I SA/Ol 756/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Strumiłło po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu H. L. od postanowienia Referendarza Sądowego Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 7 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Ol 756/15 odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w sprawie ze skargi H. L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie: odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania z sankcjami na rok 2012 postanawia zmienić zaskarżone postanowienie i przyznać skarżącemu prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika radcę prawnego. Wnioskiem z dnia 15 grudnia 2015 r. skarżący H. L. wniósł o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postaci adwokata lub radcy prawnego. Uzasadniając swój wniosek wyjaśnił, że nie posiada środków pieniężnych. Z uzyskiwanego dochodu z tytułu emerytury spłaca bowiem raty kredytów, opłaca bieżące koszty utrzymania gospodarstwa domowego. Po opłaceniu wszystkich tych zobowiązań nie posiada środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych. Podniósł, że jest zadłużony w bankach na łączną kwotę 300.000 zł. Posiada także zadłużenie u brata i syna na kwotę ok. 220.000 zł. Na urzędowym formularzu wniosku PPF oświadczył, że posiada dom o powierzchni 350 m2 i nieruchomość rolną o powierzchni 9,93 ha o wartości ok. 400.000 zł. Uzyskuje dochody z tytułu emerytury w wysokości 1.908,62 euro., którą w całości przeznacza na spłatę rat kredytów bankowych. Do wniosku załączył kserokopie szeregu dokumentów w tym m.in. jedną stronę z wyciągu bankowego z rachunku bankowego prowadzonego przez D. K., w języku niemieckim, wypowiedzenie pełnomocnictwa przez adw. W. W. z dnia 04.09.2012 r., postanowienie Sądu Apelacyjnego I Wydział Cywilny z dnia 6.12.2012 r. w przedmiocie ustanowienia dla strony pełnomocnika z urzędu, wniosek o zawieszenie spłaty zadłużenia z dnia 10.12.2015 r., zestawienie dochodów i wydatków miesięcznych skarżącego z dnia 13.12.2015 r., pismo z dnia 2.02.2015 r. w języku niemieckim, zawiadomienie o wysokości rat z dnia 01.10.2015 r. rachunek za wodę z dnia 17.11.2015 r., fakturę VAT z dnia 10.11.2015 r., rachunek za energię elektryczną z dnia 27.10.2015 r., powiadomienie o stawce opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi z dnia 9.06.2015 r., polisę ubezpieczeniową z dnia 27.02.2015 r., decyzję w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego z dnia 13.04.2015 r., wyciągi z rachunków bankowych w języku niemieckim, umowy pożyczki zawarte przez skarżącego z L. L. w języku niemieckim. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie postanowieniem z dnia 7 stycznia 2016 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W uzasadnieniu referendarz sądowy wskazał, że z analizy wysokości ponoszonych przez wnioskodawcę kosztów utrzymania na podstawie przedstawionego przez wnioskodawcę zestawienie z dnia 13.12.2015 r. wynika, że na comiesięczne wydatki za media i podatek od nieruchomości skarżący przeznacza kwotę 381,55 zł, nadto na ubezpieczenie i "wydatki w euro" skarżący wydatkuje kwotę 638,95 euro tj. ok. 2784,54 zł licząc kurs euro wg. kursu średniego NBP z dnia 15.12.2015 r. W sumie miesięczne koszty utrzymania skarżącego wynoszą ok. 3166,09 zł nie licząc wydatków na spłatę rat kredytów i pożyczek, które zdaniem referendarza nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi i nie mogą stanowić uzasadnienia dla uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podkreślono, że wnioskodawca posiada majątek w postaci domu o powierzchni 350 m2 i nieruchomości rolnej o powierzchni 9,93 ha. Posiadany zaś majątek może stanowić źródło dochodu. W sprzeciwie skarżący wywiódł, że referendarz dokonał całkowicie nierealnej oceny jego rzeczywistej sytuacji materialnej. Podkreślił, że nie posiada żadnych środków finansowych, posiada bardzo wysokie zadłużenie z tytułu kredytu i całość jego emerytury jest zabierana przez bank. Odmowa udzielenia mu pomocy prawnej pozbawia go możliwości skutecznego prowadzenia procesu i obrony praw. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. W takiej sytuacji, tj. rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, sąd zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a. wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z § 2 tego przepisu wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność, a Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Przepis art. 260 § 2 p.p.s.a. stanowi wyjątek od zasady określonej w art. 167a § 2-3 p.p.s.a., że sąd rozpoznający sprzeciw działa jako sąd pierwszej instancji. Zgodnie z treścią przepisu art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast stosownie do pkt 2 §1 art. 246 ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczyć jednocześnie należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art.245 § 2 i 3 p.p.s.a.). Podkreślenia wymaga, że prawo pomocy stanowi szczególną instytucję postępowania przed sądami administracyjnymi, której celem jest zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, nie będącym w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącego oraz przedłożone dokumenty stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez skarżącego zakresie. Wskazać należy, iż skarżący przedłożył dokument potwierdzające jego sytuację materialną oraz wysokość ponoszonych wydatków. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.