I SA/Ol 788/18

WyrokWSA w Olsztynie2019-05-22

Skład orzekający: Jolanta Strumiłło, Przemysław Krzykowski, Katarzyna Górska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego jest dopuszczalne, gdy źródło dochodu (wynagrodzenie za pracę) istniało już w momencie umorzenia poprzedniego postępowania egzekucyjnego z powodu braku majątku, a organ egzekucyjny dowiedział się o nim dopiero później?
Ratio decidendi
Ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego jest dopuszczalne, gdy organ egzekucyjny dowie się o istnieniu majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, które mogą przewyższać wydatki egzekucyjne, nawet jeśli źródło to istniało już wcześniej, ale nie zostało ujawnione organowi. Kluczowe jest ujawnienie tego źródła organowi, a nie moment jego powstania. Ponadto, egzekucja należności podatkowych może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, jeśli obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa i jego wysokość została określona w ostatecznym orzeczeniu.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zaległości podatkowych w podatku VAT. Zarzuty dotyczyły przedawnienia obowiązku, niedopuszczalności egzekucji z uwagi na umorzenie poprzedniego postępowania i brak ujawnienia majątku, a także braku doręczenia upomnienia. Organ egzekucyjny i odwoławczy uznały zarzuty za niezasadne, wskazując na przerwanie i zawieszenie biegu przedawnienia, dopuszczalność egzekucji oraz brak obowiązku doręczenia upomnienia. Skarżąca podnosiła, że źródło dochodu (wynagrodzenie za pracę) istniało już przed umorzeniem poprzedniego postępowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 PPSA.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Strumiłło Sędziowie sędzia WSA Przemysław Krzykowski asesor WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 maja 2019 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. B. – D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę. Skarga K.B. (dalej: "strona" lub "skarżąca") dotyczy postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej: "organ", "organ odwoławczy" lub "DIAS") utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej: "organ egzekucyjny" lub "NUS") z dnia "[...]" w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie własnych tytułów wykonawczych z dnia "[...]" o numerach: "[...]" (K-1 do 9). Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi wobec strony postępowanie egzekucyjne w oparciu o ww. tytuły wykonawcze. Podstawą ich wystawienia były decyzje określające zaległość podatkową w podatku od towarów i usług (dalej: "podatek VAT") za 2004 r. i 2005 r. Ww. tytuły zostały wystawione z uwagi na informację uzyskaną od ZUS, że strona podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu jako pracownik (K-10). Wcześniej prowadzone postępowanie egzekucyjne zostało umorzone w 2015 r. na podstawie art.59 §3 w zw. z art.59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: "upea"). Zawiadomieniami z dnia 19 lipca 2018 r., doręczonymi w dniu 23 lipca 2018 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę u pracodawcy – M.B.( K-12-14). Pracodawca pismem z dnia 30 lipca 2018 r. poinformował organ egzekucyjny, że wynagrodzenie jest wolne od zajęć komorniczych z uwagi na minimalną ustawową wysokość wynagrodzenia (K-17). Pismem z dnia 29 lipca 2018 r. strona wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (K-19) na podstawie: - art.33 §1 pkt 1 upea w zakresie podnoszonego przedawnienia egzekwowanego obowiązku, - art.33 §1 pkt 6 upea z uwagi na niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, ze wskazaniem na art.58 §1 pkt 8 upea, zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela, nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od zgłoszenia tego żądania, - art.33 §1 pkt 7 upea, ze względu na brak doręczenia zobowiązanemu upomnienia. Strona powołała się także na art.61 ustawy upea, wskazując, że w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art.59 §2 wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych. Strona zauważyła, że wydatki egzekucyjne wykazane w zawiadomieniu wynoszą 100.710,10 zł oraz wykazane w postanowieniach o umorzeniu wynoszą 272.883,20 zł. Ponadto strona zauważyła, że nie wykazano ujawnionego majątku ani źródeł dochodu spełniających tych przesłanek. Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia "[...]" uznał zarzuty za niezasadne. W kwestii przedawnienia wskazał na 5-letni okres biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Uwzględniając okres zawieszenia biegu przedawnienia trwający 1356 dni oraz przerwanie biegu terminu przedawnienia, dla zobowiązań w podatku VAT za okres od kwietnia do listopada 2004 r. termin przedawnienia powinien być liczony od 31 grudnia 2014 r. do 16 września 2018 r., dla zobowiązania za grudzień 2014 r., od 3 grudnia 2015 r. do 19 sierpnia 2019 r. Natomiast dla zobowiązań za okres od stycznia 2005 do czerwca 2005 r., uwzględniając okres zawieszenia trwający 1574 dni oraz przerwanie biegu przedawnienia - termin przedawnienia powinien być liczony od 10 grudnia 2015 r. do 31 marca 2020 r. Co do zarzucanej niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, organ podniósł, że w rozpatrywanej sprawie okoliczność zawieszenia postępowania egzekucyjnego na żądanie wierzyciela nie miała miejsca. Odnośnie do zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, organ egzekucyjny wskazał, że tytuły wykonawcze wystawione zostały bez uprzedniego doręczenia upomnienia, co jest zgodne z przepisami rozporządzenia w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia. W kwestii zarzucanego ponownego wszczęcia egzekucji przy kosztach egzekucyjnych wynoszących 100.710,10 zł i nieujawnienia majątku, NUS podniósł, że ww. kwota to koszty egzekucyjne, na które składają się nie tylko wydatki egzekucyjne, ale także inne składniki, takie, jak opłata manipulacyjna w wysokości 20.139,39 zł, opłata za czynność zajęcia w wysokości 80.564,73 zł. Natomiast wydatek egzekucyjny wynosi 5,90 zł i są to koszty korespondencji. Dlatego nie zaistniała przeszkoda do ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W zażaleniu, wraz z którym przedłożono kopię umowy o pracę na czas nieokreślony z dnia 1 czerwca 2015 r. oraz zaświadczenie z dnia 9 października 2018 r. wydane przez pracodawcę, z którego wynika wysokość wynagrodzenia strony za czerwiec-sierpień 2018 r. brutto 787,50 zł, netto 620,63 zł miesięcznie (K-143-144), zarzucono naruszenie: - art.33 §1 pkt 1 ustawy upea poprzez błędną wykładnię i uznanie, że w sprawie nie nastąpiły przesłanki do uznania za słuszny zarzutu przedawnienia obowiązku, - art.59 §2 ustawy upea poprzez nieumorzenie postępowania egzekucyjnego pomimo oczywistej przesłanki braku uzyskania w postępowaniu kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, - art.61 ustawy upea poprzez uznanie, iż wystąpiła przesłanka umożliwiająca ponowne wszczęcie postępowania, podczas, gdy rzekomo ujawnione źródło dochodu istniało w dniu wydania postanowienia o umorzeniu postępowania z dnia "[...]", - art.124 §2 Kpa w zw. z art.18 ustawy upea poprzez pominięcie uzasadnienia prawnego, co uniemożliwiło zobowiązanej obronę swoich racji w trybie dwuinstancyjności. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu przedstawił argumentację dotycząca braku przedawnienia zaległości objętych tytułami wykonawczymi. Przytoczył przepisy dotyczące terminu zapłaty podatku VAT, przedawnienia, przerw biegu i zawieszenia upływu terminu przedawnienia. Odnosząc te regulacje do stanu faktycznego sprawy stwierdził, że skuteczne zastosowanie w dniu 23 lipca 2018 r. środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę, stosownie do art.70 §4 Op, przerwało bieg terminu przedawnienia. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie ono na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. W kwestii niedopuszczalności egzekucji administracyjnej DIAS zauważył, że ma ona miejsce wówczas, gdy wystąpi okoliczność wykluczająca możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze względów formalnych, podmiotowych lub przedmiotowych. W niniejszej sprawie podstawą prawną egzekwowanych należności pieniężnych, wskazanych w tytułach wykonawczych, są decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, określające zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku VAT za okres od kwietnia 2004 r. do czerwca 2005 r. Wynikające z nich należności pieniężne podlegają egzekucji administracyjnej na podstawie art.2 §1 pkt 1 upea. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte i jest prowadzone przez właściwy organ egzekucyjny. Zastosowany środek egzekucyjny, tj. zajęcie wynagrodzenia za pracę, jest jednym ze środków wymienionych w upea. W związku z tym, zdaniem organu odwoławczego, egzekucja wobec strony jest dopuszczalna. Odnosząc się do argumentacji strony, że niedopuszczalność egzekucji wynika z tego, że zgodnie z art.58 §1 pkt 8 upea postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela, nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od zgłoszenia tego żądania DIAS wskazał, iż w postępowaniu egzekucyjnym, nie wystąpiła okoliczność zawieszenia postępowania egzekucyjnego na żądanie wierzyciela. DIAS podtrzymał stanowisko NUS w kwestii braku konieczności uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art.15 §1 upea oraz braku podstaw do umorzenia prowadzonego postępowania, pomimo wystąpienia przesłanki nieuzyskania kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Organ zauważył, że przepis art.29 §2 upea nie nakłada na organ egzekucyjny obowiązku umorzenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy w postępowaniu tym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, lecz jedynie stwarza organowi taką możliwość. Zdaniem organu odwoławczego bez naruszenia art.61 upea NUS wykorzystał informację trzymaną od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, że strona została zgłoszona przez M.B. jako pracownik podlegający ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu. Ujawnienie źródła dochodu, do którego można skierować egzekucję, uprawniało organ egzekucyjny do wszczęcia ponownie postępowania egzekucyjnego. DIAS podkreślił, że wcześniej w toku postępowania egzekucyjnego nie dokonywano zajęcia wynagrodzenia za pracę w ww. firmie. Na powyższe postanowienie wniesiona została skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. W skardze zażądano uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji. Zarzucono istotne naruszenie prawa procesowego, tj. art.138 §1 pkt 1 w zw. z art.144 Kpa w zw. z art.18 ustawy upea poprzez utrzymanie w mocy postanowienia NUS pomimo okoliczności faktycznych przemawiających za wyeliminowaniem postanowienia z obrotu prawnego. Podniesiono zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. błędne zastosowanie art.61 upea pomimo braku przesłanek ustawowych, gdyż majątek lub źródło dochodu zobowiązanego nie przewyższa kosztów wydatków egzekucyjnych, a także wadliwe niezastosowanie art.59 §2 upea pomimo przesłanek do umorzenia wszczętego w dniu "[...]" postępowania egzekucyjnego. Zarzucono ponadto błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że źródło dochodu zobowiązanej, tj. wynagrodzenie za pracę, nie istniało w dniu umorzenia poprzedniego postępowania egzekucyjnego i jest to nowe źródło dochodu, przewyższające kwoty wydatków egzekucyjnych, podczas, gdy zobowiązana została zatrudniona jeszcze przed umorzeniem postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu "[...]" NUS umorzył poprzednie postępowanie egzekucyjne w stosunku do przedmiotowych zaległości w podatku VAT z uwagi na brak środków. Organ stwierdził, że zobowiązana nie pracuje, co było niezgodne ze stanem faktycznym. Bowiem w rzeczywistości od 1 czerwca 2015 r. była zatrudniona przez M.B. i została wówczas zgłoszona do ubezpieczenia z tego tytułu. Zatem źródło dochodu, będące obecnie podstawą wszczęcia postępowania egzekucyjnego, istniało już w czasie wydawania postanowień o umorzeniu egzekucji. W ocenie skarżącej, to zaniedbania wierzyciela i organu egzekucyjnego spowodowały brak ujawnienia tego źródła dochodu. Skarżąca podkreśliła, że czynności zmierzające do wyjawienia majątku w poprzednich postępowaniach egzekucyjnych dokonane zostały w czasie odległym od umorzenia. Zaś umorzenie postępowania powinno zostać poprzedzone ustaleniem braku majątku podlegającego egzekucji. Ww. okoliczność ma wpływ na zaskarżone postanowienie. Bowiem zarówno w art.59 §2 jak i w art.61 ustawy upea używa się tożsamego pojęcia: "majątku przewyższającego kwotę wydatków egzekucyjnych". Skarżąca zarzuca organowi egzekucyjnemu nieprzeprowadzenie kalkulacji wstępnej dla ustalenia, czy ujawniony majątek przewyższy kwotę wydatków egzekucyjnych. Zdaniem skarżącej, wskazana przez organ kwota wydatków egzekucyjnych 5,90 zł jest zaniżona. W ocenie skarżącej uzasadnienie organu pierwszej instancji nie zawierało uzasadnienia prawnego, co utrudniło skarżącej dochodzenie jej praw. Skarżąca przedstawia swoje stanowisko co do wymogów, jakim winno sprostać uzasadnienie postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W dniu 31 stycznia 2019 r. do Sądu wpłynęło pismo organu (K-14), informujące, że Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia "[...]" umorzył postępowanie egzekucyjne na podstawie art.59 §3 w zw. z §2 upea. Do pisma dołączono kserokopię ww. postanowienia oraz kopię dowodu jego doręczenia skarżącej (K-16 do 17). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 §1 i §2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DzU 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Natomiast przepis art.3 §2 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: "ppsa") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Ustawa ppsa przewiduje w art.119 pkt 3, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art.120 ppsa). Na podstawie art.121 ppsa sąd rozpoznający sprawę w trybie uproszczonym może przekazać sprawę do rozpoznania na rozprawie. Rozpatrywana sprawa należy do spraw wymienionych w art.119 pkt 3 ppsa, jest to bowiem sprawa z zakresu postępowania egzekucyjnego, zaś zaskarżone postanowienie DIAS jest postępowaniem kończącym postępowanie w sprawie zarzutów. Przepisy ustawy ppsa nie przewidują możliwości informowania stron postępowania o rozpatrzeniu sprawy w trybie uproszczonym ani o terminie posiedzenia. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nie prowadzi do pominięcia strony skarżącej, bowiem podnoszone przez nią argumenty, podobnie jak argumenty skarżonego organu, są rozważane w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę. Na podstawie art.2 §1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. DzU 2018 poz.1314 ze zm.) egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki dotyczące podatków (...). Zgodnie z art.3 §1 upea egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art.2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów albo bezpośrednio z przepisu prawa. W myśl art.1a pkt 13 upea wierzycielem jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru, co wynika z art.26 §1 upea. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (§4 art.26 upea). Zgodnie z pkt 1 i 2 §5 art.26 upea wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. W art.27 §1 upea wymienione zostały elementy składowe tytułu wykonawczego, w tym m. in.: treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawa prawna tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek (pkt 3), wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej (pkt 6), data doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawa prawna braku tego obowiązku (pkt 12). Zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia zarzutów wymienionych w art.33 upea. Zgodnie z §1 art.33 podstawą zarzutów może być między innymi: - wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku, - niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, - brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art.15 §1. Z treści wniesionych zarzutów wynika, że skarżąca kwestionuje istnienie dochodzonych zaległości z uwagi na ich przedawnienie, uważa prowadzenie egzekucji za niedopuszczalne ze względu na zaistnienie okoliczności powodujących umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art.58 §1 pkt 8 upea, twierdzi, że nie wystąpiła wymagana przepisami okoliczność ujawnienia nowego dochodu oraz że przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego należało doręczyć jej upomnienia. Rozpatrując skargę Sąd nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia, bowiem zarzuty wniesione w toku postępowania egzekucyjnego słusznie zostały ocenione przez organy obu instancji za niezasadne. I tak, w kwestii ocenianego przez organy zarzutu opartego na art.33 §1 pkt 1 upea, tj. zarzutu przedawnienia dochodzonego obowiązku - za znajdujące oparcie w przepisach uznaje Sąd ustalenia prawne zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Istotne dla oceny zarzutu przedawnienia okoliczności, oparte na przebiegu wcześniej prowadzonego postępowania egzekucyjnego, przedstawione w stanowisku wierzyciela (K137-138), nie kwestionowane przez skarżącą, wskazują, że podstawą wystawienia tytułów były zaległości podatkowe wynikające z ostatecznych decyzji w sprawie podatku VAT za okres od kwietnia 2004 r do czerwca 2005 r. Zobowiązanie w podatku VAT powstaje z mocy prawa. Termin płatności tego podatku wynika z art.103 ust.1 ustawy z dnia 11 marca 2014 r. (DzU 2004, Nr 54, poz. 535 ze zm.), tj. podatek należy uiszczać bez wezwania za każdy miesiąc w terminie do 25 dnia następnego miesiąca. Do przedawnienia zobowiązania w podatku VAT należy stosować przepis art.70 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. DzU 2019 r., poz. 900, ze zm., dalej: "Op"), zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zatem do przedawnienia zobowiązań w podatku VAT za poszczególne miesiące 2004 r. i 2005 r. powinno dojść odpowiednio: z dniem 31 grudnia 2009 r. w stosunku do zobowiązań miesiące od kwietnia do listopada 2004 r. oraz z dniem 31 grudnia 2010 r. za miesiące od grudnia 2004 r. do czerwca 2005 r. W rozpatrywanej sprawie doszło jednak do przerwania biegu przedawnienia oraz do zawieszenia jego biegu, co sprawiło, że daty przedawnienia uległy przesunięciu. I tak, zgodnie z art.70 §4 Op, bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony, zaś po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Dla zobowiązań za okres od kwietnia do grudnia 2004 r. bieg przedawnienia został przerwany w dniu 30 grudnia 2009 r., poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego, tj. poprzez zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, zaś dla zobowiązań za okres od stycznia do czerwca 2005 r., doszło do przerwania biegu przedawnienia w dniu 8 grudnia 2010 r. wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, także poprzez zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Te okoliczności wpłynęły na przesunięcie terminu przedawnienia na dzień 31 grudnia 2014 r. w odniesieniu do zobowiązań za kwiecień-grudzień 2004 r. oraz na dzień 9 grudnia 2015 r. w stosunku do zobowiązań za styczeń-czerwiec 2005 r. Następnie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia, zgodnie z art.70 §6 pkt 2 Op, mówiącym, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania. Obie decyzje podatkowe, będące podstawą wystawienia tytułów, podlegały kontroli sądowoadministracyjnej. W przypadku zobowiązań za kwiecień-grudzień 2004 r. skutkowało to zawieszeniem terminu przedawnienia na 1356 dni, tj. od dnia 23 grudnia 2010 r. do dnia 8 września 2014 r., tj. od dnia wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia "[...]", do dnia doręczenia prawomocnego wyroku WSA w Olsztynie, sygn.. akt I SA/Ol 729/12. Zaś dla zobowiązań za okres od stycznia do czerwca 2005 r., termin przedawnienia został zawieszony na okres 1574 dni, tj. od dnia 5 stycznia 2011 r., tj. od dnia wniesienia skargi do WSA na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia "[...]", do dnia doręczenia prawomocnego wyroku WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 133/13. Skutkiem zawieszenia biegu terminu przedawnienia była, stosownie do art.70 §6 pkt 2 Op, zmiana terminu przedawnienia zobowiązań, odpowiednio: na dzień 17 września 2018 r. oraz na dzień 1 kwietnia 2020 r. Zatem na dzień wystawienia tytułów wykonawczych, będących podstawą prowadzenia egzekucji w rozpatrywanej sprawie, nie wystąpiło przedawnienie dochodzonych należności. Jedynym zastrzeżeniem pod adresem organu egzekucyjnego może być to, co zostało zauważone przez skarżącą, że NUS w mało szczegółowy sposób przedstawił okoliczności wskazujące na brak przedawnienia dochodzonych zobowiązań. Jednak stanowisko w tej kwestii organ egzekucyjny zajął, stanowisko to jest prawidłowe, zaś DIAS rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym (zażaleniowym) błąd naprawił. Skarżąca do argumentacji organu odwoławczego w kwestii braku przedawnienia zobowiązań nie wniosła zastrzeżeń merytorycznych, zatem w ocenie Sądu ww. wada postępowania nie wpłynęła na wynik postępowania, nie może więc być podstawą uchylenia zaskarżonego postanowienia. W odniesieniu do zarzutu opartego na art.33 §1 pkt 6 upea, tj. niedopuszczalności egzekucji administracyjnej wskazać należy, że na organie egzekucyjnym spoczywa obowiązek zbadania z urzędu dopuszczalności egzekucji, wynikający z art.29 §1 upea. Na podstawie art.29 §2 pkt 2 upea organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, jeżeli uprawdopodobni, że nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że na koszty egzekucyjne w wysokości 100.710,10 zł składają się: opłata manipulacyjna w wysokości 20.139,39 zł, opłata za czynność zajęcia w wysokości 80.564,73 zł oraz wydatek egzekucyjny 5,90 zł (koszty korespondencji). Zgodnie z art.64c §1 upea koszty egzekucyjne obciążające zobowiązanego stanowią opłaty wymienione art.64 §1 (m. in. opłata za zajęcie) i §6 (opłata manipulacyjna) oraz wydatki poniesione przez organ egzekucyjny. Za wydatki egzekucyjne ustawa uważa koszty faktycznie poniesione przez organ egzekucyjny w związku z prowadzeniem egzekucji (art.64b). Zestawiając treść ww. przepisów dotyczących kosztów egzekucyjnych z treścią pkt 2 §2 art.29 upea należy uznać za oczywiste, że wydatki egzekucyjne są rodzajem kosztów egzekucyjnych oraz że nieprzystąpienie do egzekucji w oparciu o wskazaną w art.29 §2 pkt 2 upea przesłankę uprawdopodobnienia braku uzyskania kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne - wymaga odniesienia się do wydatków egzekucyjnych a nie, jak uważa skarżąca, do kosztów egzekucyjnych. W rozpatrywanej sprawie większą część kosztów egzekucyjnych stanowią opłata za zajęcie i opłata manipulacyjna, wysokości których skarżąca nie kwestionuje, zaś wydatki egzekucyjne są kwotą niewielką. Zatem słusznie ocenił organ, że nie wystąpiła okoliczność pozwalająca na nieprzystąpienie do egzekucji z uwagi na prawdopodobieństwo nieuzyskania kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Przy czym należy zgodzić się z organem odwoławczym, że decyzja o nieprzystąpieniu do egzekucji leży w gestii organu egzekucyjnego, co wynika z użycia w art.29 §2 upea sformułowania "może". W tej sytuacji wystąpienie wydatku egzekucyjnego w wysokości wskazanej w zaskarżonym postanowieniu nie pozwalało organowi egzekucyjnemu na uznanie, że egzekucja nie jest dopuszczalna. W kwestii zarzutu naruszenia art.61 upea, mówiącego, że w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art.59 §2 wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych, zasadnie przyjął organ odwoławczy, że zawiadomienie ZUS było podstawą do ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Z ww. zawiadomienia ZUS nie wynikała kwota wynagrodzenia uzyskiwanego przez skarżącą, a jedynie fakt podlegania ubezpieczeniu z tytułu wynagrodzenia. Wprawdzie ostatecznie postępowanie egzekucyjne umorzono, jednak na moment wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie było to oczywiste, gdyż nie była znana kwota zajętego wynagrodzenia. Na uwzględnienie nie zasługuje stanowisko zajęte w skardze, oparte częściowo na wskazaniu wad postanowienia o umorzeniu poprzedniego postępowania egzekucyjnego w 2015 r. Bowiem przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej dokonanej w rozpatrywanej obecnie sprawie jest tylko zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie NUS. Sąd nie ma żadnych podstaw do tego, aby, rozpatrując obecnie skargę, ocenić prawidłowość wcześniej wydanego postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego bądź ocenić prawidłowość czynności dokonywanych w jego toku. Może jednak Sąd wyrazić stanowisko co do poruszanej przez skarżącą kwestii braku podstaw do przyjęcia za nowo ujawniony - dochodu z wynagrodzenia. W ocenie Sądu podstawy takie były. Istotne jest bowiem nie to, kiedy skarżąca podpisała umowę o pracę, lecz to, że organ egzekucyjny o fakcie tym dowiedział się z pisma ZUS z dnia 20 czerwca 2018 r. Przepis art.61 upea mówi o ujawnieniu istniejącego źródła dochodów, a nie o jego powstaniu. Zatem nie naruszył organ egzekucyjny, a także organ odwoławczy przepisu art.61 upea, stwierdzając bezzasadność zarzutu podniesionego w ramach art.33 §1 pkt 6 upea. Za oczywiście bezzasadne uznaje Sąd podniesione w skardze zarzuty odnoszące się do braku doręczenia skarżącej upomnienia. Istnieją bowiem takie należności, co do których zachodzi obowiązek doręczenia upomnienia przez wszczęciem postępowania egzekucyjnego (art.15 §1 upea), lecz są także takie należności, wobec których obowiązek ten nie występuje, co wynika z art.15 §5 upea. Zgodnie z §2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (t.j. DzU 2017 r. poz.131) egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy dotyczy należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu. Tak było w rozpatrywanej sprawie, bowiem, jak wynika z tytułów wykonawczych, podstawą ich wystawienia były wskazane w tytułach decyzje w sprawie podatku VAT. Zatem nie było podstaw do kierowania do strony upomnień. Dlatego słusznie za niezasadny uznał organ egzekucyjny zarzut oparty na art.33 §1 pkt 7 upea. W ocenie Sądu znajdujące się w aktach sprawy tytuły wykonawcze o numerach: "[...]" nie zawierają wad przypisywanych im przez skarżącą. Nie można zarzucić im, aby wystawione zostały w okolicznościach przedawnienia zobowiązań lub niedopuszczalności egzekucji oraz aby błędnie wskazano w nich brak obowiązku doręczenia upomnienia. W związku z powyższym Sąd nie stwierdził, aby w zaskarżonym postanowieniu doszło do naruszenia wskazanych w podstawach skargi przepisów ustawy upea, tj. art.59 §2 i art.61, a także art.138 §1 pkt 1 i art.144 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art.18 upea, bowiem organ odwoławczy miał podstawy do utrzymania w mocy postanowienia organu egzekucyjnego. Nie doszło także do zarzucanego błędu w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie wynagrodzenia za pracę skarżącej za nowe źródło dochodu. Dlatego, na podstawie art. 151 ppsa Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło