I SA/Ol 777/18

WyrokWSA w Olsztynie2019-11-28

Skład orzekający: Jolanta Strumiłło, Przemysław Krzykowski, Katarzyna Górska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności własnej decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta miasta w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej wymiaru podatku od nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, odmawiająca stwierdzenia nieważności własnej decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta miasta, nie narusza prawa. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma charakter nadzwyczajny i może być wszczęte jedynie w ściśle określonych przypadkach, wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Skarżący nie wykazali zaistnienia żadnej z tych przesłanek wobec decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności, a jedynie podnosili argumenty dotyczące meritum pierwotnej decyzji podatkowej, które nie mogły być przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która utrzymała w mocy własną decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta miasta. Decyzja Prezydenta miasta, wydana po wznowieniu postępowania, uchyliła poprzednią decyzję z 2014 r. i ustaliła nowy wymiar podatku od nieruchomości na 2014 r. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta, uznając, że nie zaszło rażące naruszenie prawa. Następnie SKO odmówiło stwierdzenia nieważności własnej decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym dotyczące opodatkowania gruntów i prawa do czynnego udziału w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło, Sędziowie sędzia WSA Przemysław Krzykowski, asesor WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca),, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 28 listopada 2019r. sprawy ze skargi M. G. i R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie podatku od nieruchomości na 2014 r. oddala skargę. Skarga M i R G (dalej: "skarżący" lub "strona") dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "Kolegium" lub "SKO") utrzymującej w mocy własną decyzję z dnia "[...]" 2018 r. "[...]" odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta O z dnia "[...]" 2017 r. "[...]" w sprawie uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji z dnia "[...]" 2014 r. nr "[...]" w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości na 2014 r. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]" 2017 r. Prezydent O uchylił w całości własną decyzję z "[...]" 2014 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2014 r. w kwocie "[...]" zł i ustalił zobowiązanie w tym podatku w kwocie "[...]" zł, przyjmując do podstawy opodatkowania dla nieruchomości pod adresem O ul. P "[...]" powierzchnię: "[...]" m2 budynku mieszkalnego i "[...]" m2 gruntów pozostałych. Decyzja ta wydana została w wyniku wznowienia postępowania na wniosek podatników. Ww. decyzja została utrzymana w mocy decyzją SKO z dnia "[...]" 2017 r. nr "[...]". Następnie wydana została decyzja nr "[...]" z dnia "[...]" 2018 r. odmawiająca żądanego przez stronę stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta O z dnia "[...]" 2017 r. W decyzji tej SKO uznało, że nie wystąpiły wskazywane przez stronę przesłanki z art. 247 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa (dalej: "Op") w postaci rażącego naruszenia przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez błędne opodatkowanie posiadanych przez stronę gruntów. W dniu "[...]" 2018 r. strona złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności m. in. decyzji Kolegium nr "[...]" z dnia "[...]" 2018 r. z uwagi na nieprawidłowości w ewidencji gruntów i budynków, wskazując, że decyzja narusza prawo i fałszywie obciąża inwalidów podatkiem nienależnym. Kolegium decyzją nr "[...]" z dnia "[...]" 2018 r. odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji, stwierdzając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 Op. W odwołaniu strona żądała stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowej za 2014 r. Zarzuciła, że została zmuszona do zapłaty nienależnych podatków wbrew zasadom wynikającym z art. 7 i 9 k.p.a. Ponadto naruszono prawo strony do prawo do czynnego udziału w postępowaniu. Zaskarżoną decyzją Kolegium utrzymało w mocy własną decyzję z dnia "[...]" 2018 r. W uzasadnieniu SKO uznało, że brak jest podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności decyzji nr "[...]" z dnia "[...]" 2018 r. Kolegium podkreśliło, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej jest prowadzone w trybie nadzwyczajnym obejmującym wyłącznie ustalenie, czy zachodzą przesłanki takiego orzeczenia wymienione enumeratywnie w art. 247 § 1 Op. Przytoczono w decyzji treść art. 247 § 1 Op. W oparciu o treść tego przepisu organ wywiódł, że przyjęte w nim ukształtowanie zakresu postępowania warunkowane uznaniem, że wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznej decyzji podatkowej, stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji, wyrażonej w art. 128 O.p. Instytucja stwierdzenia nieważności jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia przysługującym w stosunku do decyzji ostatecznych i tylko w sytuacjach ściśle określonych. Nie może ona zmierzać do uzupełnienia postępowania odwoławczego i to niezależnie od tego, czy strona skorzystała z prawa do złożenia środka odwoławczego czy też z przyczyn zależnych bądź niezależnych z takiego prawa nie skorzystała. Dlatego w sprawach dotyczących nieważności decyzji ostatecznej nie bada się sprawy co do jej istoty. W ocenie Kolegium wniosek strony nie opiera się wprost na żadnej z podstaw stwierdzenia nieważności decyzji. Podkreślono, że decyzja Prezydenta O nr "[...]" z dnia "[...]" 2017 r. była poddana kontroli instancyjnej, co zasadniczo czyniłoby niemożliwym merytoryczne rozpoznanie wniosku o stwierdzenie jej nieważności bez wyeliminowania z obrotu decyzji odwoławczej. Jednakże z uwagi na to, że rozpoznanie tego wniosku, co do istoty, nie spowodowało ograniczenia gwarancji procesowych strony oraz z uwagi na fakt, iż treścią rozstrzygnięcia jest odmowa stwierdzenia nieważności, poprzedni skład orzekający Kolegium uznał, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 O.p. W skardze zażądano unieważnienia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania. Zarzucono organowi podatkowemu jednostronne działanie z naruszeniem właściwości rzeczowej, powołując się na art.15 §1, art.247 §1 pkt 3 i 4 oraz na art.7, art.9, art.10 i art.11 Kpa. Podniesiono, że organ powinien wszechstronnie zbadać sprawę i uzgodnić z podatnikami przed jej wydaniem. Podniesiono, że SKO nie powinno tolerować wniosków skarżących o oględziny z uwagi niezgodności opodatkowania ze stanem faktycznym od 2014 r. Opisano także stan nieruchomości oraz podano jej powierzchnię mieszkalną. Wskazano, że zapisy ewidencji gruntów i budynków są niezgodne ze stanem faktycznym, zaś organ nie uwzględnił tych nieprawidłowości, a także tego, że skarżący są osobami w podeszłym wieku, inwalidami i utrzymują się z niskich emerytur. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art.247 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.) organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która: 1) została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) została wydana bez podstawy prawnej; 3) została wydana z rażącym naruszeniem prawa; 4) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; 5) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 6) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa; 8) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się z urzędu lub na żądanie strony (art.248 §1 Op). Przepis art.247 §1 Op dotyczy tzw. nadzwyczajnego trybu wzruszana decyzji ostatecznych, czyli takich, od których nie przysługują zwyczajne środki zaskarżenia (odwołanie). W odróżnieniu od zwykłego trybu zaskarżenia decyzji, wymagającego w zasadzie jedynie złożenia odwołania, które uruchamia tryb odwoławczy, skorzystanie z nadzwyczajnych środków wzruszania decyzji ostatecznych możliwe jest jedynie w razie wykazania którejś z przesłanek wymienionych w przepisie. Skarżący żądali stwierdzenia nieważności decyzji SKO z "[...]" 2018 r. – odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta O z "[...]" 2017 r. Przedmiotem decyzji, którą wskazali jako wymagającą wyeliminowania z obiegu prawnego była odmowa stwierdzenia nieważności decyzji, a nie wymiar podatku. Dlatego nietrafione są argumenty skargi dotyczące okoliczności związanych z opodatkowaniem ich nieruchomości, Bo nie one były przedmiotem decyzji z "[...]" 2018 r., która ma charakter proceduralny w tym sensie, że dotyczy odmowy stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej z uwagi na niewykazanie przez skarżących żadnej z przesłanek stwierdzenia nieważności. Chcąc zatem podważyć (ponownie w trybie nadzwyczajnym) decyzję odmawiającą stwierdzenia należności, należałoby wykazać, że decyzja ta została nie tylko niezasadnie wydana, ale przede wszystkim, że wydając ją, organ dopuścił się kwalifikowanego naruszenia przepisów, czyli nalałoby wykazać, że wobec tej decyzji (z dnia "[...]" 2018 r.) zachodzi którakolwiek z przesłanek wymienionych w art.247 §1 Op. Okoliczności wskazywane przez skarżących w postępowaniu, a następnie w skardze, jak słusznie stwierdziło Kolegium, nie wskazują na wystąpienie żadnej z ww. przesłanek stwierdzenia nieważności. Dlatego też, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło