I SA/Ol 787/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Wojciech Czajkowski po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.N. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w związku ze skargą kasacyjną na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 23 grudnia 2009r., o sygn. akt jak wyżej, którym: 1.odrzucono skargę M.N. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]" o nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek, 2. odmówiono stronie skarżącej przyznania prawa pomocy postanawia: 1. przyznać M.N. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie M.N. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, w związku ze skargą kasacyjną na wymienione wyżej postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 23 grudnia 2009r., składając w dniu 31 grudnia br., na urzędowym formularzu PPF, stosowny wniosek w tym zakresie. W uzasadnieniu podał, iż jest osobą niepełnosprawną oraz od września 2007r. bezrobotną, bez prawa do zasiłku. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wspólnie z żoną, która otrzymuje świadczenie z tytułu renty inwalidzkiej, w wysokości 611zł, po odliczeniu podatku i składki ZUS. Dochód Wnioskodawcy stanowi zasiłek z opieki społecznej w kwocie 80,90zł miesięcznie. Studiująca poza miejscem zamieszkania córka utrzymuje się ze stypendium w kwocie 377,99zł, które nie należy do dochodów rodziny. Wnioskodawca wyjaśnił, iż posiada mieszkanie o powierzchni 36,34 m2. Nie posiada innego majątku w postaci oszczędności, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych. Rozpoznając wniosek Sąd zważył, co następuje: W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Zauważyć zaś należy, iż zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Przedmiotem skargi M.N. jest decyzja w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Skarżący z mocy ustawy zwolniony jest zatem z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, co oznacza że koszty te obciążają budżet państwa. Jego wniosek w tym zakresie jest bezprzedmiotowy. Podnieść należy, iż skarżący nie był wzywany do uiszczenia wpisu od skargi. Mając na uwadze, że ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera normy, która pozwalałaby umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w sytuacji zwolnienia z mocy ustawy z obowiązku ich ponoszenia, Sąd postanowił odmówić przyznania prawa pomocy w tym zakresie. W związku z wnioskiem o ustanowienie pomocy prawnej z urzędu wskazać należy, iż zgodnie z art. 262 ustawy p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu, przedstawiona wyżej sytuacja materialna i finansowa M.N. potwierdzona dowodami przekazanymi sądowi wraz z aktami sprawy administracyjnej, daje podstawy do przyjęcia, że nie posiada On środków na poniesienie kosztów pomocy prawnej w zakresie ustanowienia adwokata, w związku z wniesieniem skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu I instancji. Spełniona została tym samym powołana wyżej przesłanka do przyznania prawa pomocy, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.. Oceniając wniosek skarżącego wzięto w szczególności pod uwagę jego stan zdrowia, potwierdzony orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia "[...]", jak również sytuację majątkową i finansową, w świetle dołączonych do akt administracyjnych materiałów postępowania egzekucyjnego. Uwzględniono również, w oparciu o informacje z ośrodka pomocy społecznej oraz urzędu pracy, dochody pozostających we wspólnym gospodarstwie J. i M.N., pozwalające na zaspokojenie wyłącznie ich podstawowych potrzeb życiowych. Wobec tego należy uznać, iż skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odmowa stronie przyznania prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata powodowałaby w tej sytuacji istotne ograniczenie prawa do sądu i korzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, które jest jednym z podstawowych standardów państwa prawa. W tym stanie rzeczy, na podstawie powołanych wyżej przepisów p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.