I SA/Ol 78/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie: orzeczenia o odpowiedzialności solidarnej członka zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe spółki postanawia: zwolnić skarżącego z wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 200 zł WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wnioskiem z dnia 27 lutego 2017r. skarżący J. M. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego w wysokości 500 zł. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Skarżący otrzymuje rentę w wysokości 1898,78 zł, jego żona uzyskuje dochód z tytułu emerytury w wysokości 1062,76 zł. Łączny dochód rodziny wynosi 2.960 zł. Skarżący nie posiada jakiegokolwiek majątku: nieruchomości, zasobów finansowych, przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Jego żona również nie posiada majątku. Do wydatków gospodarstwa domowego należą: wynajęcie mieszkania 800 zł, czynsz za mieszkanie 520 zł, energia elektryczna 130 zł, gaz, 70 zł, leki 140 zł, ubezpieczenie 120 zł. Łącznie wydatki wynoszą 1.900 zł. Skarżący wskazał, iż nie stać go na opłacenie kosztów postępowania w wysokości 500 zł. Podniósł, iż po opłaceniu stałych wydatków na "życie" tj. wyżywienie, odzież oraz środki czystości pozostaje mu kwota 1.000 zł. Do złożonych wyjaśnień dołączył przekaz pocztowy potwierdzający wysokość otrzymywanej emerytury (k. 21). Rozpoznając niniejszy wniosek wskazać należy, iż zgodnie z treścią przepisu art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r, poz. 718 ze zm.), zwaną dalej w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Instytucję prawa pomocy należy stosować wyjątkowo, a więc w stosunku do osób ubogich, nie mających jakichkolwiek stałych źródeł dochodów, czy też posiadających je, jednak w wysokości nie wystarczającej na zaspokojenie nawet podstawowych potrzeb. W przypadku prawa pomocy mamy do czynienia z pomocą Budżetu Państwa osobom, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy są przy tym określone ogólnie, a więc uznaniu sądu pozostawił ustawodawca ocenę przedstawionych we wniosku okoliczności przemawiających, zdaniem strony, za rozstrzygnięciem korzystnym dla niego. Należy ponadto zauważyć, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Mając powyższe na uwadze uznano, że wniosek skarżącego zasługuje na częściowe uwzględnienie, w zakresie zwolnienia z części wpisu sądowego od skargi. Za powyższym przemawia fakt, iż środki uzyskiwane przez rodzinę wnioskodawcy nie są na tyle wysokie, aby umożliwiały uiszczenie całej kwoty wpisu od skargi w wysokości 500 zł, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego żony. Uznano zatem, że kwota 200 zł, ponad którą na obecnym etapie zwolniono skarżącego mieści się w możliwościach finansowych jego rodziny. Niemniej jednak wzięto pod uwagę, iż dochody rodziny przekraczają próg interwencji socjalnej, wynoszący od dnia 1 października 2015 r. - 514 zł dla osób w rodzinie (zob. rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 7 października 2005 r. w sprawie progu interwencji socjalnej - Dz.U. Nr 211, poz. 1762 i art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - Dz. U.z 2015 r., poz. 163 z późn. zm.). Jak wskazano wyżej prawo pomocy znajduje uzasadnienie wyłącznie wobec osób bardzo ubogich, a więc takich które w chwili złożenia wniosku żyją poniżej progu interwencji socjalnej. Z uwagi na powyższe zwolniono skarżącego z części kosztów sądowych, tj. z kwoty 300 zł. Nie zwolniono natomiast z kwoty 200 zł, które skarżący zobowiązany będzie uiścić tytułem wpisu od skargi oraz ewentualnych przyszłych kosztów sądowych, które mogą lecz nie muszą wystąpić. Zwrócić też należy uwagę, że ewentualne przyszłe koszty sądowe, które strona skarżąca będzie zobowiązana uiścić (poza wpisem od skargi), obejmują opłatę kancelaryjną w kwocie 100 zł (jeżeli skarga zostanie oddalona) i wpis od skargi kasacyjnej stanowiący połowę wpisu od skargi. Koszty te wystąpią sukcesywnie w pewnych odstępach czasu i stanowią wydatki jednorazowe. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 258§2 pkt 7 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji.