I SA/Ol 799/10
PostanowienieWSA w Olsztynie2010-12-16
Skład orzekający: Anna Ambroziak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może zostać zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiony profesjonalny pełnomocnik na podstawie prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdy nie posiada środków na pokrycie tych kosztów?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, ponieważ wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Przyznanie prawa pomocy ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej.Stan faktyczny
Wnioskodawca F. W. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą odmowy umorzenia zaległości podatkowej. Wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, uzyskuje dochody z renty i alimentów, nie posiada innych majątków ani oszczędności, a jego miesięczne koszty utrzymania przekraczają dochody.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowiono radcę prawnego dla wnioskodawcy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. W. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi F. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy umorzenia zaległości podatkowej postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych 2. ustanowić radcę prawnego
Wnioskiem z dnia 9 grudnia 2010 r. złożonym na urzędowym formularzu wniosku PPF, F. W. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W złożonym oświadczeniu wyjaśnił, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Uzyskuje miesięczne dochody w wysokości 353,15 zł brutto z tytułu renty oraz 1.000 zł z tytułu alimentów od rodziców. Wskazał, że posiada mieszkanie o powierzchni 42 m2. Nie posiada innych nieruchomości, ruchomości ani zasobów pieniężnych. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że jest osobą całkowicie niezdolną do pracy . Stwierdził ponadto, że uzyskiwane dochody są niezbędne do zachowania koniecznej diety i prowadzenia rehabilitacji. Podniósł także, że w jego ocenie przepis prawa na podstawie, którego pobierany jest podatek od alimentów jest niezgodny z Konstytucją RP i istnieje konieczność zaskarżenia go do TK.
Nadto na podstawie akt administracyjnych referendarz sądowy ustalił, że miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego wnioskodawcy wynoszą 1.276,93 zł.
Rozpoznając niniejszy wniosek wskazać należy, iż prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.
Na mocy art. 243 §1 w związku z art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270, dalej p.p.s.a. ) Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do pkt 2 §1 art. 246 ustawy Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie częściowym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym stosownie do art. 245 § § 2 p.p.s.a. obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Natomiast zgodnie z § 3 p.p.s.a. ww. artykułu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika.
Oceniając złożone przez wnioskodawcę oświadczenie o stanie majątkowym i życiowym, w świetle przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy należy stwierdzić, że spełnia on warunki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący bowiem jak wynika ze złożonego oświadczenia utrzymuje się z renty oraz alimentów, które wystarczają mu wyłącznie na bieżące utrzymanie gospodarstwa domowego oraz zakup leków i żywności dietetycznej. Nie posiada oszczędności ani żadnego majątku, który mógłby ewentualnie spieniężyć celem opłacenia należnych kosztów sądowych. Nadto wnioskodawca nie posiada odpowiednich środków pieniężnych pozwalających na samodzielne sfinansowanie usług profesjonalnego pełnomocnika, w związku z powyższym postanowiono przyznać mu prawo pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego.
Odnosząc się do stwierdzenia wnioskodawcy w kwestii niekonstytucyjności przepisów prawa na podstawie, których pobierany jest podatek od alimentów, referendarz sądowy wyjaśnia, że problem ten nie może być rozstrzygany w ramach rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nie jest również brany pod uwagę jako przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy.
W sytuacji zatem gdy wnioskodawca nie posiada dostatecznych środków pieniężnych na opłacenie należnych kosztów sądowych jak i kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika w celu zagwarantowania "prawa do sądu", na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło