I SA/Ol 764/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Piskozub po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2014 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi J. S., R. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy WSA/post.1 - sentencja postanowienia I SA/Ol 764/13 Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę J. S. i R. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. R. S. pismem z dnia 27.01.2014 r. wniósł o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 28 lutego 2014 r. (karta 68 akt sądowych). J. i R. S. wnieśli skargę kasacyjną od powyższego wyroku. W uzasadnieniu wskazali, iż sporządzili skargę kasacyjną samodzielnie, gdyż z powodu trudnej sytuacji finansowej nie są w stanie zapłacić profesjonalnemu pełnomocnikowi. W wykonaniu zarządzenia z dnia 31 marca 2014 r. J. S. została wezwana do złożenia w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, wypełnionego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 4 kwietnia 2014 r. (karta 78 akt sądowych). Skarżąca w zakreślonym terminie przesłała wypełniony formularz z dnia 9 kwietnia 2014 r., w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Następnie, w wykonaniu zarządzenia z dnia 16 kwietnia 2014 r. złożyła dodatkowe oświadczenia oraz dokumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 pkt 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Rozpoznawanie wniosków o przyznanie prawa pomocy należy do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w którym sprawa ma się toczyć lub się toczy (art. 254 § 1 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o taką sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego, przy stanie faktycznym i prawnym, który nie budzi najmniejszych wątpliwości, że wniesiona skarga kwalifikuje się do odrzucenia. Przepis ten ma również odpowiednie zastosowanie do skarg kasacyjnych na mocy art. 193 p.p.s.a. Zgodnie natomiast z art. 177 § 1 p.p.s.a., skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Z wyraźnego brzmienia tego przepisu wynika, że skarga kasacyjna nie może być skutecznie wniesiona bez uprzedniego wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Istota tej kasacji polega bowiem na zakwestionowaniu orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Brak uzasadnienia pozbawia skarżącego możliwości racjonalnego sformułowania podstaw kasacyjnych, przedstawienia okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji oraz wniosków kasacyjnych (por. postanowienie SN z 26 kwietnia 2001 II CZ 146/00, OSNC 2001/12/180 oraz postanowienie NSA z 7 lipca 2004 r. GZ 24/04). Zgodnie natomiast z art. 178 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W niniejszej sprawie legitymowanym do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 22 stycznia 2014 r. był jedynie R. S., gdyż tylko skarżący złożył w terminie stosowny wniosek o sporządzenie i doręczenie mu uzasadnienia wyroku. J. S. nie składała wniosku o uzasadnienie wyroku, w związku z czym nie można przyjąć, iż jest osobą legitymowaną do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie. Jeżeli zatem skarżąca nie złożyła skutecznie takiego wniosku, wniesiona przez nią skarga kasacyjna podlega odrzuceniu. Powyższego nie zmienia przy tym fakt, że dokonana przez R. S. czynność procesowa tj. wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku będzie również skuteczna względem skarżącej. Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują bowiem ogólnej, odnoszącej się do wszystkich czynności procesowych normy, która przewidywałby taką możliwość. W ustawie tej nie znajduje się odpowiednik art. 73 § 2 k.p.c., w którym przewidziano, odstępstwo od zasady działania w sprawie przez każdego współuczestnika we własnym imieniu, wskazując, że jeżeli z istoty spornego stosunku prawnego lub z przepisu ustawy wynika, że wyrok dotyczyć ma niepodzielnie wszystkich współuczestników, czynności procesowe współuczestników działających są skuteczne także wobec nie działających. Niedopuszczalnym jest przy tym stosowanie - bez wyraźnego upoważnienia ustawowego - w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zasad wynikających z przepisów regulujących inne postępowania procesowe, w szczególności postępowanie cywilne. Na powyższe nie wpływa również okoliczność, że J. i R. S. zostali zobligowani solidarnie do uiszczenia jednego wpisu od skargi. Taka bowiem możliwość wynika wprost z treści art. 214 § 2 p.p.s.a., który nie odnosi się do innych czynność procesowych, jakie mogą zostać dokonane w postępowaniu sądowym. Normy w tym przepisie zawarte dotyczą jedynie kosztów postępowania i nie wpływają na skuteczność czynności w postępowaniu sądowym dokonywanych przez jednego współuczestnika tego postępowaniu w stosunku do pozostałych. Podsumowując, skarga kasacyjna nie może być skutecznie wniesiona bez uprzedniego wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Podmiot, który nie wystąpi o uzasadnienie orzeczenia, nie może skutecznie wnieść skargi kasacyjnej. W rozpoznawanej sprawie, skarżąca wniosła bezskutecznie skargę kasacyjną, gdyż nie poprzedziła tej czynności stosownym wnioskiem o sporządzenie i doręczenie jej uzasadnienia orzeczenia. Jeżeli zatem wniesiona przez skarżącą skarga kasacyjna była niedopuszczalna, to uprawnia to do odmowy przyznania prawa pomocy na podstawie art. 247 p.p.s.a. W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 247 w związku z art. 193 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.