I SA/Ol 806/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Krzykowski po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości w sprawie ze skargi Spółki A. na decyzję Zarządu Województwa "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zwrotu środków na realizację projektu postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Prawomocnym postanowieniem z dnia 10 stycznia 2018r. sygn. akt I SA/Ol 806/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Zarządu Województwa "[...]" (dalej Zarząd Województwa, organ) z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zwrotu środków na realizację projektu, oraz decyzji wydanej w pierwszej instancji. Następnie WSA w Olsztynie wyrokiem z dnia 27 lutego 2018r. oddalił skargę Spółki A. (dalej skarżąca, Spółka, wnioskodawca, strona) w niniejszej sprawie. Spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, w piśmie procesowym z dnia 14 marca 2018r. wniosła o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji. Wniosek skierowała do WSA w Olsztynie powołując się na art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). W uzasadnieniu wniosku podano, że w niniejszej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania decyzji. Wskazano, że obecnie wykonywanie zaskarżonej decyzji spowodowało utratę płynności finansowej przez Spółkę, która popadła w stan niewypłacalności i grozi jej upadłość. Skarżąca podniosła, że zakwestionowała również skuteczność rozwiązania umowy o dofinansowanie na podstawie którego organ domagał się w decyzji zwrotu kwoty 634.250 zł. Jak wyjaśniła, "wniosła powództwo o ustalenie, że pozwana Województwo "[...]" pismem z 24 maja 2016r. złożyła wobec Spółki A. bezskutecznie oświadczenie o rozwiązaniu umowy (...) o dofinansowanie projektu" będącej przedmiotem skargi w sprawie przed tut. Sądem Administracyjnym. Sprawa toczy się przed Sądem Okręgowym w "[...]", który postanowieniem z 5 marca 2018r. zwolnił Spółkę z kosztów sądowych częściowo, ponad kwotę 5.000 zł. Oceniła, że uzyskanie w przyszłości korzystnych dla siebie wyroków nie przywróci stanu sprzed zajęcia. Wskazała, że ma zawarte długoterminowe umowy zlecenia na dostawę okien, które z uwagi na niewykonanie zostaną wypowiedziane. W konsekwencji narażona będzie na dochodzenie od niej zwrotu zaliczek na wykonanie okien i zobowiązana zostanie do wypłaty dalszych odszkodowań. Poza tym Spółka utraci wiarygodność na rynku lokalnym jako rzetelna firma. Ponadto zatrudnia sześciu pracowników i odmowa wstrzymania wykonania decyzji i egzekucja należności doprowadzi do rozwiązania umowy o pracę. W jej ocenie podmiot, który nie może wykonywać zleceń z uwagi na zajecie komornicze i brak środków, nie będzie potrzebował pracowników. Skarżąca ma także zawarte umowy leasingu, które "nie uregulowane zostaną wypowiedziane lub ulegną rozwiązania w wyniku ogłoszenia upadłości". Strona oceniła, że ewentualnych skutków wykonania zaskarżonej decyzji nie będzie można naprawić. Szkoda wyrządzona wykonaniem decyzji nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wykonanie decyzji spowoduje realne zagrożenie dla rozwoju oraz realizacji rozpoczętych inwestycji poprzez postawienie zaciągniętego przez spółkę kredytu w stan wymagalności, czy też zagrożenie dla realizacji projektu współfinansowanego ze środków unijnych. Dołączono do wniosku szereg dokumentów Spółki na poparcie kwestii poruszonych wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja Zarządu Województwa nie została dotychczas wstrzymana. Zatem skierowany obecnie do tut. Sądu wniosek z dnia 14 marca 2018r. o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji, należało rozpoznać. Zgodnie z art. 61 § 3 ww. ustawy p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności będącej przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy odnotować, że postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest rozstrzygnięciem tymczasowym. Postanowienie tego rodzaju ma charakter wpadkowy, zaś jego byt prawny w realiach niniejszej sprawy na tle art. 61 § 6 p.p.s.a. kończy się z chwilą uprawomocnienia się ww. wyroku Sądu z dnia 27 lutego 2018r. o oddaleniu skargi, lub też uchylenia przez NSA tego wyroku w wyniku złożonej skargi kasacyjnej, i wydania orzeczenia uwzględniającego skargę. Sąd stwierdza, że użyte w art. 61 § 3 p.p.s.a. wyrażenie "sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie" oznacza, że orzeczenie dotyczące wstrzymania ma charakter fakultatywny, a więc może lecz nie musi być wydane nawet w wypadku, gdy występują w sprawie przesłanki przewidziane w powołanym wyżej przepisie prawa, od zaistnienia których ustawodawca uzależnia wstrzymanie wykonania decyzji. Decyzją objętą wnioskiem zobowiązano skarżącą do zwrotu otrzymanej dotacji w kwocie 634.250 zł. Jest to świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne. Na tle wniosku i dołączonej do niego dokumentacji Sąd stwierdza, że przedstawiona sytuacja finansowa Spółki jest trudna. Spółka zatrudnia sześciu pracowników, jest związana realizacją kontraktów, na które pobrała zaliczki, posiada obciążenia leasingowe, wszczęto wobec niej egzekucję należności, co do której oddalono skargę w niniejszym postępowaniu. Podkreślić jednak należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia lub zwrotu należności publicznoprawnej z tytułu zwrotu przyznanego dofinansowania ze środków unijnych tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodzić się bowiem należy z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia i nie jest to sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (post. NSA z dnia 28 stycznia 2011 r. II GSK 49/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Wskazać ponadto trzeba, że podjęcie rozstrzygnięcia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji nie jest obligatoryjne. Sąd nie musi wstrzymać wykonania zaskarżonej decyzji nawet w przypadku spełnienia przesłanek przewidzianych przez art. 61 § 3 p.p.s.a.. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie można pominąć społecznego aspektu sprawy głównej, w której oddalono skargę. Spółka otrzymała dofinansowanie z programu finansowego z udziałem środków europejskich. Są to zatem środki publiczne, które zostały przekazane na realizację ściśle określonego celu. Od początku uczestniczenia w programie finansowym z udziałem środków europejskich skarżąca, jako racjonalny przedsiębiorca, dysponujący także obsługą prawną, była świadoma konsekwencji zaistnienia przesłanek powodujących zwrot środków na realizację projektu. Zatem zwrot środków nie jest okolicznością niespodziewaną, na którą strona nie mogła się przygotować. Tym bardziej, że wydatkowanie tak dużych środków finansowych jak w niniejszej sprawie nie jest jednorazowym działaniem, następuje etapami według określonego harmonogramu. Co istotne otrzymana kwota stanowi zewnętrzne przysporzenie finansowe i co do zasady nie powinna powodować blokady środków własnych. Wobec powyższego, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.