I SA/Ol 778/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R.G. od postanowienia Starszego Referendarza Sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 24 listopada 2016r. sygn. akt I SA/Ol 778/16 odmawiającego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R.G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności postanawia zmienić zaskarżone postanowienie i przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem dnia 24 listopada 2016r. sygn. akt I SA/Ol 778/16 Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie, po rozpoznaniu wniosku R.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu postanowienia referendarz sądowy podkreślił, że wprawdzie skarżący zawarł we wniosku o przyznanie prawa pomocy szereg oświadczeń dotyczących jego sytuacji majątkowej, jednakże uniemożliwił dokonanie weryfikacji wiarygodności niektórych z tych oświadczeń. Mimo wezwania skarżący nie przedłożył bowiem dokumentów źródłowych zarówno potwierdzających wysokość ponoszonych przez jego siostrę kosztów utrzymania mieszkania w "[...]" (za granicą) (czynsz za najem mieszkania), jak i możliwości finansowych siostry skarżącego. Wobec braku przedstawienia dokumentów źródłowych zarówno potwierdzających wysokość ponoszonych kosztów, jak i możliwości finansowych siostry skarżącego referendarz uznał, że oświadczenie wnioskodawcy nie może być uznane za wiarygodne. Skarżący nie przedłożył również mimo wezwania wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych oraz kont i lokat w tym dewizowych, bądź - w przypadku ich likwidacji - dokumentu potwierdzającego ten fakt wraz z historią rachunku z ostatnich 3 miesięcy. Dodatkowo w kwestii wynagrodzenia ustanowionego w sprawie pełnomocnika z wyboru, wobec reprezentowania skarżącego w dwóch sprawach przed tutejszym sądem i obszernych akt spraw, referendarz uznał za niewiarygodne oświadczenie strony co do tego, że pełnomocnik z wyboru zgodził się prowadzić sprawę, a wypłatę wynagrodzenia otrzymać po zakończeniu sprawy, i to w dodatku bez określenia jego wysokości. Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem strona złożyła sprzeciw. Wniosła o uchylenie postanowienia referendarza i zwolnienie od kosztów sądowych, zarzucając naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.). Skarżący przyznał, że nie przedstawił dokumentów źródłowych potwierdzających wysokość ponoszonych przez siostrę kosztów i jej możliwości finansowych, nie ma jednak dostępu do takich informacji. Ponadto w chwili obecnej nie posiada żadnych rachunków bankowych, poza tymi które zostały zajęte przez Urząd Skarbowy, na które wpływałyby jakiekolwiek środki finansowe. Wyjaśnił, że osiągany jedyny dochód w kwocie 320 zł, z tytułu pełnienia funkcji w Radzie "[...]", przelewany jest na konto bankowe znajomego zamieszkującego na terenie "[...]" (za granicą), który to z kolei bezpośrednio przekazuje mu pieniądze. Ponadto pełnomocnik podał, że z uwagi na sytuację finansową mocodawcy wynagrodzenie za zleconą usługę prawną ma nastąpić po zakończeniu postępowania, zaś jego wysokość wynosi 2.000 zł. W sprzeciwie podkreślono, że w dostatecznym zakresie zostało wykazane, iż wnioskodawca nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego. Brak własnych dochodów oprócz dochodu uzyskiwanego z diet, brak własnego mieszkania i życie przy rodzinie z tego co rodzina dobrowolnie zechce mu dać, uzasadnia przyjęcie za uzasadnione udzielenie zwolnienia od kosztów sądowych w takim zakresie, aby skarżący przed sądem mógł wystąpić i przedstawić swoją sprawę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 259 § 1 ww. ustawy p.p.s.a., od zarządzeń i postanowień referendarza sądowego w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Natomiast w myśl art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Przy tym zgodnie z art. 260 § 2 w sprawach, o których mowa w § 1, sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, a w myśl § 3 tego artykułu sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym (a o takie wnosi strona skarżąca) może być przyznane osobie fizycznej gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd stwierdza, że oświadczenie o stanie majątkowym i osobistym strony jest podstawą przyznania prawa pomocy, i to na jego podstawie Sąd ocenia czy strona ubiegająca się o zwolnienie od kosztów nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analizując sytuację finansową skarżącego Sąd doszedł do przekonania, że uzasadnione jest zastosowanie zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wnioskodawca nie ma wystarczających środków na pokrycie kosztów sądowych związanych z jego udziałem w sprawie. Pozostaje bez zatrudnienia, nie osiąga żadnych dochodów poza dietami z tytułu pełnienia ww. funkcji członka rady w kwocie 320 zł miesięcznie, nie posiada oszczędności. Posiadane przez niego rachunki bankowe zostały zajęte przez Urząd Skarbowy. Posiada co prawda majątek nieruchomy (udział w działce będącej drogą), ale z uwagi na jego charakter nie może go spieniężyć nawet w części. Sąd nie ma podstaw do kwestionowania oświadczeń skarżącego w powyższym zakresie, podobnie jak oświadczenia adwokata ustanowionego z wyboru o rozliczeniu się z mocodawcą po zakończeniu postępowania. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.