I SA/Ol 795/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wiesława Pierechod, Sędziowie sędzia WSA Wojciech Czajkowski (sprawozdawca), sędzia WSA Przemysław Krzykowski, Protokolant stażysta Karolina Arkita, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2018r. sprawy ze skargi M. G. , R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania podatkowego w sprawie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2017r. oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania M. i R.G., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta z dnia "[...]" w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania podatkowego w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2017 r.. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]" Prezydent ustalił M. i R.G. zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2017 r. w wysokości 159 zł, przyjmując jako podstawę opodatkowania grunty pozostałe o powierzchni 61 m2 oraz budynek mieszkalny o powierzchni 191,76 m2. Pismem z 7 lutego 2017 r., uzupełnionym w dniu 27 lutego 2017 r., podatnicy wnieśli o wznowienie postępowania w sprawie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2017r., zakończonego decyzją z 3 lutego 2017 r.. Odmawiając wznowienia postępowania, w decyzji z "[...]" Prezydent wskazał, iż od decyzji organu podatkowego złożono odwołanie, które nie zostało rozpatrzone, a tym samym decyzja nie zyskała waloru ostateczności. W dniu "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy wymienioną wyżej decyzję Prezydenta z "[...]", w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2017 r.. Utrzymując w mocy decyzją z "[...]", rozstrzygnięcie organu I instancji w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania podatkowego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołało art. 128 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.). Podniosło, że instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 Ordynacji podatkowej. Decyzja podatkowa jest ostateczna, jeżeli w pierwszej instancji strona nie złożyła od niej odwołania bądź decyzję tę wydał organ wyższej instancji w toku postępowania odwoławczego. Wskazując, że w niniejszej sprawie decyzja organu I instancji została zaskarżona i utrzymana w mocy przez organ odwoławczy rozstrzygnięciem z dnia "[...]", Kolegium zwróciło uwagę, że decyzja podatkowa nie miała przymiotu ostateczności w dniu wpływu wniosku o wznowienie postepowania oraz w dniu wydania decyzji odmawiającej wznowienia postępowania podatkowego. Zasadnie zatem organ I instancji odmówił wznowienia postępowania, stosownie do art. 243 § 3 Ordynacji podatkowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie podatnicy, nie zgadzając się z decyzją organu odwoławczego, zwrócili się o jej unieważnienie. Jak podali, została ona wydana wbrew art. 139 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), dalej jako: "K.p.a.", ze szkodą dla podatników, bez ustosunkowania się do zarzutów dotyczących nakładania nienależnych podatków. Skarżący podnieśli m.in., że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego nakazał organowi I instancji zbadanie stanu nieruchomości i porównanie z danymi z ewidencji gruntów i budynków. Ponadto zwrócili się o umorzenie zaległości podatkowej. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nadmienić na wstępie należy, w związku z wnioskiem skarżących o umorzenie zaległości podatkowej, iż wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone akty administracyjne z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tych aktów. Przedmiot kontroli stanowić zaś może tylko zaskarżony akt, w tym przypadku decyzja, którą w oparciu o powołane w niej przepisy prawa odmówiono skarżącym wznowienia postępowania podatkowego w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2017 r.. Nie jest kompetencją sądu administracyjnego w związku ze skargą na tę decyzję dokonywanie samodzielnych ustaleń faktycznych w zakresie podstaw do wznowienia postępowania. Te bowiem zadania odnoszą się do właściwości organów administracji publicznej, powołanych z mocy stosownych przepisów do rozpoznawania i załatwiania konkretnych spraw danej kategorii w postępowaniu administracyjnym. Rozpoznając zatem niniejszą sprawę w aspekcie kryterium zgodności z prawem, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skarga jest niezasadna. Wznowienie postępowania podatkowego jest instytucją procesową pozwalającą na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, gdy postępowanie prowadzące do jej wydania było dotknięte kwalifikowaną wadą procesową. Odmowa wznowienia postępowania podatkowego następuje, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne, albo gdy uchybiono wymogom formalnym. Odmowa wznowienia może więc nastąpić z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Fakt, że postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem szczególnym, nadzwyczajnym, nie zwalnia organu od wstępnej oceny wniosku według zasad ogólnych rządzących każdym postępowaniem podatkowym. Organ podatkowy zobligowany jest ocenić, czy postępowanie administracyjne zainicjowane danym wnioskiem jest dopuszczalne, tj. czy można skutecznie (przy spełnieniu pozostałych przesłanek) wszcząć postępowanie (p. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 listopada 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 216/17, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej in principio, wznowienie postępowania podatkowego jest możliwe tylko w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Wykładnia art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej prowadzi ponadto do wniosku, że wnioskiem o wznowienie postępowania może być objęta nie każda decyzja ostateczna, ale decyzja "kończąca sprawę". Stąd też nie podlega wznowieniu postępowanie niezakończone decyzją ostateczną albo decyzją, która nie kończy postępowania w sprawie. To oznacza zaś, iż podanie o wznowienie postępowania może być skutecznie wniesione najwcześniej w pierwszym dniu po dacie, w której decyzja stała się ostateczna. Takie stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym m.in. w wyroku z dnia 8 marca 2001 r., sygn. akt SA/Sz 1723/99), a Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni stanowisko to podziela. Z przepisu tego wynika nie tylko to, że wznowienie nie może zostać wszczęte, zanim decyzja nie stanie się ostateczna, ale również to, że skorzystanie z tego trybu wobec decyzji nieostatecznej stanowi rażące naruszenie prawa i skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji wydanej w wyniku tak wznowionego postępowania (wyrok NSA z dnia 24 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 1113/10, ONSAiWSA 2011, nr 6, poz. 131). Powyższe stwierdzenie jest kluczowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, w której wniosek o wznowienie postępowania podatkowego został złożony w dniu 7 lutego 2017 r. (data prezentaty organu I instancji, k. 7 akt administracyjnych). Decyzja organu I instancji z dnia "[...]" w sprawie podatku od nieruchomości na 2017 r. nie stała się zaś ostateczna, w związku ze złożonym przez podatników odwołaniem. Walor ostateczności miała dopiero wydana w dniu "[...]" decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji z dnia "[...]". Z powyższego wynika zatem, że decyzja podatkowa nie miała waloru ostateczności w dniu zgłoszenia wniosku o wznowienie postępowania podatkowego. W tym stanie rzeczy, rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest prawidłowe i zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, zaś argumentacja skargi pozostaje bez znaczenia dla wyniku sprawy. Wznowienie postępowania podatkowego nie było bowiem w sprawie możliwe, skoro decyzja podatkowa nie miała waloru ostateczności. Dlatego też, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.