I SA/Ol 805/16
WyrokWSA w Olsztynie2017-01-25
Skład orzekający: Wiesława Pierechod, Renata Kantecka, Jolanta Strumiłło
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odmówić zmiany ostatecznej decyzji w sprawie podatku od nieruchomości, jeśli nastąpiła zmiana kwalifikacji gruntu i budynku w ewidencji gruntów i budynków, a budynek faktycznie służy zaspokajaniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych?Ratio decidendi
Organ podatkowy jest zobowiązany uwzględnić zmiany w ewidencji gruntów i budynków, które stanowią podstawę wymiaru podatków. Jeśli ewidencja została zmieniona na wniosek podatnika, a budynek faktycznie służy zaspokajaniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych, organ powinien zastosować stawki podatkowe właściwe dla budynków mieszkalnych, a nie letniskowych. Odmowa zmiany decyzji w takiej sytuacji stanowi naruszenie prawa.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o zmianę ostatecznej decyzji w sprawie podatku od nieruchomości na 2015 r., powołując się na zmiany w ewidencji gruntów i budynków (zmiana klasyfikacji gruntu z "inne tereny zabudowane" na "tereny mieszkaniowe" oraz budynku z "inne" na "budynki mieszkalne"). Organy podatkowe odmówiły zmiany decyzji, utrzymując stawki podatkowe dla budynku letniskowego i gruntów rekreacyjnych, argumentując, że ewidencja gruntów nie została zmieniona w zakresie przeznaczenia nieruchomości z letniskowej na mieszkalną. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wskazując na faktyczne zamieszkiwanie w nieruchomości i jej przeznaczenie do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od kolegium na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wiesława Pierechod, Sędziowie sędzia WSA Renata Kantecka, sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Jolanta Piasecka, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 25 stycznia 2017r. sprawy ze skargi E. S., S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji w sprawie podatku od nieruchomości na 2015r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 275,60 (dwieście siedemdziesiąt pięć złotych sześćdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I SA/Ol 805/16
Uzasadnienie
Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję z "[...]". wydaną z upoważnienia Wójta Gminy przez Skarbnika Gminy odmawiającą zmiany własnej decyzji ostatecznej z "[...]". w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2015r. E. i S. S..(dalej nazywani: podatnicy, strona, skarżący).
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że organ podatkowy pierwszej instancji decyzją z dnia "[...]". określił zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości E. i S. S.w kwocie 833zł., przyjmując do podstawy opodatkowania dom letniskowy o powierzchni 54,55m2 oraz grunty rekreacyjne o powierzchni 1 000m2. Dnia 16 grudnia 2015r. podatnicy złożyli wniosek o zmianę wysokości zobowiązania podatkowego powołując się na zmiany w ewidencji gruntów i budynków i zmianę klasyfikacji gruntu z oznaczenia Bi – inne tereny zabudowane na B – tereny mieszkaniowe oraz klasyfikacji budynku z "inne" na budynki mieszkalne". Decyzją z dnia "[...]". Wójt Gminy odmówił zmiany decyzji ostatecznej z dnia "[...]" gdyż jego zdaniem do budynku oraz gruntu nadal należy stosować stawki właściwe dla budynku letniskowego oraz gruntu rekreacyjnego przewidziane w uchwale rady gminy. E. i S. S. złożyli odwołanie żądając uchylenia decyzji organu I instancji. Zarzucili, że decyzja jest tendencyjna i niezgodna z duchem prawa podatkowego. Podkreślili, że organ winien brać pod uwagę faktyczne korzystanie z budynku oraz ustalenie jakie funkcje budynek faktycznie spełnia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z "[...]"utrzymało w mocy decyzję organu I instancji wskazując, że przyczyny zmiany ostatecznej decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości wskazane zostały w art.6 ust.8 ustawy z dnia 12 stycznia 2991r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz.U. z 2010r. nr 95, poz.613 ze zm.), który stanowi, że jeśli w ciągu roku podatkowego nastąpiło wygaśnięcie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości lub zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania budynku lub gruntu, wójt, burmistrz, prezydent dokonuje zmiany decyzji którą ustalono podatek.
Zdaniem organu takie zmiany nie miały miejsca. Nie jest między stronami sporne, że w ewidencji gruntów i budynków, będąca przedmiotem współwłasności skarżących zabudowana nieruchomość w okresie od 1 stycznia 2015r. do 25 listopada 2015r. oznaczona była symbolem Bi- inne tereny zbudowane, a funkcja znajdującego się na niej budynku określona została jako "inne niemieszkalne" jak również nie ma sporu, że nastąpiła zmiana symbolu na B- tereny mieszkaniowe.
Organ II instancji podkreślił, że podstawą dla dokonania kwalifikacji budynku, na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (art. 5 ust.1 pkt 2 lit.a tej ustawy) stanowi ewidencja gruntów i budynków. W oparciu właśnie o zapisy w tej ewidencji organy zastosowały ustaloną w uchwale Rady Gminy stawkę podatku przewidzianą dla budynków spełniających funkcję letniskową ponieważ budynek mieszkalny skarżących właśnie taką funkcję spełnia.
Na powyższą decyzję skargę złożyli E. i S.S. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. W skardze zarzucili naruszenie art.122 w zw. z art.187 § 1 i art. 210 § 1 pkt 6 ustawy z 29 sierpnia 2997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012r. poz.749 z późn. zm.) polegające na dokonaniu oceny bez wszechstronnej i całościowej analizy sprawy; naruszenie prawa poprzez niewłaściwą interpretację i niestosowanie Ordynacji podatkowej w szczególności art. 210.; naruszenie prawa poprzez niewłaściwą interpretację ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych w szczególności art.1A/5; naruszenie prawa poprzez niewłaściwą interpretacje ustawy z 17 maja 1989r. prawo Geodezyjne i Kartograficzne w szczególności art.26; naruszenie prawa poprzez niewłaściwą interpretację art. 194 § 1 i art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazali, że są emerytami i ośrodek życiowy przenieśli do spornej nieruchomości. Powołując się na orzecznictwo sądów podkreślili, że budynki przeznaczone na cele rekreacyjne zalicza się do budynków mieszkalnych. Podali, że nieruchomość spełnia wszelkie warunki techniczne do długotrwałego w niej przebywania, a o zaliczeniu do budynków mieszkalnych decyduje kryterium zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Podkreślili, że mieszkają i korzystają z wszelkich urządzeń znajdujących się w nieruchomości. Zarzucili jednocześnie, że organy błędnie przyjęły małe zużycie wody, gdyż korzystają głównie z własnej studni, co umknęło uwadze organów.
Skarżący zarzucili również, że organy nie odniosły się do błędnie zastosowanej stawki podatkowej dotyczącej gruntów, gdyż przyjęły stawkę dla terenów rekreacyjno-wypoczynkowych podczas gdy winna być ona przyjęta dla terenów mieszkaniowych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi wskazując, że sporny budynek nie mógł podlegać opodatkowaniu stawką przewidzianą dla budynków mieszkalnych, ponieważ skarżący nie wykazali by w ewidencji gruntów i budynków nastąpiła zmiana przeznaczenia nieruchomości z letniskowej na mieszkalną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z normą art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. 2016 p. 1066) kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy a dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz. U. 2016 p. 718, powoływanej dalej jako p.p.s.a.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Dlatego aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a Sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi czy też powołaną w niej podstawą prawną.
Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia w ramach tak zakreślonej kognicji stwierdzić należy, że spór w sprawie dotyczy zastosowanej stawki podatkowej w odniesieniu do nieruchomości będącej własnością skarżących, zarówno co do budynku jaki gruntu. Organ I instancji zastosował stawki przyjmując do podstawy opodatkowania dom letniskowy o powierzchni 54,55 m2 oraz grunty rekreacyjne o powierzchni 1000 m2 co zostało zaakceptowane przez organ odwoławczy. Strona w trakcie całego postępowania jak i w skardze do Sądu konsekwentnie wskazywała, że budynek winien być opodatkowany stawkę niższą przewidzianą dla budynków mieszkalnych (art. 5 ust.1 pkt 2 lit a u.o.p.l.), a grunt stawką dla terenów mieszkaniowych.
Podkreślić należy, że zarówno w postępowaniu przed organami jak i przed Sądem skarżący powoływali się na zmiany w ewidencji gruntów i budynków jaki zostały dokonane na wniosek skarżących, a mianowicie zmianę kwalifikacji gruntu z Bi – inne tereny zabudowane na B – tereny mieszkaniowe oraz kwalifikacji budynku z "inne" na " budynki mieszkalne".
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z treścią art.21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U z 2000r. Nr 100, póź. 1086 ze zm.) podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, według którego ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanym w postępowaniach administracyjnych w tym i podatkowym.
Dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków mogą być oczywiście kwestionowane, a wynikające z nich domniemanie zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy może być obalone. Jednak weryfikacja tych danych nie może być przeprowadzona przez organy podatkowe, gdyż nie maja one stosownych kompetencji. Organy właściwe do prowadzenia ewidencji i sposób korygowania danych w nich zawartych zostały określone w ustawie prawo geodezyjne i kartograficzne.
Podkreślić należy, że na wniosek skarżących zostały wprowadzone zmiany w ewidencji gruntów i budynków co wprost wynika z zawiadomienia o zmianie (k – 13 akt administracyjnych). Dokonana została zmiana kwalifikacji gruntu z Bi – inne tereny zabudowane na B – tereny mieszkaniowe oraz kwalifikacji budynku z "inne" na " budynki mieszkalne". Organy zupełnie pominęły te okoliczności zmiany sposobu użytkowania zarówno gruntu jak i budynku.
Zasadne zdaniem sądu są zarzuty skargi dotyczące oceny kategorii budynku dokonanej przez organy. Kryterium decydującym o zaliczeniu budynku do poszczególnych kategorii o których mowa w art. 5 ust.1 pkt 1 ustawy o p.o.p.l. jest kryterium zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich. Budynek letniskowy może mieścić się w pojęciu budynku mieszkalnego. Jedno pojęcie nie wyklucza drugiego. Budynek letniskowy mieści się w pojęciu budynku mieszkalnego w sytuacji gdy jest on faktycznie użytkowany przez właściciela i (bądź) jego bliskich służąc zaspokajaniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych (nie rekreacyjnych wypoczynkowych czy w celu lokaty kapitału).
Za NSA podkreślić należy, że "za słusznością takiego stanowiska przemawiają wnioski płynące z wykładni celowościowej art. 5 ust.1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Podatek od nieruchomości jest podatkiem typu majątkowego, wymagającym uwzględnienia sposobu korzystania z majątku. Ustawodawca zatem z przyczyn społecznych i gospodarczych, opodatkował niektóre kategorie nieruchomości różnymi stawkami. Najniższą stawkę podatkową przewidziano dla budynków mieszkalnych lub ich części, ponieważ zaspokajają one podstawowe potrzeby bytowe ludzi w zakresie zamieszkiwania. Z najniższej stawki nie powinny korzystać budynki letniskowe wówczas gdy są jedynie sezonowo, a więc ubocznie zaspokajane potrzeby mieszkaniowe, związane z wypoczynkiem, rekreacją, spędzaniem urlopów."
Wskazując na powyższe organy podatkowe rozpoznając sprawę ponownie winny przede wszystkim uwzględnić wiążącą moc zapisów ewidencji gruntów i budynków oraz fakt iż na wniosek skarżących dokonano w niej zmiany zapisów kwalifikacji kategorii zarówno gruntów jak i budynku.
Co do gruntów organy w ogóle nie wypowiedziały się w zaskarżonym orzeczeniu ani co do zmiany ich kwalifikacji ani co do stawki opodatkowania mimo, że było to przedmiotem żądania strony.
Nie jest również jasna kwestia w jakiej dacie nastąpiła zmiana w ewidencji gruntów i budynków. Organ wskazuje datę 25 listopada 2015r. , a z treści zawiadomienia można wnioskować, że zmiana mogła mieć miejsce 8 grudnia 2015r. organ winien ustalić tę kwestię gdyż ma ona znaczenie z uwagi na treść art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Z powyższych względów orzeczono jak w punkcie I wyroku na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Orzeczenie zawarte w punkcie II wyroku dotyczące kosztów postępowania sądowego wynika z art. 200 w zw. z art.205 § 1 p.p.s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło