bowiem już wspomniano ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym też podatkowych. Organy nie mogą więc samodzielnie dokonywać ustaleń co do klasyfikacji gruntów.
Należy przy tym zaznaczyć, że Naczelny Sąd Administracyjny, w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13 (Lex nr 1388356), wskazał, że reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych - niejako wyjątkowych - przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Odstępstwa od bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków mogą mieć miejsce w sytuacji, gdy:
- informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też
- w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej).
W takich sytuacjach organ podatkowy będzie zobowiązany do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku.
W konsekwencji powyższego, w ww. uchwale NSA stwierdził, że uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy, tj. dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane. Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 O.p.). Do pierwszej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności - także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). W drugiej grupie znajdą się z kolei dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu albo nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem, czy też np. dane dotyczące zlokalizowanych na działce gruntu budynków, które w rzeczywistości nie istnieją (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1647/12, Lex nr 1504306).
Ewidencja gruntów nie może również przesądzać o własności nieruchomości (prawie użytkowania wieczystego), co przekłada się na ustalenie podmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, rolnym i leśnym. W tym zakresie, zgodnie z rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, należy w pierwszej kolejności uwzględniać wpisy ujawnione w dziale drugim księgi wieczystej (dotyczące własności i użytkowania wieczystego). Rękojmia ta jest natomiast wyłączona w odniesieniu do danych zawartych w dziale pierwszym księgi, dotyczącym opisu nieruchomości. Księgi wieczyste, podobnie zresztą jak ewidencja gruntów i budynków, stanowią rejestr publiczny, przy czym wpisy dotyczące oznaczenia właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości zawarte w ewidencji nie mogą podważać domniemania prawdziwości danych zawartych w dziale drugim księgi wieczystej, obejmującym wpisy dotyczące własności i użytkowania wieczystego (art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 2013 r. poz. 707 ze zm.). Taką możliwość podważenia wpisów ewidencyjnych na podstawie art. 194 § 3 O.p. należy traktować jako sytuację wyjątkową, ale – co należy podkreślić – zdeterminowaną koniecznością respektowania innych, bezwzględnie obowiązujących regulacji prawnych.
Reasumując stwierdzić należy, że organ podatkowy - przy wymiarze podatku od nieruchomości, jak też podatku rolnego lub leśnego - związany jest zawartymi w ewidencji gruntów i budynków informacjami o klasyfikacji gruntów lub budynków i danych tych nie może korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego, bez stosownej zmiany zapisów ewidencyjnych w odrębnym trybie.
Chcąc podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji, zainteresowany podmiot powinien uruchomić stosowny tryb ich korekty (zmiana, aktualizacja, sprostowanie), powołując się na to, że wpis w ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego. Dopóki dane nie zostaną zmienione w ewidencji, organy podatkowe mają obowiązek wyliczenia podatku na ich podstawie i nie są władne do kwestionowania, czy też korygowania zapisów ewidencji gruntów i budynków. Datą zmiany treści ewidencji gruntów jest data określona w zawiadomieniu starosty. Zawiadomienie to jest podstawowym dokumentem, na podstawie którego organ podatkowy powinien ustalić moment, z którym łączyć należy zaistnienie skutków prawnopodatkowych.
Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Podatnik doprowadził do zmiany klasyfikacji gruntu w ewidencji gruntów prowadzonej przez Starostę w marcu 2016 r. Oznacza to, że od 1 kwietnia 2016r. sporne budynki mogą korzystać ze zwolnienia od podatku od nieruchomości uregulowanego w art. 7 ust. 1 pkt. 4 lit. b) u.p.o.l.
Niezasadny jest również zarzut w zakresie zastosowanej stawki podatku od nieruchomości. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, organ podatkowy nie zastosował stawki właściwej dla budynków i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, a stawkę właściwą dla budynków i gruntów pozostałych.
Odnosząc się do kwestii braku niezwłocznego, po nabyciu nieruchomości, wezwania skarżącej do złożenia korekt deklaracji na podatek od nieruchomości, Sąd podziela stanowisko wyrażone przez organ odwoławczy w zaskarżonych decyzjach. Skarżąca, jako osoba prawna, stosownie do treści art.6 ust.9 u.p.o.l., zobowiązana była składać do 31 stycznia organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania, deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy, sporządzone na właściwym formularzu. Tym samym, na gruncie przepisów u.p.o.l., ustawodawca nałożył na osoby prawne obowiązek samoobliczenia podatku. Za treść złożonej deklaracji odpowiada zatem podatnik, a nie organ podatkowym. To podatnik winien być najlepiej zorientowany jakie przedmioty opodatkowania winien zadeklarować. Organy podatkowe mają natomiast prawo weryfikować prawidłowość złożonych deklaracji do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W rozpoznanej sprawie, zaistniały przesłanki do wydania decyzji w sprawie określenia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 21 § 3 O.p. Zobowiązania podatkowe nie uległy przedawnieniu.
W świetle powyższych rozważań zaskarżone decyzje należało uznać za zgodne z prawem. Wydane bowiem zostały na podstawie materiału dowodowego niezbędnego do poczynienia prawidłowych ustaleń faktycznych i prawidłowej oceny materialnoprawnej. Dlatego na podstawie przepisów art.151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło