I SA/Ol 769/14
WyrokWSA w Olsztynie2014-12-10
Skład orzekający: Renata Kantecka, Wiesława Pierechod, Ryszard Maliszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo przyznał płatności obszarowe w pomniejszonej wysokości, pomimo zadeklarowania przez stronę większych powierzchni działek rolnych niż stwierdzone w kontroli, a także czy doszło do naruszenia przepisów postępowania poprzez niezawiadomienie strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy po przedłużeniu terminu postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo przyznały płatności obszarowe w pomniejszonej wysokości, ponieważ strona zadeklarowała większe powierzchnie działek rolnych niż stwierdzone w kontroli, co jest podstawą do pomniejszenia płatności zgodnie z art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Sąd oddalił również zarzut naruszenia przepisów postępowania, wskazując, że strona miała możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem pierwszej decyzji i poinformowano ją o tym fakcie. Przedłużenie terminu postępowania nie obligowało organu do ponownego zawiadomienia, zwłaszcza że po tym terminie nie przeprowadzono dodatkowych czynności dowodowych.Stan faktyczny
Spółka A. złożyła wniosek o przyznanie płatności obszarowych na rok 2012. Po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej i terenowej stwierdzono rozbieżności między zadeklarowaną a faktycznie użytkowaną powierzchnią gruntów rolnych. Organ I instancji wydał decyzję przyznającą płatności w pomniejszonej wysokości. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania (brak możliwości zapoznania się z aktami sprawy po przedłużeniu terminu) oraz naruszenie prawa materialnego (przeprowadzenie kontroli w niewłaściwym terminie).Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Renata Kantecka, Sędziowie sędzia WSA Wiesława Pierechod (sprawozdawca), sędzia WSA Ryszard Maliszewski, Protokolant referent stażysta Milena Małyszko, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 10 grudnia 2014r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 oddala skargę
"A." Sp. z o.o. w G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]", w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 23.04.2012r. strona złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności na rok 2012. Strona ubiegała się o przyznanie:
1. jednolitej płatności obszarowej (JPO) do działek rolnych oznaczonych jako: A, AA, AAA, AAAA, AAAB, AAAC, AAAD, AAAE, AAAF, AAAG, AAAH, AAAI, AAAJ, AAAK, AAAL, AAAM, AAAN, AAAO, AAAP, AAAR, AAAS, AAAT, AAAU, AAB, AAC, AAD, AAE, AAF, AAG, AAH, AAI, AAJ, AAK, AAL, AAM, AAN, AAO, AAP, AAR, AAS, AAT, AAU, AAW, AAX, AA Y, AAZ, AAŁ, AB, AC, AD, AE, AF, AG, AH, Al, AJ, AK, AL, AM, AN, AO, AP, AR, AS, AT, AU, A W, AX, AY, AZ, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N, O, P, R, S, T, U, W, X, Y, Z, Ł - o łącznej powierzchni 2.775,96 ha,
2. uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) do działek rolnych oznaczonych jako: A1, AA1, AAA1, AA, AAC1, AAD1, AAE1, AAF1, AAG1, AAH1, AAJ1, AAK1, AAM1, AAN1, AAO1, AAP1, AAR1, AB1, AC1, AD1, AE1, AI1, AJ1, AK1, AM1, AN1, AO1, AP1, AR1, AS1, AT1, AW1, AX1, AY1, AZ1, B1, D1, E1, F1, G1, H1, I1, K1, L1, N1, O1, P1, R1, S1, T1, U1, W1, X1, Y1, Z1, Ł1 - o łącznej powierzchni 2.408,68 ha,
położonych na działkach ewidencyjnych:
- w woj. "[...]", powiat "[...]", gm. "[...]", obręb W. nr 48, 46, 49, 50, 47/2, 51, 47/1, 45, 65, 34/4, 36, 64/1,
- w woj. "[...]", powiat "[...]", gm. "[...]", obręb A. nr 1, 17, 68,
- w woj. "[...]", powiat "[...]", gm. "[...]", obręb B. nr 87/8, 49/35, 88/16, 230/7, 214, 232/1, 89/10, 49/35, 218/1, 228, 229, 220, 221, 224,
- w woj. "[...]", powiat "[...]", gm. "[...]", obręb J. nr 4/23, 12/5, 41/11, 4/29, 31/6, 24/15, 78/1, 6, 50/1, 30, 4/28,
- w woj. "[...]", powiat "[...]", gm. "[...]", obręb L. nr 7/1, 1, 3/3, 2/3,
- w woj. "[...]", powiat "[...]", gm. "[...]", obręb K. nr 51/1,
- w woj. "[...]", powiat "[...]", gm. "[...]", obręb S. nr 5/1, 63/1, 80/2, 69, 76/3, 68/1, 7,39, 46/1, 47, 60/10, 48, 59/1, 59/2, 81/1, 82, 58, 81/5, 80/1, 79/3, 67/3, 77/2, 76/2, 68/2, 78/3, 74, 78/2, 67/10,
- w woj. "[...]", powiat "[...]", gm. "[...]", obręb K. nr 2/4, 159/1, 37/2, 31/3, 1/4, 34, 35, 33, 32, 37/1, 39/1, 36, 123/1, 132/3, 147/2,
- w woj. "[...]", powiat "[...]", gm. "[...]", obręb J. nr 85, 80/1, 87.
Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli administracyjnej przy uwzględnieniu wyników kontroli na miejscu wyniosła w ramach JPO – 2.535,61 ha, w ramach UPO – 2.229,98 ha.
Po przeprowadzeniu kontroli w dniu 23.05.2013r. i stwierdzonych nieprawidłowościach Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję z dnia 22 czerwca 2013r. nr "[...]", którą następnie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARMiR uchylił w całości decyzją z dnia 21 stycznia 2014r. nr "[...]" i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję z dnia "[...]" nr "[...]", którą przyznał wnioskodawcy płatności na rok 2012 w łącznej wysokości 1.686.097,17 zł, w tym:
1. JPO w wysokości 1.493.390,32 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 351.901,24 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i zastosowanie współczynnika korygującego,
2. UPO w wysokości 192.706,85 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 75.697,32 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i zastosowaną modulację płatności.
W uzasadnieniu organ podał, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2012 do JPO wynosiła 2.775,96 ha. Powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 2.775,96 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli administracyjnej z uwzględnieniem wyników z kontroli na miejscu wynosiła 2.535,61 ha.
Organ powołał się m.in. na art. 57 ust. 3 akapit pierwszy, art. 58 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, art. 7 ust. 4 i art. 19 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012r., poz. 1164 ze zm.). Przedstawił wyliczenie płatności i wskazał, że kwota przyznanej jednolitej płatności obszarowej po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wynosi 1.493.390,32 zł.
Z kolei w ramach płatności UPO organ I instancji wskazał, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2012 do uzupełniającej płatności podstawowej wynosiła 2.408,68 ha. Powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do uzupełniającej płatności podstawowej wynosiła 2.408,68 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli administracyjnej wynosiła 2 229,98 ha.
Organ powołał się m.in. na art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, § 17 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. nr 40, poz. 326 ze zm.), art. 57 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Przedstawił wyliczenie płatności i wskazał, że kwota przyznanej uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wynosi 192.706,85 zł.
W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARMiR, wymienioną na wstępie decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy opisaną decyzję organu I instancji.
Wskazał w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że zgodnie z ww. decyzją z dnia 21 stycznia 2014r. o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, organ I instancji dokonał weryfikacji poprawności nałożenia sankcji na producenta rolnego z tytułu nieprzestrzegania norm oraz wymogów, i w nowej decyzji odstąpił od nałożenia sankcji zgodnie z art. 50 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r.
Wyjaśnił, że warunki do przyznania płatności obszarowej na rok 2012 określone zostały w art. 7 ust. 1, 1a i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Organ powołał się m.in. na art. 2 pkt 1, art. 3 ust. 1 i 2, art. 31 ust. 6 i 7 tej ustawy, § 1 pkt 1 i 4, § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010r. w sprawie minimalnych norm (Dz.U. nr 39, poz. 211), art. 6 ust. 1, art. 26 ust. 1, art. 32 ust. 1 i 2, art. 33 akapit drugi, art. 53 ust. 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r., a także art. 6, art. 124 rozporządzenia nr 73/2009.
Przedstawił wyniki kontroli przeprowadzonej w dniu 23.05.2013r. w gospodarstwie podmiotu i podał, że w ramach JPO:
– w przypadku działki rolnej R z powierzchni stwierdzonej podczas kontroli na miejscu tj. 2,98 ha wykluczono na podstawie pomiarów 0,02 ha;
– w przypadku działki rolnej AN (działka ewidencyjna 230/7) z powierzchni stwierdzonej w kontroli na miejscu odjęto powierzchnię deklarowaną przez innego producenta (26,98 ha). Dokonano tego w oparciu o załącznik graficzny, na którym położona jest działka rolna AN;
– działki rolne AAAO (pow. stwierdzona 5,08 ha) i AAAT (pow. stwierdzona 5,26 ha), na których stwierdzono kod DR18, na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej oraz kod DR13+, zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od pow. stwierdzonej, zostały wykluczone z kompensaty w sposób automatyczny;
– pomiędzy działkami rolnymi AAAD (powierzchnia stwierdzona w kontroli na miejscu wyniosła 12,33 ha) i AAAK (powierzchnia stwierdzona w kontroli na miejscu wyniosła 7,52 ha) rozdzielono powierzchnie i dla działki rolnej:
- AAAD zapisano powierzchnię zakwalifikowaną do płatności jako 10,00 ha,
- AAAK zapisano powierzchnię zakwalifikowaną do płatności jako 9,85 ha.
Powyższa czynność jest tylko techniczna i nie powoduje zmniejszenia lub zwiększenia powierzchni. Powierzchnia uwzględniona w płatności pozostaje bez zmian.
Z kolei w ramach UPO:
– w przypadku działki rolnej R1 z powierzchni stwierdzonej podczas kontroli na miejscu tj. 2,98 ha wykluczono na podstawie pomiarów 0,02 ha,
– w przypadku działki rolnej AN1 (działka ewidencyjna 230/7) z powierzchni stwierdzonej w kontroli na miejscu odjęto powierzchnię deklarowaną przez innego producenta (26,98 ha). Dokonano tego w oparciu o załącznik graficzny, na którym położona jest działka rolna AN1.
Organ odwoławczy podał, że w związku z odwołaniem, zwrócił się pismem z dnia 14.04.2014r. do Kierownika Biura Kontroli na Miejscu (BKM) Oddziału Regionalnego ARiMR z prośbą o weryfikację wyników kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie Spółki. W odpowiedzi z 13.05.2014r., odnosząc się do podniesionych przez stronę zarzutów dotyczących niewłaściwego terminu (tj. maj 2013r.) realizacji kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni gruntów rolnych zgłoszonych do płatności przez Spółkę A. w 2012r., wskazano na art. 12 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. oraz art. 30 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. Na tym tle wyjaśniono, że zgodnie z planem kontroli sporządzonym na 2012r. warunek skontrolowania wymaganej przepisami prawa liczby rolników został spełniony bez uwzględnienia kontroli gruntów zgłoszonych przez spółkę A. Wobec podejrzenia wystąpienia nieprawidłowości Spółka została dnia 25.03.2013r. manualnie wytypowana do kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Powołując się na art. 53 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 Biuro Kontroli na Miejscu przeprowadziło kontrolę w terminie umożliwiającym weryfikację deklarowanych przez spółkę gruntów rolnych.
Działki rolne AAAN, AAAO, AAAP, AAAR, AAAT uznano w trakcie kontroli za grunty nieużytkowane rolniczo i zastosowano kody pokontrolne DR14 i DR18, informujące o zaniechaniu prowadzenia działalności rolniczej oraz braku przestrzegania norm DKR. Wyjaśniono, że zastosowanie powyższych kodów wynika z faktu, że inspektorzy w trakcie kontroli uznali, iż ww. działki rolne nie były przedmiotem użytkowania rolniczego na przełomie kilku ostatnich lat. Powyższe działki deklarowane były w 2012r. przez wnioskodawcę jako ugór, czyli grunty czasowo wyłączone z produkcji rolniczej, jednak takie, na których wykonywane są odpowiednie zabiegi pielęgnacyjne zapobiegające rozprzestrzenianiu się chwastów. W miejscu, gdzie deklarowano powyższe działki rolne inspektorzy stwierdzili drzewa, kilkuletnie samosiewki drzewek, rozrastające się krzewy, wieloletnie chwasty z zasuszonymi kwiatostanami m.in. bylicy pospolitej i trzciny pospolitej także pokrzywę, krwawnik pospolity, szczaw pospolity, obszary trwale podmokłe, porośnięte typową dla tego typu siedlisk roślinnością typu trzcina pospolita, wiązówka błotna, pokrzywa, przytulia czepna. Jak oceniono występowanie tego typu roślinności, liczne kilkuletnie samosiewki drzewek oraz uschnięte kwiatostany chwastów wieloletnich, potwierdzają brak znamion użytkowania rolniczego i początek procesu sukcesji wtórnej. Na tym tle wskazano, że nie można uznać, że stan działek wynika z jednorocznych zaniedbań i wyklucza również prawdziwość stwierdzeń pełnomocnika strony, że jest to roślinność, która zdążyła odrosnąć po koszeniu przedmiotowych działek w sierpniu 2012. Podano, że właściwe zakwalifikowanie powyższych działek jako nieużytki potwierdza dokumentacja fotograficzna wykonana w trakcie kontroli.
Odnośnie działek rolnych AAAA, AAAC, AAAD, AAAE, AAAG, AAAH, AAAJ, AAAK, AAAL, AAAM, AAAU, AAU, AG, AL, AU, które deklarowane były w ramach pakietu 5.1 programu rolnośrodowiskowego jako łąki trwałe (JPO TUZ) wskazano, że zostały one zmierzone po widocznych granicach upraw, uwzględniając w pomiarach powierzchnie trwałych użytków zielonych, łącznie z obszarami oznaczonymi na złożonych przez spółkę załącznikach graficznych jako niekoszone w 2012r. Za błędne zatem uznał organ stwierdzenie strony, że powierzchnie pozostawione jako niekoszone zostały odjęte od powierzchni działek rolnych. Organ wskazał, że z pomiaru wyłączono obszary nieuprawnione do płatności takie jak zwarte obszary zadrzewione i zakrzaczone, nieużytkowane, porośnięte kilkuletnimi samosiewkami drzew, rowy o szerokości powyżej 2 m.
Dla działek rolnych AAAC, AAAE, AAAJ I AAU przyjęto po uwzględnieniu tolerancji pomiaru powierzchnię deklarowaną.
Z kolei w odniesieniu do wyników z kontroli działek AAAD, AAAG i AL zastosowano kod pokontrolny DR13+ oraz kody z grupy LPIS, informujące o zmianach w powierzchni PEG.
Wobec działek rolnych AAAA, AAAH, AAAK, AAAL, AAAM, AAAU, AG, AU zastosowano kod pokontrolny DR13+ informujący, że deklarowano większą powierzchnię niż stwierdzono w trakcie kontroli na miejscu.
Organ podał, że odnośnie działek:
- AAAA - pomiar uwzględnia całą powierzchnię łąki, poza zadrzewieniami, zakrzewieniami widocznymi na fotografiach,
- AAAH - pomiar uwzględnia dwie części łąki. Z powierzchni działki wyłączono rowy o szerokości powyżej 2 m oraz obrazy zadrzewione. Dodatkowo w obrębie dz. ew. 12/5 stwierdzono większą powierzchnię niż zadeklarowana na działce rolnej AC/AC1 bezpośrednio sąsiadującej z działką AAAH oraz AAAG, dla których zastosowano kod DR13-,
- AAK - zaliczono dwie części łąki położonej zgodnie z deklaracją na dz. ew. 88/16, wyłączając z pomiaru zadrzewienia. Jednak uprawa w znacznym stopniu wychodzi na niedeklarowaną dz. ew. 88/17. Poza tym w obrębie dz. ew. 88/16 znajduje się również działka rolna AL, na której stwierdzono większą powierzchnię niż deklarowana i zastosowano kod DR13-,
- AAAL - zaliczono powierzchnię łąki, leżącej na dz. ew. 230/7. Z pomiaru wyłączono zadrzewienia. Jednocześnie stwierdzono znaczny nadmiar powierzchni w stosunku do deklaracji dla działki AN/AN1, która znajduje się również na dz. ew. 230/7, w bezpośrednim sąsiedztwie działki AAAL i zastosowano dla niej kod DR13-,
- AAAM - do powierzchni działki zaliczono trzy części łąki, wyłączając rowy o szerokości przekraczającej 2 m, zadrzewienia i zakrzaczenia, obszary nieużytkowane rolniczo, porośnięte chwastami i licznymi samosiewkami drzew,
- AAAU - działka porośnięta bardzo licznymi drzewami, samosiewkami; z pomiaru wyłączono zwarte obszary zadrzewione, resztę działki zaliczano jako trwały użytek zielony,
- AU - z pomiaru łąki wyłączono zadrzewienia oraz obszar nieużytkowany we wschodniej części działki ew. 41/11, który nie stanowił trwałego użytku zielonego i na załączniku graficznym złożonym przez spółkę również znajdował się poza działką rolną AU,
- AG - w pomiarze uwzględniono 3 części łąki znajdujące się na deklarowanej działce Ew. 89/10. Wyłączono z powierzchni działki obszary zadrzewione oraz obszar znajdujący się trwale pod wodą, a na załączniku graficznym określony przez beneficjenta jako "oczko wodne".
Podsumowując wskazano, że kontrola powierzchniowa zrealizowana w gospodarstwie rolnym podmiotu została przeprowadzona poprawnie i nie ma podstaw, aby uznać, iż popełniono błąd skutkujący koniecznością zmiany wyników kontroli.
Organ II instancji podał, że konsekwencją uznania, że stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, jest stwierdzenie prawidłowości zastosowania przez organ I instancji obowiązujących przepisów prawa materialnego. Art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 jasno określa skutki zadeklarowania większych powierzchni upraw do płatności obszarowych niż rzeczywiście kwalifikujące się. W sprawie została spełniona przesłanka wskazana w tym przepisie (akapit pierwszy) do przyznania płatności jednolitej i uzupełniającej w pomniejszonej wysokości.
Po stronie organu administracji istniał obowiązek przyznania płatności w pomniejszonej wysokości w oparciu o bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa. Przepisy dotyczące przedmiotowych płatności w ogólności skonstruowane są w sposób rygorystyczny i dyscyplinujący strony do zachowania szczególnej ostrożności przy formułowaniu wniosków o płatności. Cel powyższego jest oczywisty - ma zapobiegać uzyskiwaniu płatności do powierzchni nieużytkowanych rolniczo i prewencyjnie zniechęcać do prób nieuprawnionego pozyskiwania przedmiotowych płatności. Stronie ten rygoryzm jest znany, gdyż, jak we wniosku z dnia 5.04.2013r. oświadczyła, że znane są jej zasady przyznawania płatności. Organ w tym miejscu zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie dotyczącej przyznania rolnikowi wnioskowanych płatności na rok 2013 nie ma zastosowania art. 73 ww. rozporządzenia nr 1122/2009, który stanowi o wyjątkach od stosowania obniżek i wykluczeń.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, że strona nie wykazała, że nie jest winna stwierdzonych nieprawidłowości. Producent rolny deklarując we wniosku określone działki rolne powinien przed złożeniem przedmiotowego wniosku dokonać, czy to samodzielnie, czy przy pomocy osób trzecich, pomiaru powierzchni gruntów, do których ubiegał się o przyznanie płatności. Powinien we wniosku podać stan faktyczny użytkowanych rolniczo przez siebie gruntów, tj. zarówno odnośnie powierzchni, jak i rodzaju uprawy, a także sprawdzić, jak w rzeczywistości przedstawia się stan posiadanych gruntów. Powierzchnie działek rolnych, jakie należy podać we wniosku, a które są przedmiotem kontroli na miejscu, powinny być określone zgodnie ze stanem faktycznym. Powierzchnia działki rolnej, do której przysługują płatności to powierzchnia działki ewidencyjnej, wykorzystywana do celów rolniczych (pod uprawy rolne). Oznacza to, że należy odliczyć od niej powierzchnie zadrzewione, zakrzaczone, drogi z wyjątkiem dróg technologicznych i dojazdowych do pól o nawierzchni gruntowej, powierzchnie zabudowane, wody, odłogi i inne powierzchnie przeznaczone na użytkowanie pozarolnicze.
Ponadto producent rolny podpisując wniosek o przyznanie płatności na rok 2012 zobowiązał się do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem, jak też o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności, w szczególności gdy zmiana dotyczy: wykorzystania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego.
Niezależnie od powyższego ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, stosownie do art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Zatem w ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR ogólne negowanie przez stronę ustaleń kontroli nie mogło stanowić przeciwwagi dla konkretnych wyliczeń powierzchni, znajdujących potwierdzenie także w dokumentacji fotograficznej, dotyczącej sposobu użytkowania działek rolnych i znajdującej się na nich roślinności. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że w przedmiotowej sprawie należało przyznać stronie płatności JPO i UPO w pomniejszonej wysokości.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego "A." Sp. z o.o., reprezentowana przez adwokata, wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz przyznanie płatności w pełnej wysokości wynikającej z wniosku strony, względnie o uchylenie ww. decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym o kosztach zastępstwa adwokackiego. Decyzji zarzucono naruszenie:
- przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w szczególności art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 73 § 1 k.p.a. poprzez niezawiadomienie strony przed wydaniem decyzji o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się na temat zebranych dowodów i materiałów, a także zgłoszonych żądań. Zawiadomienie z dnia 20.05.2014r. o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy uznać należy za przedwczesne i bezcelowe z uwagi na to, iż pismem z dnia 9.06.2014r. strona została poinformowana o przedłużeniu postępowania w sprawie do 9.08.2014r. z powodu konieczności przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Strona powinna zatem zostać zawiadomiona ponownie o możliwości zapoznania się z kompletnym materiałem dowodowym dopiero po zakończeniu postępowania wyjaśniającego;
- art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z którym rolnik jest obowiązany spełniać warunki do uzyskania płatności w roku w którym złożył wniosek o jej przyznanie, natomiast kontrola w zakresie spełnienia warunków w roku 2012 została przeprowadzona dopiero pod koniec maja 2013r., a zatem z naruszeniem powyższego przepisu, które to naruszenie w sposób oczywisty miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji.
Odnośnie zarzucanego naruszenia art.10 § 1 k.p.a podniesiono, w związku z twierdzeniem organu, że pełnomocnik skarżącego został poinformowany pismem z dnia 20.05.2014r., (doręczonym w dniu 5.06.2014r.) o prawie wypowiedzenia się w zakresie materiału dowodowego jak i zapoznania się z aktami sprawy, którego nie skorzystał, że już w dniu 11.06.2014r. otrzymał pismo informujące o przedłużeniu do dnia 9 sierpnia 2014r. terminu do załatwienia sprawy odwołania od decyzji organu I instancji. Oznacza to zatem, że zapoznanie się z materiałem dowodowym we wskazanym terminie 7 dni od doręczenia pisma informującego o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym byłoby bezcelowe z uwagi na to, iż postępowanie dowodowe nie zostało zakończone.
Organ zaniechał powiadomienia pełnomocnika o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie przed zakończeniem postępowania po jego przedłużeniu. Jak zauważył organ w piśmie z dnia 9.06.2014r. przedłużenie terminu załatwienia sprawy wynikało z konieczności przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Dopiero więc po jego zakończeniu strona powinna mieć możliwość zapoznania się z kompletnym materiałem dowodowym w sprawie raz jeszcze. Strona nie została poinformowana czego ma dotyczyć dodatkowe postępowanie wyjaśniające, jakie okoliczności miały zostać wyjaśnione, jakie dowody przeprowadzone oraz do kiedy dodatkowe czynności mają być ukończone, zatem dopiero po ich zakończeniu powinno zostać wysłane zawiadomienie o zebraniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z nim oraz zgłaszania wniosków i zarzutów do ewentualnie przeprowadzonych czynności i poczynionych ustaleń. Strona nie mogła bowiem bez zapoznania się z całością materiału dowodowego złożyć jakiegokolwiek merytorycznego oświadczenia końcowego.
Skarżąca podała, że w dalszym ciągu kwestionuje również, iż kontrola została przeprowadzona w terminie umożliwiającym weryfikację deklarowanych przez spółkę gruntów rolnych. Rolnik starający się o dopłaty unijne musi spełniać warunki do ich uzyskania w danym roku tj. w roku, za który domaga się przyznania płatności, a kontrola powinna być przeprowadzona w takim czasie, aby możliwe było ustalenie, czy w roku, w którym rolnik wystąpił z wnioskiem, warunki do uzyskania płatności były spełnione. Strona powołała się na art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i art. 124 ust. 2 akapit pierwszy ww. rozporządzenia nr 73/2009 oraz na tej podstawie wskazała na konieczność utrzymywania gruntów rolnych zgodnie z normami przez cały rok 2012r., a nie 2013.
Pełnomocnik skarżącej nawiązał do odwołania od decyzji i podniesionego w nim zarzutu, że przeprowadzenie kontroli w maju następnego roku daje wypaczony obraz stanu działek (m.in. stąd podtopienia po zimie). Nie zgodził się ze stanowiskiem organu odwoławczego, będącego odniesieniem się do tego zarzutu, że nie jest to prawdą, gdyż okres po zimie przypada na marzec-kwiecień, a maj to późna wiosna, i kontrola w tym terminie umożliwia weryfikację większości wymogów i norm na gruntach zadeklarowanych przez spółkę. Podniósł, że takie stwierdzenie dziwi, w kontekście poprzedniej decyzji organu odwoławczego z dnia 21 stycznia 2014r., który zauważył, iż pierwsza próba kontroli odbyła się w marcu 2013r., jednakże kontrolerzy odstąpili od kontroli z uwagi na "zalegający śnieg". Skoro zatem w marcu jeszcze teren był pokryty śniegiem, obecność w maju podtopień nie powinna wzbudzać wątpliwości.
Ponadto wnioskodawca już w odwołaniu z dnia 11.07.2013r. od pierwszej decyzji wydanej w tej sprawie podkreślał, że wskazane w tym odwołaniu działki są łąkami bardzo mokrymi i ich wykaszanie odbywa się dopiero w sierpniu i wrześniu przy pomocy sprzętu umożliwiającego wykaszanie bardzo mokrych łąk przez specjalistyczną firmę zewnętrzną. W okresie wiosennym w wielu miejscach występują podtopienia i oczka wodne, spowodowane dużą ilością bobrowych tam. Ich niszczenie możliwe jest dopiero w okresie letnim i odbywa się za zgodą dyrekcji ochrony środowiska. Wtedy też wody i podtopienia ustępują na tyle, że możliwe jest skoszenie traw.
Odnosząc się zaś do twierdzenia, iż opłacone faktury za wykonanie prac agrotechnicznych nie mogą stanowić dowodu, bowiem ustalenia kontrolne wskazują na brak wykonania takowych prac, autor skargi wskazał, że "wartościowanie" i ocena dowodów w tym zakresie należeć będzie do Sądu, a sam fakt rzekomej sprzeczności z wynikami kontroli nie przesądza jeszcze o uznaniu ustaleń kontroli za wiarygodne i zgodne ze stanem rzeczywistym. Z racji zaś pozbawienia strony udziału w postępowaniu, poprzez zaniechanie poinformowania o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, uniemożliwiono stronie przedstawienie kontrargumentów i dowodów wskazujących na to, iż arbitralne ustalenia organu są błędne i mijają się z rzeczywistością (a to zeznaniami świadków, bądź dokumentami innymi jeszcze niż faktury zakwestionowane przez organ).
Już na tym etapie, mimo iż strona nie miała możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym odnosząc się do dowodów w postaci obrazów satelitarnych i zdjęć lotniczych działek rolnych strona zauważyła, że w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 kwietnia 2011r. sygn. akt III SA/Po 757/10 wyrażono pogląd, że nie można wykluczyć niedokładności ortofotomapy. Stąd też brak poczynienia dokładnych pomiarów fizycznie w terenie i oparcie się wyłącznie o dane z ortofotomapy dyskwalifikuje wszelkie z tym związane ustalenia organu wyłącznie jako hipotezy, nie zaś ustalone fakty.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Oddziału ARiMR wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Powołując się na art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego uznał, że umożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów jest realizowane wyłącznie na żądanie strony. Nie jest to zatem obligatoryjny obowiązek organu administracji. Ponadto do pełnomocnika strony zostało wysłane pismo z dnia 20.05.2014r. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, a także zgłoszenia żądań w sprawie. Pełnomocnik miał na to 7 dni, pismo odebrano 5.06.2014r., a więc termin upłynął w dniu 12.06.2014r. Pełnomocnik strony nie skorzystał z tego prawa. Organ II instancji przyznał, że co prawda wysłał pismo o przedłużeniu postępowania do dnia 9.08.2014r., jednak po terminie zakreślonym stronie co do możliwości wypowiedzenia się nie przeprowadzono żadnych dodatkowych czynności co do których strona miałaby się wypowiadać.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 133 § 1 i 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U z 2012r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sąd dokonuje kontroli działalności organów administracji pod względem zgodności z prawem, na podstawie akt sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kontroli sąd może uchylić zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit a) – c p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe reguły orzekania Sąd stwierdza, że analiza akt sprawy nie dała podstawy do uwzględnienia skargi.
Zasady i tryb przyznawania płatności obszarowych reguluje ustawa z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (j.t. Dz.U. z 2012r. poz. 1164 ). Ustawa ta jest aktem prawnym uzupełniającym regulacje zawarte w przepisach powołanych w art. 1 Rozporządzeń Rady (WE) i Komisji(WE), które są stosowane bezpośrednio, w zakresie przekazanym do kompetencji państw członkowskich. Aktami tymi są odpowiednio: Rozporządzenie Rady(WE) nr 73/2009r z dnia 19 stycznia 2009r.ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej (.........) zwane dalej "rozporządzeniem nr 73/2009 oraz Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu ....( Dz.U. UE L 09.316.65 ze zm.) zwane dalej w skrócie "rozporządzeniem nr 1122/2009".
Rozporządzenie nr 73/2009 określa podstawowe kryteria przyznawania rolnikom jednolitych płatności obszarowych, stanowiąc przy tym, że jest to płatność niezwiązana z wielkością produkcji. W art. 124 określa powierzchnię objętą systemem jednolitej płatności obszarowej wskazując, że "wykorzystywana powierzchnia użytków rolnych" oznacza całkowitą powierzchnię zajmowaną przez grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe oraz ogródki przydomowe. W art. 6 nakłada na państwa członkowskie obowiązek zapewnienia, aby wszystkie grunty rolne, w szczególności grunty, które nie są wykorzystywane do celów produkcyjnych były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska. Stanowi, że "państwa członkowskie określają wymogi minimalne w zakresie dobrej kultury rolnej, zgodnej z ochroną środowiska".
Te wskazania zrealizowane zostały przez ustawodawcę krajowego poprzez ustanowienie warunków przyznawania jednolitych płatności obszarowych oraz minimalnych norm w zakresie dobrej kultury rolnej.
Według art. 7 ust. 1 ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek, grunty rolne, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością, zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli m.innymi wszystkie grunty rolne utrzymywane są zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, oraz przestrzegane są wymogi (wynikające z dyrektyw dotyczących ochrony środowiska i zobowiązań, np. co do utrzymywania określonych powierzchni TUZ). Normy zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa z dnia 11 marca 2010r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U nr 39 poz. 211).
W art.3 ust.1 ustawa stanowi, iż z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Należy wskazać, że w ust 2 art.3 ustawa istotnie, w stosunku do reguł określonych w k.p.a., modyfikuje obowiązki organu właściwego do wydawania decyzji i pozycję strony postępowania. Nie stosuje się w tym postępowaniu art. 81 k.p.a., co oznacza, że można oprzeć rozstrzygnięcie na dowodach, co do których strona się nie wypowiedziała. Ograniczenie stosowania pewnych zasad określonych przepisami k.p.a. wiąże z tym, że zasadnicze kwestie związane ze składaniem wniosków, wymogów, jakie muszą być spełnione przez wnioskodawców, terminy ich składania i tryb załatwiania przez Agencję regulowane są przez powołane wyżej rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1122/2009 i częściowo przez ustawę o płatnościach bezpośrednich.
W szczególności rozporządzenie stanowi o obowiązku przeprowadzania kontroli wniosków i określa tryb oraz zasady kontroli. Uzupełniająco- kontroli dotyczą przepisy art. 30-35 ustawy. Są to określone w przepisach rozporządzenia kontrole administracyjne oraz kontrole przeprowadzane na miejscu. Zgodnie z art. 26 ust. 1 cyt. rozporządzenia, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Kontrola na miejscu ma doprowadzić do jednoznacznego zweryfikowania i ustalenia czy deklarowane we wniosku o dopłaty powierzchnie działek rolnych i rodzaj tych upraw odpowiadają stanowi faktycznemu w danym okresie. Kontrola na miejscu polega przede wszystkim na sprawdzeniu zgodności danych podanych we wniosku o przyznanie płatności ze stanem faktycznym w gospodarstwie i przestrzegania zasad dobrej kultury rolnej. Kontrole na miejscu mają na celu: a) ustalenie granic i powierzchni działek rolnych, b) zweryfikowanie zadeklarowanej grupy upraw/uprawy na danej działce rolnej, c) sprawdzenie przestrzegania minimalnych wymagań (norm) utrzymania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej.
Wystąpienie z wnioskiem o przyznanie płatności obliguje organ do przeprowadzenia kontroli wniosku i zawartych w nim informacji przez wnioskodawcę. Szczególny tryb postępowania w tego rodzaju sprawach wyłącza obowiązek organu powiadamiania wnioskodawcy o czasie i miejscu przeprowadzania czynności kontrolnych. Kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli (art. 27 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009). Wynika stąd, że zasadą są kontrole niezapowiedziane, a wcześniejsze powiadomienie o nich jest wyjątkiem, z którego skorzystanie może być rozważane wyłącznie pod względem celowościowym. Zatem udział strony w czynnościach kontrolnych nie jest obowiązkowy. Dla prawidłowości postępowania ważne jest natomiast, by rolnik został poinformowany o jej wynikach i miał możliwość wypowiedzenia się co do ustaleń poczynionych w trakcie kontroli. W myśl art. 32 ust. 1 rozporządzenia, z każdej kontroli sporządza się sprawozdanie, które umożliwia wgląd w szczegóły przeprowadzonej kontroli. W sprawozdaniu wskazuje się między innymi (pkt c) sprawdzone działki rolne, zmierzone działki rolne, w stosownych przypadkach wraz z wynikami pomiaru każdej działki rolnej i zastosowanymi metodami pomiaru. Zgodnie z art. 32 ust. 2, w przypadku wykrycia nieprawidłowości rolnik otrzymuje kopię sprawozdania. Dodać należy, że obowiązek sporządzenia raportu, o którym mowa w art. 32 (dot. powierzchni działek) oraz art. 54 ust.1 i 2 (dot. wzajemnej zgodności) rozporządzenia nr 1122/2009 został też wskazany w ustawie o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - art.31 ust.6. Według ust.7 tego artykułu rolnik ma prawo zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie co do ustaleń zawartych w raporcie dyrektorowi oddziału regionalnego Agencji , w terminie 14 dni od doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik, który był obecny podczas kontroli, zgłosił umotywowane zastrzeżenia , co do ustaleń zawartych w raporcie osobie, która go sporządziła.
Decyzje w sprawie przyznania jednolitych płatności obszarowych wydawane są w oparciu o dane zamieszczone we wniosku oraz ustalenia poczynione w trakcie kontroli tych wniosków. Zasadą jest, w myśl art. 3 ust. 2 powołanej ustawy, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania.
Ustawa zawiera zatem regulację szczególną w stosunku do ogólnych zasad postępowania administracyjnego, wynikających z art. 9 i art. 10 k.p.a. – zobowiązujących organ do udzielania stronie informacji faktycznej i prawnej oraz do zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu w każdym jego stadium.
Art. 3 ust. 3 ustawy określa, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Z powyższego wynika, że wnioskodawcę obciąża obowiązek udowodnienia faktu, z którego wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Organ nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności.
Z akt sprawy wynika, że kontrola na miejscu została przeprowadzona w dniu 23.05.2013r. Raport z kontroli został sporządzony w dniu 31.05.2013r. i, został przesłany Prezesowi Zarządu Spółki w dniu 4.06.2014r., a następnie, w wersji skorygowanej w dniu 14.06.2013r. Raport zawierał pouczenie o możliwości złożenia umotywowanych zastrzeżeń na piśmie, co do ustaleń w nim zawartych, w terminie 14 dni od jego otrzymania. Spółka nie złożyła zastrzeżeń do ustaleń kontroli. Natomiast w odwołaniu od pierwszej decyzji Kierownika Biura Powiatowego z dnia 22.06.2013r. kwestionowała zasadność skontrolowania wszystkich gruntów, podczas, gdy w 2013r. dysponowała jedynie częścią działek wobec rozwiązania umowy dzierżawy odnośnie do gruntów, które użytkowała w roku 2012. Co do działek pozostałych w jej posiadaniu podniosła m. in., że niezasadne jest wykluczenie z uprawnień do płatności powierzchni 10,09 ha, gdyż są one użytkowane rolniczo, z tym, że są to podmokłe łąki, wykaszane dopiero w sierpniu. Nie zgodziła się z pomniejszeniem płatności o 3% na działkach AAN, AAAO, AAAP, AAAR o pow. 26,49 ha, z tytułu nieprzestrzegania norm wzajemnej zgodności, gdyż działki te nie były we władaniu Spółki w 2013r.
Jak wynika z ponownie wydanej decyzji przez organ I instancji z dnia "[...]", utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją, organy odstąpiły od zastosowania pomniejszenia płatności z tytułu nieprzestrzegania norm na ww. działkach. W toku postępowania odwoławczego ustalenia kontroli były przedmiotem ponownej weryfikacji przez organ odwoławczy, co zostało przedstawione w decyzji. Stwierdzenia co do stanu działek , mianowicie, że występują na nich drzewa, kilkuletnie samosiewki drzewek, rozrastające się krzewy, wieloletnie chwasty z zasuszonymi kwiatostanami, obszary trwale podmokłe, porośnięte typową dla tego typu siedlisk roślinnością, które wskazują na brak znamion użytkowania rolniczego mają potwierdzenie w dokumentacji fotograficznej. Na elektronicznym nośniku informacji (płyta DVD k. 66) znajduje się ponad 250 zdjęć obrazujących stan poszczególnych działek. Ponad wszelką wątpliwość wynika z nich, że na działkach zgłoszonych do płatności występują duże obszary zwartych zakrzewień, zadrzewień, wód stojących, a także drogi, rowy. Są to obszary, które nie kwalifikują się do płatności.
Jak prawidłowo wskazano w zaskarżonej decyzji, zgodnie z art. 7 ust.1 a ustawy o płatnościach w ramach systemów wparcia bezpośredniego jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Zasadnie również Dyrektor ARiMR uznał, że dla ustalenia kwalifikowalności powierzchni działek do płatności w ramach wsparcia bezpośredniego, nie miała znaczenia okoliczność przeprowadzenia kontroli na miejscu w roku następnym po roku, w którym został złożony wniosek. Przeprowadzenie kontroli w danym roku ma znaczenie dla stwierdzenia przestrzegania norm i wymogów utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej. Jak wyżej stwierdzono, organy odstąpiły od nałożenie sankcji z tego tytułu.
W ocenie Sądu w sprawie, wobec zadeklarowania przez Spółkę większych powierzchni działek do płatności niż stwierdzone podczas kontroli zasadnie organy Agencji przyznały płatności w wysokości pomniejszonej, stosownie do art. 58 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009.
W świetle stanu faktycznego sprawy oraz obowiązującego stanu prawnego na ocenę decyzji, jako wydanej bez naruszenia prawa, nie mogła wpłynąć argumentacja skargi o pozbawieniu strony możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym oraz zgłaszania wniosków i zarzutów do ustaleń. Przede wszystkim należy podkreślić, że Spółka, jeszcze przed wydaniem pierwszej decyzji w sprawie ( z dnia 22.06.2013r.) dysponowała raportem z kontroli, do której mogła wnosić zastrzeżenia, a także zgłaszać w toku postępowania wnioski dowodowe. Profesjonalny pełnomocnik, który złożył odwołanie od decyzji z dnia "[...]" wydanej po ponownym rozpoznaniu sprawy, został poinformowany przez organ odwoławczy, pismem z dnia 20 maja 2014r. o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy. Oczywistym jest, że wyznaczony w tym piśmie 7 dniowy termin do zapoznania się z materiałem sprawy był jednocześnie terminem, do którego organ oczekiwał wypowiedzi strony. Po tym terminie mógł wydać decyzję, bez narażenia się na zarzut naruszenia praw strony w postępowaniu. Błędne przekonanie, że organ powinien ponowić to zawiadomienie, w związku z przedłużeniem terminu załatwienia sprawy, nie świadczy o naruszeniu przez organ art.10 § k.p.a., w szczególności zaś o wpływie tego zaniechania na wynik sprawy.
Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło