I SA/Ol 767/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2009 rok oraz nałożenia sankcji postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych Wnioskiem z dnia 23 stycznia 2012 r. skarżący A. K. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie uzyskuje dochodów, nie posiada majątku poza nieruchomością rolną o powierzchni 3 ha. Argumentując trudną sytuację materialną wnioskodawca wskazał, iż aktualnie nie prowadzi działalności gospodarczej. Nie posiada stałego źródła dochodu i nie stać go na opłacenie wpisu od skargi w wysokości 200 zł. Następnie na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wezwano skarżącego pismem z dnia 26 marca 2012 r., do złożenia dodatkowego oświadczenia, przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego i dochodów w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. W odpowiedzi na wezwanie skarżący przedłożył oświadczenie, w którym wyjaśnił, że nie korzysta z pomocy MOPS oraz innych instytucji tego typu. Wskazał, że mieszkanie w O. stanowi własność jego matki, jednakże w mieszaniu tym na stałe nie mieszka. Oświadczył, że "pomieszkuje" u różnych znajomych a także u "2 starszych małżeństw", dla których wykonuje różne prace w zamian za mieszkanie, jedzenie oraz za swoją pracę otrzymuje po 250 zł miesięcznie. Do oświadczenia załączył: odpisy wyciągów bankowych za okres od 21.09.2011 r. do 20.03.2012 r., odpis zeznania podatkowego za 2010 rok (PIT-36), oraz PIT/B za 2010 rok. Rozpoznając niniejszy wniosek wskazać należy, iż zgodnie z treścią przepisu art. 246 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2012 poz. 270) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast stosownie do pkt 2 §1 art. 246 ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W myśl art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z powyższej regulacji wynika, iż chcąc ubiegać się o prawo pomocy, strona musi wykazać, że rzeczywiście nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bądź pełnych kosztów postępowania - w tym drugim przypadku bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. Nie wystarczy przy tym wykazanie, iż poniesienie kosztów postępowania sądowego pogorszy sytuację materialną strony. Strona wykazać powinna, że posiadane środki są tak skromne, że uiszczenie kosztów tego postępowania spowoduje uszczerbek w wydatkach na zaspokojenie najniezbędniejszych jej potrzeb, a ponadto, że środki, którymi dysponuje nie dają możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na ten cel. Przedstawiona powyżej sytuacja materialna wnioskodawcy wskazuje, że nie posiada on środków pieniężnych jak i majątku na opłacenie kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi, który w przedmiotowej sprawie wynosi 200 zł. Wskazać należy, że skarżący nie posiada stałego źródła dochodu, zaś poza nieruchomością rolną o powierzchni 3 ha nie posiada innego majątku. Uzyskuje dochody z prac dorywczych, które nie pozwalają na poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla wnioskodawcy. Także przedstawione na wezwanie dokumenty w postaci odpisów wyciągów bankowych za okres 6 miesięcy potwierdzają, że w okresie tym na rachunku bankowym wnioskodawca, nie posiadał środków pieniężnych, które umożliwiłyby opłacenie kosztów sądowych. Podobnie złożone zeznanie podatkowe za rok 2010 wskazuje, że za ten okres skarżący uzyskał dochody w wysokości zwolnionej od opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Mając na uwadze powyższe rozpoznający wniosek uznał, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Podkreślić należy, że uwzględniając wniosek skarżącego referendarz sądowy wziął pod uwagę również fakt, że wnioskodawca zobowiązany był opłacić koszty sądowe łącznie w czterech sprawach zawisłych przed tut. Sądem. W związku z tym na podstawie art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.