I SA/Ol 800/10

WyrokWSA w Olsztynie2011-06-16

Skład orzekający: Tadeusz Piskozub, Ryszard Maliszewski, Wojciech Czajkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest uprawniony do merytorycznego badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, gdy podstawą tego obowiązku jest ostateczna decyzja administracyjna?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, gdy podstawą tego obowiązku jest ostateczna decyzja administracyjna. Dopóki decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym, wywołuje skutki prawne i stanowi podstawę do prowadzenia egzekucji. Weryfikacja takiej decyzji może nastąpić jedynie w trybach nadzwyczajnych przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. Ż. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie nieuznania zasadności zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Podstawą egzekucji była decyzja Starosty E. o ustaleniu opłaty eksploatacyjnej, która została utrzymana w mocy decyzją Wojewody. Skarżący zarzucił wadliwość tytułu wykonawczego, wskazując m.in. na nieistnienie decyzji administracyjnej jako podstawy prawnej oraz niespełnienie wymogów formalnych. Organy administracji uznały zarzuty za bezzasadne, wskazując, że organ egzekucyjny nie bada merytorycznie obowiązku, a jedynie jego dopuszczalność formalną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Piskozub (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ryszard Maliszewski, Sędzia WSA Wojciech Czajkowski, Protokolant Starszy specjalista Lidia Wachowska, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 16 czerwca 2011 r., sprawy ze skargi Z. Ż. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1.oddala skargę, 2, zasądza od Skarbu Państwa- Kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na rzecz radcy prawnego Ewy Spirydowicz kwotę 240 zł ( dwieście czterdzieści zł) wraz z należnym podatkiem od towarów i usług, tytułem pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika z urzędu. I SA/Ol 800/10 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej, Ośrodek Zamiejscowy w E. po rozpatrzeniu zażalenia Z.Z., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w E. z dnia "[...]" w przedmiocie nie uznania zasadności wniesionych zarzutów w sprawie egzekucji prowadzonej, na podstawie tytułu wykonawczego nr "[...]" wystawionego przez Wójta Gminy E. Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia "[...]" Starosta E. ustalił Z. Ż. opłatę eksploatacyjną za wydobywanie w 2002r. kopaliny (piasku) bez wymaganej koncesji w wysokości 1.054.980,80 zł. Powyższa decyzja została następnie utrzymana w mocy przez Wojewodę "[...]" decyzją z dnia "[...]". Wniesiona natomiast do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarga została postanowieniem z dnia 29 lutego 2008r., sygn. akt II SA/Ol 343/04 odrzucona. Na podstawie decyzji z dnia "[...]" Wójt Gminy E. wystawił w dniu "[...]’ tytuł wykonawczy o nr "[...]", obejmujący należność z tytułu opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie w 2002r. kopaliny. Organ egzekucyjny Urzędu Skarbowego w E., wszczął postępowanie egzekucyjne wobec Z. Ż., dokonując zawiadomieniami z dnia 15 września 2009r., o nr "[...]" i "[...]" zajęcia rachunków bankowych. Zawiadomienia wraz z przedmiotowym tytułem wykonawczym zostały odebrane przez zobowiązanego w dniu 1 października 2009r. W dniu 7 października 2009r. zobowiązany złożył zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wskazując na przepis art. 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zakwestionował niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ustawy. Podniósł, iż wierzyciel podając w rubryce 30 orzeczenie z dnia "[...]" poświadczył nieprawdę, gdyż takie orzeczenie nie istnieje. Istnieje jedynie pismo Starostwa Powiatowego sygnowane tym znakiem i tą samą datą. Pismo wystawione zostało w zastępstwie Starosty przez Starostwo Powiatowe i nie jest decyzją administracyjną zgodną z nakazem ustawodawcy, co do treści i formy, tj. art. 107 Kpa. W związku z powyższym, przedmiotowy tytuł wykonawczy nie spełnił w ocenie zobowiązanego wymogów formalnych określonych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( zwanej dalej ustawą). Ponadto, zgodnie z art. 29§1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny wszczynając egzekucję zobowiązany był zbadać z urzędu dopuszczalność egzekucji, to jest zbadać pod względem formalnym wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego oraz sprawdzić czy wymieniona w tytule wykonawczym należność podlega ściągnięciu w trybie egzekucji administracyjnej. W przedmiotowym postępowaniu czynności tych nie wykonano. Naczelnik Urzędu Skarbowego w E. pismem z dnia 9 października 2009r., zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w zakresie zgłoszonego zarzutu. W odpowiedzi, postanowieniem z dnia "[...]" Wójt Gminy E. uznał zarzut zobowiązanego za nieuzasadniony, wskazując jednocześnie, że zobowiązanie istnieje i powinno być egzekwowane. W wyniku rozpatrzenia zażalenia strony, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E., postanowieniem z dnia "[...]", utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy E. z dnia "[...]". Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ zażaleniowy podtrzymał stanowisko wyrażone przez organ pierwszej instancji. W związku z powyższym, Naczelnik Urzędu Skarbowego w E., postanowieniem z dnia "[...]", uznał za nieuzasadnione wniesione zarzuty w sprawie egzekucji prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr "[...]". W zażaleniu, Z.Z. podtrzymując zgłoszone zarzuty, wniósł o wyeliminowanie z obrotu prawnego wymienionego aktu prawnego z powodu niespełnienia przez ten akt formalnych przesłanek wymaganych dla wszczęcia i przeprowadzenia egzekucji administracyjnej. Uzasadniając wniesiony środek zaskarżenia wskazał, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w E. stwierdził niedopuszczalność zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym na podstawie petitum postanowienia. Nie zgadzając się z zaskarżonym rozstrzygnięciem zauważył, iż główna część jego uzasadnienia opiera się na wyjaśnianiu legalności kwestionowanej "decyzji" drogą wskazywania na zapadłe później decyzje i orzeczenia, które utrzymują ją w mocy. Podtrzymał również stanowisko, iż wadliwa od początku "decyzja" nie może być konwalidowana przez późniejsze postępowania instancyjne, faktycznie prowadzące do wydania kolejnych błędnych decyzji. W jego ocenie, kwestionowany akt nie jest decyzją administracyjną, gdyż nie spełnia przewidzianych dla decyzji warunków. Z. Ż. zarzucił, iż organ egzekucyjny oraz rzekomy wierzyciel bezprawnie przyjęły, że decyzjami organów odwoławczych i sądów można zmieniać status prawny pisma wystawionego w zastępstwie Starosty (organu) przez Starostwo Powiatowe (aparat pomocniczy Starosty), w decyzję administracyjną Starosty. Zgodnie zaś z obowiązującymi zapisami prawa, decyzję mógł wydać tylko i wyłącznie Starosta, który w przedmiotowym postępowaniu działał z upoważnienia rządu wykonując zadanie zlecone przez administrację rządową. Z uwagi na powyższe, Starosta nie mógł nikogo upoważnić do wydania decyzji w tej sprawie, gdyż sam jako piastun funkcji organu, był upoważniony do wydania decyzji w imieniu rządu. W ocenie zobowiązanego, rzekomy wierzyciel nie dysponował wymaganą prawem decyzją administracyjną Starosty, a organ egzekucyjny naruszając prawo bezprawnie nadał klauzulę wykonalności tytułowi egzekucyjnemu, w którym jako podstawę prawną zobowiązania podano nieistniejącą decyzję administracyjną. Ponadto w klauzuli wykonalności tytułu wykonawczego brak było pieczątki nagłówkowej organu egzekucyjnego – do czego Naczelnik Urzędu Skarbowego się nie odniósł. Za niedopuszczalne uznał również, że podniesiony zarzut, w zakresie niespełnienia przez decyzję wymogów określonych w art. 107 Kpa można podnosić tylko w postępowaniu odwoławczym, a nie w ramach zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z uwagi na powyższe, postępowanie egzekucyjne prowadzone było z rażącym pogwałceniem prawa i miało na celu pod pozorem egzekucji rzekomych zobowiązań finansowych pozbawienie zobowiązanego posiadanej ziemi. W wyniku rozpatrzenia zarzutów, zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w E.. Jako podstawę prawną wskazał na art. 18 i art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W ocenie Dyrektora, Naczelnik Urzędu Skarbowego w E., nie miał podstaw prawnych do uwzględnienia zarzutu wniesionego na podstawie art. 33 pkt 1, wobec zapisu art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowiącego, iż wypowiedź wierzyciela w zakresie zarzutów o których mowa wart. 33 pkt 1-5 jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Wójt Gminy E., w wydanym postanowieniu z dnia "[...]", jednoznacznie stwierdził, iż obowiązek wynikający z tytułu wykonawczego z dnia "[...]", nr "[...]" istnieje i jest wymagalny, a tym samym podlega przymusowemu ściągnięciu w drodze egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wskazał, iż podstawą do wystawienia przedmiotowego tytułu wykonawczego, na podstawie którego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne wobec majątku Z. Ż., jest decyzja Starosty E. z dnia "[...]". W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej brak było podstaw do uznania w przedmiotowej sprawie, iż obowiązek nie istnieje. Ponadto, organ zauważył, iż zgodnie z art. 29§ 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny wszczynając egzekucję bada z urzędu jedynie jej dopuszczalność. Może on tylko zbadać elementy formalne wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego oraz sprawdzić czy wymieniona w tytule wykonawczym należność podlega ściągnięciu w trybie egzekucji administracyjnej. Organ egzekucyjny nie jest natomiast uprawniony do merytorycznego badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Odnosząc się z kolei do podniesionych w zażaleniu zarzutów organ wskazał, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wydanym rozstrzygnięciu poinformowało Skarżącego o możliwości złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego z dnia "[...]". Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, organ pierwszej instancji wypowiedział się również co do zarzutu określonego w art. 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. niespełnienie wymogów określonych w art. 27 wym. ustawy, uznając je jako bezzasadne. Naczelnik Urzędu Skarbowego po dokonanym postępowaniu orzekł, iż tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponieważ został wystawiony zgodnie z obowiązującym wzorem i zawiera wszystkie niezbędne elementy. Podnoszone natomiast w złożonych zarzutach z dnia 6 października 2009r. kwestie, iż w rubryce 30 wpisano decyzję z dnia "[...]", która nie istnieje, nie zasługują na uwzględnienie. Dodatkowo organ zauważył, iż na wezwanie tut. organu z dnia 19 sierpnia 2010r. wierzyciel nadesłał decyzję będącą podstawą wystawienia tytułu wykonawczego z dnia "[...]", nr "[...]" wraz z potwierdzeniem odbioru decyzji przez Skarżącego. Odnosząc się natomiast do zawartego zarzutu dotyczącego braku umieszczenia przez organ egzekucyjny pieczątki przy nadawaniu tytułowi wykonawczemu klauzuli wykonalności, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż powyższe nie może stanowić podstawy do uznania wniesionego zarzutu za zasadny i umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W pozycji 6 i 7 tytułu wykonawczego z dnia "[...]" umieszczono równocześnie pieczęć nagłówkową oraz imię, nazwisko, stanowisko służbowe i podpis osoby, czym nadano klauzulę o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji, a tym samym wypełniono regulacje zawarte w art. 27 § 1 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, Skarżący zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: - wyrażonej w art. 10 Kpa zasady czynnego udziału, poprzez brak wydania postanowienia o wszczęciu postępowania odwoławczego oraz zawiadomienia o zakończeniu postępowania dowodowego i wezwania do zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych materiałów, dowodów i żądań, - art. 33 pkt 10 i art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 6, 7 i 24 Kpa oraz art. 2 i 7 Konstytucji RP poprzez uznanie przez organ egzekucyjny, że pismo pochodzące ze Starostwa Powiatowego (aparatu pomocniczego Starosty) jest decyzją administracyjną Starosty i stanowi wymienioną w rubryce 30 tytułu wykonawczego podstawę prawną do wszczęcia egzekucji i bezprawną zmianę treści zażalenia z dnia 3.08.2010r. Skarżący podkreślił, iż zarówno Dyrektor Izby Skarbowej, jak i Urząd Skarbowy, wydając zaskarżone postanowienie w przedmiotowej sprawie zaniechał rozpatrzenia sprawy zgodnie z treścią złożonej skargi. Zaniechanie nastąpiło poprzez brak merytorycznego odniesienia się do zarzutu poświadczenia nieprawdy w rubryce 30 tytułu wykonawczego, braku sprawdzenia istnienia wymienionej w tej rubryce podstawy prawnej upoważniającej do przeprowadzenia egzekucji administracyjnej oraz braku dokonania przez organ egzekucyjny kontroli formalnej tytułu wykonawczego przed nadaniem klauzuli wykonalności. W ocenie Skarżącego, całe uzasadnienie stanowi nieudolną próbę (wbrew ugruntowanym orzeczeniom sądownictwa administracyjnego i piśmiennictwa judykatury) wykazania, że pismo pochodzące od Starostwa Powiatowego w E. - wydane w zastępstwie Starosty (organu) przez Starostwo Powiatowe w E. (aparat pomocniczy Starosty - organu) jest decyzją administracyjną upoważniającą do przeprowadzenia egzekucji administracyjnej. Zdaniem Skarżącego, sprawdzenie pod względem formalnym prawdziwości podanych w tytule wykonawczym danych należało do obowiązku organu egzekucyjnego przed nadaniem tytułowi klauzuli wykonalności. Czynności tych nie wykonano czego dowodem jest żądanie od wierzyciela nadesłania rzekomej decyzji przez organ odwoławczy - Izbę Skarbową. Uwzględniając powyższe, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia i poprzedzających orzeczeń oraz umorzenie postępowania w sprawie. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. W piśmie procesowym z dnia 15 czerwca 2011 roku, złożonym na rozprawie w dniu 16 czerwca 2011 roku,., podtrzymał swoje zarzuty dot. decyzji Starosty E. z dnia "[...]" Skarżący podniósł, iż z dokument ten nie jest decyzją. Załączając plik dokumentów do pisma, skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentu przedstawiającego oficjalne stanowisko rządu RP w tej kwestii. t.j.interpelacji posłów na Sejm RP, L.K. i Z. K. wraz z odpowiedzią na te interpelacje Ministra Sprawiedliwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie , na rozprawie sądowej w dniu 16.06.2011 r., na podstawie art.106 § 3 p.p.s.a wniosek oddalił. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zasady i tryb kontroli sądowej działalności administracji publicznej reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a. Zgodnie z jej postanowieniami, wyeliminowanie przez sąd administracyjny aktu prawnego wydanego przez organ administracji może nastąpić po stwierdzeniu, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) bądź w wyniku istnienia wady skutkującej stwierdzeniem nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozpoznawanie skarg na akty organów nie ma charakteru merytorycznego orzekania o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny, orzekając w danej sprawie, pełni funkcje kasacyjne, badając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.) oraz na podstawie akt (art. 133 § 1 p.p.s.a.) zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, co stanowi wskazane wyżej kryterium sądowej kontroli nad działalnością administracji publicznej. W związku z zawartym w petitum skargi wnioskiem o zmianę wydanych w sprawie rozstrzygnięć i umorzenie postępowania, należało zatem podkreślić, iż nie było kompetencją Sądu orzekanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, lecz ocena, czy zaskarżone postanowienie o uznaniu zarzutu zobowiązanego za nieuzasadniony odpowiadało prawu. Rozpatrując skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należało uznać, że nie zasługiwała ona na uwzględnienie. Egzekucja administracyjna jest wszczynana przez organ egzekucyjny na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego (art. 26 § 1 u.p.e.a.). W tytule tym wierzyciel wskazuje m.in. treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek, o czym stanowi art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Postępowanie egzekucyjne jest zatem prowadzone w oparciu o konkretny tytuł wykonawczy i służy wykonaniu obowiązku wskazanego w tym tytule. W sytuacji, gdy podstawą prawną dochodzonej należności jest określone orzeczenie, np. decyzja organu podatkowego, egzekucji podlega kwota należna w świetle tego orzeczenia. Kwotę tę wierzyciel wskazuje w tytule wykonawczym, co ma ten skutek, iż w oparciu o ten tytuł wykonawczy postępowanie egzekucyjne może być prowadzone tak długo, jak długo tytuł ten zachowuje swoją aktualność, tj. jak długo egzekwowana na jego podstawie, określona kwotowo należność, znajduje źródło (podstawę) w orzeczeniu wskazanym w tym tytule (por. wyrok WSA w Warszawie, III SA/Wa 1408/07, Lex nr 501563). Zatem w przypadku decyzji określającej wysokość zobowiązania pieniężnego, podlegającego egzekucji administracyjnej, ta właśnie decyzja stanowi podstawę wystawienia tytułu wykonawczego i dochodzenia należności w kwocie wynikającej z tej decyzji. W przedmiotowej sprawie podstawą prawną dochodzonej należności jest ostateczna decyzja Starosty E. z dnia "[...]" w sprawie ustalenia Z,Ż. opłaty eksploatacyjnej w wysokości 1.054.980,80 zł, za wydobywanie kopaliny bez koncesji w 2002 roku Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), zwaną dalej u.p.e.a., możliwość wniesienia zarzutów jest ograniczona w czasie. Dłużnik może złożyć zarzuty w stosunku do tytułu wykonawczego w terminie 7 dni od daty jego doręczenia. Przedmiotem sądowej kontroli jest w rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcie zapadłe w toku incydentalnego postępowania wywołanego wniesieniem przez zobowiązanego zarzutów opartych na art. 33 u.p.e.a. W przypadku wniesienia przez zobowiązanego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego , organ egzekucyjny, na podstawie art. 34§1 u.p.e.a., zobowiązany jest do uzyskania stanowiska wierzyciela co do zgłoszonych zarzutów. Na postanowienie wierzyciela w przedmiocie stanowiska co do tych zarzutów przysługuje zażalenie , które rozpatruje właściwy organ odwoławczy, którym w niniejszej sprawie jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. (art. 34§2 u.p.e.a. oraz art.17 pkt 1 i art.127 w zw. z art.144 KPA). Postanowienie organu odwoławczego podlega natomiast zaskarżeniu do sądu administracyjnego, którego zadaniem jest zbadanie tego aktu co do zgodności z prawem (art.1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. nr 153, poz.1269 ze zm. oraz art. 3 §1 i 2 pkt 3 p.p.s.a.). W wyniku tej procedury, na tym etapie postępowania egzekucyjnego, dochodzi zatem do zbadania jego prawidłowości i zgodności z prawem. Sąd nie bada natomiast zgodności z prawem decyzji Starosty E. z dnia "[...]"., która została utrzymana w mocy ostateczną decyzją Wojewody "[...]" z dnia "[...]". Ostateczną decyzją w sprawie ustalenia opłaty eksploatacyjnej jest zatem ta decyzja Wojewody "[...]". Badanie zgodności z prawem ostatecznej decyzji wymiarowej możliwe byłoby tylko wtedy, gdyby uruchomiony został jeden z trybów nadzwyczajnych przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego - postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, czy też wznowienie postępowania zakończonego opisaną decyzją, a następnie wniesiona skarga do sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z art.134§1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. W rozpoznanej sprawie granicę zakreślają zarzuty wniesione przez skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym. Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o zmianę zaskarżonego postanowienia i poprzedzających decyzji oraz o umorzenie postępowania w sprawie, wyjaśnić należy, że postępowanie sądowoadministracyjne nie jest kontynuacją postępowania administracyjnego. W myśl art.3 §2 p.p.s.a. kontrola administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne, została ograniczona wyłącznie do badania legalności aktów administracyjnych. Sądy administracyjne nie mogą i nie zastępują organów. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest, jak już wyżej wskazano, postanowienie wydane w toku postępowania egzekucyjnego. Podstawą zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego mogą być wyłącznie okoliczności wymienione wyczerpująco w art. 33 u.p.e.a. Takimi okolicznościami są m.in.: nieistnienie obowiązku (art.33 pkt 1 u.p.e.a.), brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia (art.33 pkt 7 u.p.e.a.) oraz niespełnienie określonych w art. 27 u.p.e.a. wymogów formalnych tytułu wykonawczego (art.33 pkt 10 u.p.e.a.). W rozpoznawanej sprawie zobowiązany zgłosił właśnie takie zarzuty, kwestionując prawidłowość ("ważność") decyzji ustalającej opłatę eksploatacyjną oraz podnosząc brak doręczenia upomnienia. Zaznaczyć należy, iż zarzuty przysługujące zobowiązanemu w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej, która stanowi podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Zmiana bądź uchylenie takiej decyzji może nastąpić wyłącznie w ramach jednego z trybów nadzwyczajnych uregulowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 27 października 1999r., sygn. akt IV SA 1104/96, Lex nr 47780). Dopóki jednakże decyzja ustalająca wysokość opłaty eksploatacyjnej znajduje się w obrocie prawnym, nie ma podstaw do twierdzenia, że określony w niej obowiązek nie istnieje. Zaznaczyć w tym miejscu należy również, iż jedną z podstawowych zasad ogólnych postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji administracyjnych, ustanowiona w art.16 §1 KPA. Zgodnie z tą zasadą decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Wskazać należy także okoliczność, iż decyzja z dnia "[...]" ustalająca opłatę eksploatacyjną wydana przez Starostę E., została utrzymana w mocy przez Wojewodę "[...]", a wierzycielem w niniejszej sprawie jest Wójt Gminy E.. Wierzyciel nie jest zatem w rozpoznanej sprawie organem, który wydawał decyzję, dlatego też nie ma uprawnienia do jej merytorycznej kontroli, tym samym nie może stwierdzić nieistnienia należności. Jest on tak samo związany decyzją, jak i skarżący. W konsekwencji powyższego, Sąd nie stwierdził naruszenia art.33 pkt 1 u.p.e.a. Jak już wyżej zauważono w postępowaniu egzekucyjnym wierzyciel nie może kwestionować "ważności" decyzji ostatecznej. Dopóki decyzja będąca podstawą wystawienia tytułu wykonawczego, pozostaje w obrocie prawnym, wywołuje skutki prawne wobec jej adresatów, jak również wobec innych uczestników obrotu prawnego. Decyzja ostateczna jest wykonalna, a organ administracyjny może taką decyzję wzruszyć tylko w sytuacjach i na zasadach określonych w KPA albo w przepisach szczególnych. Postępowanie egzekucyjne nie jest kontynuacją postępowania administracyjnego i nie służy weryfikacji decyzji administracyjnych. Są to dwa zupełnie różne postępowania, przy czym postępowanie egzekucyjne jest następstwem postępowania administracyjnego w przypadku gdy zobowiązani nie wykonują dobrowolnie obowiązków nałożonych na nich w wydanych aktach administracyjnych. Innymi słowy postępowanie to ma na celu doprowadzenie do wykonania przez zobowiązanych nałożonych na nich obowiązków określonych w postępowaniu administracyjnym. Zatem do czasu gdy w obrocie prawnym będzie znajdowała się decyzja ostateczna nakładająca na zobowiązanego określony obowiązek, nie będzie można stwierdzić, że obowiązek ten nie istnieje, chyba że zostanie on wykonany, umorzony, przedawni się, bądź wygaśnie. Bezpośrednio z zarzutem naruszenia art.33 pkt 1 u.p.e.a. wiąże skarżący zarzut naruszenia art.33 pkt 10 u.p.e.a. Stwierdzić w tym miejscu należy, iż określony w polu 31 tytułu wykonawczego rodzaj należności jest prawidłowy. Zatem zarzut ten nie jest zasadny. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6 i 7 Kodeksu postępowania administracyjnego Sąd pragnie zauważyć, iż stan faktyczny w przedmiotowej sprawie nie budził sporu - istnieje ostateczna decyzja, na podstawie której wystawiony został tytuł wykonawczy, tym samym postępowanie organów ograniczyło się do oceny stanu faktycznego z punktu widzenia przepisów prawa. Sąd mając na względzie powyższe okoliczności, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji, oddalając skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło