I SA/Ol 811/09

PostanowienieWSA w Olsztynie2010-06-21

Skład orzekający: Wojciech Czajkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzeciw od postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie częściowym, wniesiony przez stronę, która błędnie uważa, że została zwolniona jedynie częściowo, powinien zostać rozpoznany merytorycznie, jeśli organ błędnie poinformował stronę o przyznaniu zwolnienia w całości?
Ratio decidendi
Sprzeciw od postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, wniesiony z zachowaniem terminu, podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym, nawet jeśli strona błędnie interpretuje postanowienie organu lub została błędnie poinformowana przez organ. Sąd, rozpoznając sprzeciw, bada ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy w oparciu o przepisy PPSA, uwzględniając rzeczywistą sytuację materialną strony.
Stan faktyczny
Strona P.U. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie podatku VAT. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym. Strona wniosła sprzeciw, twierdząc, że powinna zostać zwolniona całkowicie z kosztów ze względu na trudną sytuację finansową. Sąd błędnie poinformował stronę, że została zwolniona w całości, a następnie wezwał do sprecyzowania stanowiska w sprawie sprzeciwu. Brak odpowiedzi został uznany za podtrzymanie sprzeciwu.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Wojciech Czajkowski po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P.U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia 15 marca 2010 r. złożonym na urzędowym formularzu P.U. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na wymienioną wyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Postanowieniem z dnia 24 marca 2010 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, uwzględniając w całości żądanie strony, przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym zwalniając ją od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Pismem złożonym w dniu 20 kwietnia 2010 r. P.U. wniósł sprzeciw na powyższe postanowienie, podnosząc w uzasadnieniu, że Sąd zwolnił Go z kosztów sądowych jedynie częściowo, pomijając bardzo trudną sytuacje finansową. Dlatego też zwrócił się o całkowite zwolnienie od kosztów. W wykonaniu zarządzenia z dnia 21 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie poinformował skarżącego, że postanowieniem z 24 marca 2010 r. wymieniony wyżej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został uwzględniony w całości i tym samym P.U. zwolniony został od obowiązku ponoszenia jakichkolwiek kosztów i opłat sądowych w toku postępowania. Mając to na uwadze, wezwano stronę do sprecyzowania, czy nadal podtrzymuje złożony sprzeciw, czy też go wycofuje. Wobec nieudzielenia przez skarżącego odpowiedzi na powyższe wezwanie, ponowiono je pismem z dnia 28 maja 2010 r.. Dotychczas strona treści pisma nie sprecyzowała, w związku z czym brak odpowiedzi Sąd uznał za podtrzymanie wniesionego sprzeciwu. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w dalszej części zwanej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sprzeciw P.U. został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, a zatem Jego wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega ponownemu rozpoznaniu. Stosownie do art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z § 3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z powołanych przepisów wynika, ż instytucja przyznania prawa pomocy posiada wyjątkowy charakter i jest stosowana jedynie w sytuacjach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, z których wynika, iż wnioskodawca nie posiada wystarczających możliwości finansowych pokrycia kosztów postępowania związanych z jego udziałem w sprawie. Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpoznawanej sprawy należało uznać, że wniosek P.U. zasługiwał na uwzględnienie. Według złożonego na urzędowym formularzu oświadczenia, skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz dwojgiem małoletnich dzieci. Od dwóch lat pozostaje bez zatrudnienia i prawa do zasiłku. Małżonka uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości 1.400 zł. W skład majątku rodziny wchodzi ¼ domu położonego w S., gm. D. Wnioskodawca nie posiada innego majątku. Mając to na uwadze stwierdzić należało, iż sytuacja materialna i finansowa, w szczególności wysokość uzyskiwanych w ramach wspólnego gospodarstwa dochodów oraz brak zgromadzonych zasobów finansowych, nie pozwalają wnioskodawcy na pokrycie kosztów postępowania związanych z jego udziałem w sprawie. W tym stanie rzeczy zaistniały okoliczności warunkujące przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, o co wnosiła strona. Dlatego też, na podstawie przepisu art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło