I SA/Ol 79/14

PostanowienieWSA w Olsztynie2014-04-29

Skład orzekający: Renata Kantecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, złożony po odmowie referendarza sądowego, podlega ponownemu rozpoznaniu przez sąd?
Ratio decidendi
W przypadku wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, postanowienie to traci moc, a wniosek strony podlega ponownemu rozpoznaniu przez sąd. Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
A.B. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą zwrotu nadpłaty podatku VAT. Wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na niskie dochody i brak majątku. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w całości. Skarżący złożył sprzeciw, przedstawiając szczegółowe wyjaśnienia dotyczące swojej sytuacji finansowej i rodzinnej, w tym zadłużenia i wsparcia od rodziny. Sąd rozpoznał wniosek po wniesieniu sprzeciwu.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kantecka po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" r., Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy zwrotu nadpłaty podatku od towarów i usług postanawia : przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych WSA/post.1 – sentencja postanowienia A.B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 listopada 2013 r., w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty podatku od towarów i usług. Wnioskiem z dnia 10 lutego 2014 r. skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego w wysokości 1.500 zł. Ze złożonego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Skarżący uzyskuje dochody z tytułu umowy o pracę w wysokości 400 zł. Skarżący nie posiada jakiegokolwiek majątku: nieruchomości, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3.000 euro. Wskazał, iż posiada debet w wysokości 17.500 zł. Argumentując wniosek podniósł, iż przez pięć lat był osobą bezrobotną. Od stycznia 2013r. został zatrudniony na ¼ etatu z wynagrodzeniem 400 zł miesięcznie. Wyjaśnił, iż uzyskiwany dochód wystarcza na podstawową egzystencję. Jest rozwiedziony od 1993r. Ma dwie córki, które zamieszkują 300 km od wnioskodawcy, przebywają na urlopie rodzinnym i macierzyńskim. Nie są w stanie wspomóc skarżącego finansowo. Rodzice wnioskodawcy są osobami starszymi i schorowanymi, którzy nie utrzymują z nim kontaktu. W dodatkowym oświadczeniu, złożonym na wezwanie w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012r. , poz. 270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.), skarżący wyjaśnił iż mieszkanie w którym zamieszkuje w "[...]" jest własnością córki "[...]", która zamieszkuje ze swoją matką w "[...]". Lokal mieszkalny córka udostępniła nieodpłatnie i reguluje wszystkie opłaty związane z jego eksploatacją. Otrzymywane wynagrodzenie wystarcza na posiłki i wyżywienie, odzieży wnioskodawca nie kupuje. Wskazał, iż posiadane konta bankowe są zablokowane od 2008r., posiada konto debetowe z debetem w wysokości 17.500 zł. Nie posiada żadnych lokat terminowych, nie posiada żadnych nieruchomości, ruchomości. Posiada rower którym porusza się po "[...]". Wyjaśnił, iż z rodzicami utracił kontakt, po tym jak nie zwrócił pożyczonej od nich na wpis sądowy kwoty 1.500 zł. Dodał, iż nie może liczyć na pomoc finansową z ich strony. Córka "[...]" w lutym 2014r. skończyła urlop macierzyński, samotnie wychowuje dziecko, zasiłek który otrzymywała przez ostatnie 6 miesięcy w wysokości 900 zł nie pozwalał jej na dodatkowe wspieranie ojca, posiada 7-letnią Toyotę. Córka "[...]" przebywa na urlopie macierzyńskim i otrzymuje około 400 zł, jej mąż rozpoczął działalność gospodarczą, aktualnie bez efektów finansowych. Do złożonego oświadczenia załączono wyciąg z rachunku bankowego w "[...]" za okres od 2 września 2013r. do 28 lutego 2014r., z którego wynika zadłużenie skarżącego na kwotę 17.500 zł. Na konto w tym okresie dokonywane były przelewy od córki "[...]" w kwotach od 19,90 zł do 590 zł w łącznej wysokości 4.502.45 zł. Wnioskodawca przedłożył także zeznanie podatkowe za 2013r., z którego wynika osiągnięcie przychodu w wysokości 4.400 zł, dochodu w wysokości 2.573,01 zł. Referendarz sądowy ustalił ponadto, iż córka wnioskodawcy "[...]" prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą 1) "[...]" 2) "[...]" w zakresie hurtowej sprzedaży elektrycznych artykułów użytku domowego. Działalność ta prowadzona jest w miejscu zamieszkania skarżącego w "[...]". Postanowieniem z dnia 18 marca 2014 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Od powyższego postanowienia skarżący złożył sprzeciw, w którym nie zgodził się z argumentacją referendarza sądowego. Wskazał dodatkowo, że w lokalu w którym zamieszkuje, córka ma zarejestrowaną działalność gospodarczą "[...]", w której zatrudnia ojca na ¼ etatu z wynagrodzeniem 400 zł miesięcznie. Wyjaśnił, iż dokonywane na jego konto wpłaty były wynagrodzeniem jego oraz jego byłej żony, która jest również zatrudniona u córki w firmie kosmetycznej. Kwoty te były następnie przelewane na kartę kredytową będącą w posiadaniu byłej żony wnioskodawcy. Tym samym środki pieniężne nie były przeznaczone do dyspozycji skarżącego. Wnioskodawca podniósł również, iż co prawda córka udostępnia mu nieodpłatnie mieszkanie, jednakże jest ono zadłużone na kwotę ponad 2.000 zł. Wskazał, iż córka posiada zadłużenie na rachunku firmowym w wysokości 84.900 zł, na koncie osobistym zadłużenie w wysokości 24.700 zł oraz na kartach kredytowych w wysokości 20.000 zł. Wyjaśnił, iż w roku 2013 córka nie uzyskała dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej. Do sprzeciwu załączono internetowy wydruk z rachunku firmy "[...]" z saldem ujemnym (-84.873,46 zł), z rachunku bieżącego "[...]" z saldem ujemnym (– 24.699,50 zł), oraz z konta osobistego A. B. również z saldem ujemnym (-17.500 zł). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W razie wniesienia sprzeciwu, zgodnie z art. 260 p.p.s.a., postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc. Zatem wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych podlega ponownemu rozpoznaniu. Zgodnie z treścią przepisu art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast stosownie do pkt 2 §1 art. 246 ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczyć jednocześnie należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art.245 § 2 i 3 p.p.s.a.). Ze złożonego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynikało, iż skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Osiąga niewielki dochód, nie posiada jakiegokolwiek majątku. Częściowo korzysta z pomocy rodziny w postaci nieodpłatnego zamieszkiwania w mieszkaniu córki. Wnioskodawca jak i jego córka, z której pomocy korzysta posiadają wysokie zadłużenia na rachunkach bankowych. W tej sytuacji, za uzasadnione uznać należy przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że nie jest ona w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło