I SA/Ol 806/16

WyrokWSA w Olsztynie2017-01-25

Skład orzekający: Wiesława Pierechod, Renata Kantecka, Jolanta Strumiłło

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, ustalając wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, powinien uwzględnić zmiany w ewidencji gruntów i budynków dotyczące klasyfikacji gruntu i budynku, nawet jeśli nie nastąpiła zmiana sposobu ich faktycznego wykorzystania?
Ratio decidendi
Organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, która stanowi urzędowe źródło informacji faktycznych. Zmiany w tej ewidencji, dokonane na wniosek podatnika, dotyczące kwalifikacji gruntu i budynku, powinny być uwzględnione przy ustalaniu wysokości zobowiązania podatkowego, nawet jeśli organy uznają, że nie nastąpiła zmiana faktycznego sposobu użytkowania nieruchomości. Kryterium decydującym o zaliczeniu budynku do kategorii budynków mieszkalnych jest zaspokajanie podstawowych potrzeb mieszkaniowych, a budynek letniskowy może być traktowany jako mieszkalny, jeśli faktycznie służy zaspokajaniu tych potrzeb.
Stan faktyczny
Skarżący E. i S. S. kwestionowali decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na rok 2016. Organy oparły się na ewidencji gruntów i budynków z okresu od 1 stycznia 2015 r. do 25 listopada 2015 r., gdzie nieruchomość była oznaczona jako Bi – inne tereny zabudowane, a budynek jako „inne niemieszkalne”, stosując stawkę dla budynków letniskowych. Skarżący podnosili, że nastąpiła zmiana klasyfikacji gruntu na B – tereny mieszkaniowe i budynku na mieszkalny, a nieruchomość faktycznie służy zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wiesława Pierechod, Sędziowie sędzia WSA Renata Kantecka, sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Jolanta Piasecka, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 25 stycznia 2017r. sprawy ze skargi E. S., S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2016r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Ol 806/16 Uzasadnienie Decyzją z dnia "[...]" . Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję z "[...]". wydaną z upoważnienia Wójta Gminy przez Skarbnika Gminy odmawiającą zmiany własnej decyzji ostatecznej z "[...]". w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na rok 2016 E. i S. S..(dalej nazywani: podatnicy, strona, skarżący). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że organ podatkowy pierwszej instancji ustalił zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości E i S S w kwocie 833zł., przyjmując do podstawy opodatkowania dom letniskowy o powierzchni 54,55m2 oraz grunty rekreacyjne o powierzchni 1 000m2. Podatnicy złożyli odwołanie żądając uchylenia decyzji powołując się na zmiany w ewidencji gruntów i budynków i zmianę klasyfikacji gruntu z oznaczenia Bi – inne tereny zabudowane na B – tereny mieszkaniowe oraz klasyfikacji budynku z "inne" na budynki mieszkalne". Zarzucili, że organ podatkowy winien brać pod uwagę nie dokumentację architektoniczno- budowlaną, co faktyczne korzystanie z nieruchomości oraz to jaką funkcję użytkową spełnia nieruchomość. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z "[...]". utrzymało w mocy decyzję organu I instancji wskazując, że przyczyny zmiany ostatecznej decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości wskazane zostały w art.6 ust.8 ustawy z dnia 12 stycznia 2991r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz.U. z 2010r. nr 95, poz.613 ze zm.), który stanowi, że jeśli w ciągu roku podatkowego nastąpiło wygaśnięcie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości lub zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania budynku lub gruntu, wójt, burmistrz, prezydent dokonuje zmiany decyzji którą ustalono podatek. Zdaniem organu takie zmiany nie miały miejsca. Nie jest między stronami sporne, że w ewidencji gruntów i budynków, będąca przedmiotem współwłasności skarżących zabudowana nieruchomość w okresie od 1 stycznia 2015r. do 25 listopada 2015r. oznaczona była symbolem Bi- inne tereny zbudowane, a funkcja znajdującego się na niej budynku określona została jako "inne niemieszkalne" jak również nie ma sporu, że nastąpiła zmiana symbolu na B- tereny mieszkaniowe. Organ II instancji podkreślił, że podstawą dla dokonania kwalifikacji budynku, na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (art. 5 ust.1 pkt 2 lit.a tej ustawy) stanowi ewidencja gruntów i budynków. W oparciu właśnie o zapisy w tej ewidencji organy zastosowały ustaloną w uchwale Rady Gminy stawkę podatku przewidzianą dla budynków spełniających funkcję letniskową ponieważ budynek mieszkalny skarżących właśnie taką funkcję spełnia. Na powyższą decyzję skargę złożyli E. i S. S. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. W skardze zarzucili naruszenie art.122 w zw. z art.187 § 1 i art. 210 § 1 pkt 6 ustawy z 29 sierpnia 2997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012r. poz.749 z późn. zm.) polegające na dokonaniu oceny bez wszechstronnej i całościowej analizy sprawy; naruszenie prawa poprzez niewłaściwą interpretację i niestosowanie Ordynacji podatkowej w szczególności art. 210.; naruszenie prawa poprzez niewłaściwą interpretację ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych w szczególności art.1A/5; naruszenie prawa poprzez niewłaściwą interpretacje ustawy z 17 maja 1989r. prawo Geodezyjne i Kartograficzne w szczególności art.26; naruszenie prawa poprzez niewłaściwą interpretację art. 194 § 1 i art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazali, że są emerytami i ośrodek życiowy przenieśli do spornej nieruchomości. Powołując się na orzecznictwo sądów podkreślili, że budynki przeznaczone na cele rekreacyjne zalicza się do budynków mieszkalnych. Podali, że nieruchomość spełnia wszelkie warunki techniczne do długotrwałego w niej przebywania, a o zaliczeniu do budynków mieszkalnych decyduje kryterium zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Podkreślili, że mieszkają i korzystają z wszelkich urządzeń znajdujących się w nieruchomości. Zarzucili jednocześnie, że organy błędnie przyjęły małe zużycie wody, gdyż korzystają głównie z własnej studni, co umknęło uwadze organów. Skarżący zarzucili również, że organy nie odniosły się do błędnie zastosowanej stawki podatkowej dotyczącej gruntów, gdyż przyjęły stawkę dla terenów rekreacyjno-wypoczynkowych podczas gdy winna być ona przyjęta dla terenów mieszkaniowych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi wskazując, że sporny budynek nie mógł podlegać opodatkowaniu stawką przewidzianą dla budynków mieszkalnych, ponieważ skarżący nie wykazali by w ewidencji gruntów i budynków nastąpiła zmiana przeznaczenia nieruchomości z letniskowej na mieszkalną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z normą art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. 2016 p. 1066) kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy a dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz. U. 2016 p. 718, powoływanej dalej jako p.p.s.a.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Dlatego aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a Sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi czy też powołaną w niej podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia w ramach tak zakreślonej kognicji stwierdzić należy, że spór w sprawie dotyczy zastosowanej stawki podatkowej w odniesieniu do nieruchomości będącej własnością skarżących, zarówno co do budynku jaki gruntu. Organ I instancji zastosował stawki przyjmując do podstawy opodatkowania dom letniskowy o powierzchni 54,55 m2 oraz grunty rekreacyjne o powierzchni 1000 m2 co zostało zaakceptowane przez organ odwoławczy. Strona w trakcie całego postępowania jak i w skardze do Sądu konsekwentnie wskazywała, że budynek winien być opodatkowany stawkę niższą przewidzianą dla budynków mieszkalnych (art. 5 ust.1 pkt 2 lit a u.o.p.l.), a grunt stawką dla terenów mieszkaniowych. Podkreślić należy, że zarówno w postępowaniu przed organami jak i przed Sądem skarżący powoływali się na zmiany w ewidencji gruntów i budynków jaki zostały dokonane na wniosek skarżących, a mianowicie zmianę kwalifikacji gruntu z Bi – inne tereny zabudowane na B – tereny mieszkaniowe oraz kwalifikacji budynku z "inne" na " budynki mieszkalne". Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z treścią art.21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U z 2000r. Nr 100, póź. 1086 ze zm.) podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, według którego ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanym w postępowaniach administracyjnych w tym i podatkowym. Dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków mogą być oczywiście kwestionowane, a wynikające z nich domniemanie zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy może być obalone. Jednak weryfikacja tych danych nie może być przeprowadzona przez organy podatkowe, gdyż nie maja one stosownych kompetencji. Organy właściwe do prowadzenia ewidencji i sposób korygowania danych w nich zawartych zostały określone w ustawie prawo geodezyjne i kartograficzne. Podkreślić należy, że na wniosek skarżących zostały wprowadzone zmiany w ewidencji gruntów i budynków co wprost wynika z zawiadomienia o zmianie (k – 13 akt administracyjnych). Dokonana została zmiana kwalifikacji gruntu z Bi – inne tereny zabudowane na B – tereny mieszkaniowe oraz kwalifikacji budynku z "inne" na " budynki mieszkalne". Organy zupełnie pominęły te okoliczności zmiany sposobu użytkowania zarówno gruntu jak i budynku. Zasadne zdaniem sądu są zarzuty skargi dotyczące oceny kategorii budynku dokonanej przez organy. Kryterium decydującym o zaliczeniu budynku do poszczególnych kategorii o których mowa w art. 5 ust.1 pkt 1 ustawy o p.o.p.l. jest kryterium zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich. Budynek letniskowy może mieścić się w pojęciu budynku mieszkalnego. Jedno pojęcie nie wyklucza drugiego. Budynek letniskowy mieści się w pojęciu budynku mieszkalnego w sytuacji gdy jest on faktycznie użytkowany przez właściciela i (bądź) jego bliskich służąc zaspokajaniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych (nie rekreacyjnych wypoczynkowych czy w celu lokaty kapitału). Za NSA podkreślić należy, że "za słusznością takiego stanowiska przemawiają wnioski płynące z wykładni celowościowej art. 5 ust.1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Podatek od nieruchomości jest podatkiem typu majątkowego, wymagającym uwzględnienia sposobu korzystania z majątku. Ustawodawca zatem z przyczyn społecznych i gospodarczych, opodatkował niektóre kategorie nieruchomości różnymi stawkami. Najniższą stawkę podatkową przewidziano dla budynków mieszkalnych lub ich części, ponieważ zaspokajają one podstawowe potrzeby bytowe ludzi w zakresie zamieszkiwania. Z najniższej stawki nie powinny korzystać budynki letniskowe wówczas gdy są jedynie sezonowo, a więc ubocznie zaspokajane potrzeby mieszkaniowe, związane z wypoczynkiem, rekreacją, spędzaniem urlopów." Wskazując na powyższe organy podatkowe rozpoznając sprawę ponownie winny przede wszystkim uwzględnić wiążącą moc zapisów ewidencji gruntów i budynków oraz fakt iż na wniosek skarżących dokonano w niej zmiany zapisów kwalifikacji kategorii zarówno gruntów jak i budynku. Co do gruntów organy w ogóle nie wypowiedziały się w zaskarżonym orzeczeniu ani co do zmiany ich kwalifikacji ani co do stawki opodatkowania mimo, że było to przedmiotem żądania strony. Z powyższych względów orzeczono jak w punkcie I wyroku na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Orzeczenie zawarte w punkcie II wyroku dotyczące kosztów postępowania sądowego wynika z art. 200 w zw. z art.205 § 1 p.p.s.a

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło