I SA/Ol 811/09
PostanowienieWSA w Olsztynie2010-11-29
Skład orzekający: Wojciech Czajkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może otrzymać prawo pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w postępowaniu przed sądem administracyjnym z uwagi na swoją sytuację majątkową i osobistą?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika może być przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku wykazania trudnej sytuacji majątkowej i osobistej, odmowa przyznania takiego prawa powodowałaby istotne ograniczenie prawa do sądu, co jest niedopuszczalne.Stan faktyczny
P.U. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącej podatku od towarów i usług. Skarżący pozostaje bez zatrudnienia od 2007 roku, mieszka z żoną i dwójką małoletnich dzieci, a dochód rodziny pochodzi jedynie z pracy małżonki. Posiada współwłasność domu oraz nie posiada innych środków finansowych, a prowadzona egzekucja z jego majątku jest bezskuteczna.Rozstrzygnięcie
Przyznał P.U. prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Wojciech Czajkowski po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi P.U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: przyznać prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego
Złożonym na urzędowym formularzu wnioskiem z dnia 24 lipca 2010 r. P.U. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi na wymienioną wyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]".
Stosownie do art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 245 § 1 tej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym lub całkowitym, z tym, że w myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie tego prawa osobie fizycznej w zakresie całkowitym nastąpić może, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W świetle powołanych przepisów, instytucja przyznania prawa pomocy posiada wyjątkowy charakter i jest stosowana w sytuacjach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, z których wynika, iż wnioskodawca nie posiada wystarczających możliwości finansowych pokrycia kosztów postępowania związanych z jego udziałem w sprawie.
Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2010 r. przyznane zostało P.U. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, po czym skarżący złożył w sprawie kolejny wniosek rozszerzając żądanie o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata.
Według złożonego na urzędowym formularzu oświadczenia, skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną oraz dwojgiem małoletnich dzieci. Obecnie nie pracuje zawodowo i nie ma prawa do zasiłku. Małżonka uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości 1.800 zł. W skład majątku rodziny wchodzi współwłasność domu (o pow. 65 m²) położonego w S., gm. D. Wnioskodawca nie posiada innego majątku.
Odpowiadając na wezwanie do uzupełnienia danych skarżący podał m.in., iż bez zatrudnienia pozostaje od 2007 r.. Opłaty za wodę i elektryczność wynoszą łącznie 175 zł miesięcznie. Prowadzona egzekucja z Jego majątku jest bezskuteczna. Skarżący nie posiada konta w banku. W roku ubiegłym korzystał z pomocy rzeczowej MOPS, w postaci talonu na zakup węgla.
W ocenie Sądu, zawarte we wniosku dane o sytuacji osobistej i majątkowej P.U. dają podstawy do przyjęcia, że nie jest On w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych, w tym ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w sprawie. Odmowa stronie przyznania tego prawa w opisanej wyżej sytuacji powodowałaby istotne ograniczenie prawa do sądu, które jest jednym z podstawowych standardów państwa prawa.
Spełniona została tym samym powołana wyżej przesłanka do przyznania prawa pomocy, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1, (przy uwzględnieniu przyznanego już stronie tego prawa wymienionym wyżej postanowieniem z dnia 21 czerwca 2010r.).
Mając zatem na uwadze, iż uzasadnionym jest umożliwienie skarżącemu obrony swoich praw, również z udziałem profesjonalnego pełnomocnika w sprawie, na podstawie powołanych wyżej przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło