I SA/Ol 755/14

PostanowienieWSA w Olsztynie2014-11-26

Skład orzekający: Andrzej Błesiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) oraz czy możliwe jest umorzenie postępowania w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wnioskodawca cofnął wniosek w tym zakresie?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, uznając, że wnioskodawca wykazał niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie, biorąc pod uwagę jego niskie dochody z gospodarstwa rolnego. Postępowanie w zakresie ustanowienia adwokata umorzono, ponieważ wnioskodawca skutecznie cofnął wniosek w tym zakresie, a cofnięcie to nie zmierzało do obejścia prawa ani nie spowodowało utrzymania w mocy wadliwego aktu.
Stan faktyczny
Wnioskodawca K. G. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą łącznego zobowiązania pieniężnego na 2014r. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo rolne, z którego uzyskuje niskie dochody, posiada znaczną nieruchomość, ale wskazał na trudną sytuację finansową, w tym szkody gradowe. Następnie cofnął wniosek o ustanowienie adwokata.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Umorzono postępowanie w zakresie ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Błesiński po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. G. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: łącznego zobowiązania pieniężnego na 2014r. postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, 2. umorzyć postępowanie w zakresie ustanowienia adwokata. K. G. (dalej jako wnioskodawca, skarżący) zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" , w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2014r. W dniu 22 października 2014r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z zamieszczonego we wniosku oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Posiada dom o powierzchni 139,78 m2, nieruchomość rolną o powierzchni 9,25 ha, 3 budynki gospodarcze. Wskazał, że utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z gospodarstwa rolnego w wysokości 300 miesięcznie oraz nie otrzymuje dopłat z UE. Dodatkowo podniósł, że w 2012r. miało miejsce gradobicie. Odpowiadając na wezwanie w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.) wnioskodawca wskazał, że nie posiada oszczędności ani kredytów, nie prowadzi księgowości, posiada ciągnik i narzędzia konne do niego dostosowane. Od 2006r. nie ubiegał się o dotacje i płatność obszarową, zaś wpisana kwota 300 zł uzyskiwanego dochodu jest dalej aktualna. Oświadczył, że rezygnuje z adwokata, o którego prosił, gdyż nie uczestniczy on w jego życiu i pracy codziennej i raczej mu zaszkodzi. Dołączył też dokumenty w postaci : informacji o stanie zaległości w sprawie egzekucyjnej z dnia "[...]", protokołu z posiedzenia Sądu Rejonowego w sprawie o sygn. akt "[...]" o wyjawienie majątku, wysłuchania wierzyciela i dłużnika przed zawieszeniem lub umorzeniem postępowania w trybie art. 827 kpc z dnia 9.07.2013r., postanowienia Sądu Rejonowego w sprawie o sygn. akt "[...]" z dnia "[...]" o zwolnieniu powoda od kosztów sądowych, potwierdzenia przyjęcia szkody z dnia "[...]" wraz z protokołem z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami związanymi z gradobiciem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje : Generalną zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest konieczność ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z udziałem w sprawie. Wyjątek od powyższej zasady przewidziany jest m.in. w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Zgodnie z którym Sąd może przyznać prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym całkowite zwolnienie może nastąpić w sytuacji, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zwolnienie częściowe przysługuje zaś, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie podkreśla się jednakże, iż udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zgodnie bowiem z art. 84 Konstytucji każdy na obowiązek świadczenia ciężarów i świadczeń publicznych, do których zalicza się daniny publiczne w postaci kosztów sądowych. Zwolnienie od tego rodzaju danin stanowi więc odstępstwo od konstytucyjnej zasady ich powszechnego i równego ponoszenia. Dlatego winno być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli (vide: postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2005r., sygn. akt FZ 478/04 niepubl.). Dodatkowo wskazać należy, iż to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek udowodnienia zaistnienia przesłanek uzasadniających przyznanie muj prawa pomocy w określonym zakresie. Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy, na podstawie złożonych przez niego oświadczeń Sąd doszedł do wniosku, że wykazał on, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnieni od kosztów sądowych. Analiza przedstawionych przez skarżącego informacji, zawartych we wniosku o prawo pomocy oraz dodatkowych informacji i oświadczeń o sytuacji majątkowej, w szczególności uzyskiwany przez niego miesięczny dochód w wysokości 300 zł, daje podstawy do stwierdzenia, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Z tych względów na podstawie art. 245 § 1 i 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Dodatkowo wskazać należy, że wnioskodawca odpowiadając na wezwanie w trybie art. 255 p.p.s.a. cofnął wniosek w zakresie ustanowienia adwokata. Zgodnie z art. 64 § 1 p.p.s.a. do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl art. 60 p.p.s.a. skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Analizując okoliczności sprawy sąd uznał, iż nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 60 p.p.s.a. i w związku z tym cofnięcie wniosku o prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata jest dopuszczalne. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło