I SA/Ol 813/09
PostanowienieWSA w Olsztynie2010-01-25
Skład orzekający: Referendarz sądowy Małgorzata Klimek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka jawna, która osiągnęła zysk w ostatnim roku obrotowym, reguluje swoje wysokie zobowiązania i posiada majątek trwały, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Spółka jawna, będąca czynnym podmiotem gospodarczym, która osiągnęła zysk w ostatnim roku obrotowym, reguluje swoje wysokie zobowiązania i posiada majątek trwały, nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ jest w stanie wygospodarować środki na pokrycie kosztów postępowania, w tym wpisu od skargi.Stan faktyczny
Skarżąca Spółka A zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od wpisu w wysokości 500 zł. Spółka prowadzi działalność handlową, osiągnęła zysk w roku 2008 i w okresie od stycznia do listopada 2009 r. Posiadała znaczące zobowiązania wobec banków i kontrahentów, a także ujemne salda na rachunkach bankowych z tytułu kredytów. Wspólnicy spółki posiadają dochody z działalności gospodarczej, renty i emerytury, a także znaczący majątek w postaci nieruchomości. Sąd ocenił, że spółka nie wykazała braku środków na pokrycie kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Spółki A o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Spółki A na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie: odmowy umorzenia zaległości podatkowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy
Skarżąca Spółka A zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w tym wpisu określonego na kwotę 500 zł. Ze złożonego przez skarżącą formularza wniosku o stanie majątkowym i dochodach wynika, iż spółka prowadzi działalność handlową polegającą na zaopatrzeniu zakładów opieki zdrowotnej w środki dezynfekujące i profesjonalne środki kosmetyczne do zastosowania w praktyce medycznej. Wartość środków trwałych spółki wynosi 9.919,44zł. Za rok 2008 spółka osiągnęła zysk w wysokości 187.429,42 zł, natomiast za rok 2009 - miesiące od stycznia do listopada osiągnęła zysk w wysokości 93.485,41 zł.
Skarżąca oświadczyła iż posiada rachunek bankowy w "[...]" z saldem minus 379.845,22 zł w tym kredyt w rachunku bieżącym 376.000,00 zł oraz rachunek
w "[...]" z saldem minus 20.00 zł w tym kredyt 85.165,10 zł Ponadto skarżąca wykazała swoje zobowiązania na dzień 30.11.2009r.: z tytułu kredytów na działalność gospodarczą 461.165,10 zł przy miesięcznych ratach 5.077,00 zł i odsetkach 3.400 zł oraz z tytułu zakupów towarów i usług 26.943,14 zł, w tym przeterminowane na kwotę 6.873,20 zł. Należności na dzień 30.11.2009r. wynosiły natomiast 19.240,34 zł., w tym przeterminowane na kwotę 9.002,60 zł.
Argumentując wniosek skarżąca wskazała, iż obecny stan środków pieniężnych na rachunkach bankowych jest ujemny, a wysokość spłat kredytów gospodarczych w znacznej mierze wyczerpała uzyskany dochód wspólników spółki jawnej.
W zakresie sytuacji materialnej wspólników skarżącej spółki ustalono, że K. K. uzyskuje dochody z prowadzonej działalności gospodarczej oraz
z tytułu renty. Drugi wspólnik B. K. uzyskuje dochód z tytułu emerytury oraz z tytułu działalności gospodarczej. W okresie od stycznia do listopada 2009r wspólnicy tytułu prowadzonej działalności osiągnęli dochód w wysokości 95.852,69 zł. Dochód ten należy powiększyć o kwotę 1.094,59 zł miesięcznie otrzymywaną z tytułu renty przez K.K. oraz o kwotę 1.294,69 zł miesięcznie z tytułu uzyskiwania emerytury przez B. K.. Łączny średniomiesięczny dochód wspólników, jak wynika z treści skargi, wynosi 12.915,68 zł. Wspólnicy są właścicielami nieruchomości o pow. 1.272m2 zabudowanej domem wolnostojącym o powierzchni 536 m2 – w "[...]".
W uzasadnieniu skargi podano również miesięczne wydatki i koszty utrzymania wspólników. Przedstawiają się one następująco: energia elektryczna – 625 zł, telefon – 125 zł, woda – 90 zł, ubezpieczenie domu – 25 zł, leki – 225 zł, wyżywienie, odzież, środki czystości – ok. 2.000 zł, podatek od nieruchomości 142,30 zł, eksploatacja windy 192,60 zł, olej opałowy – 616 zł, spłata kredytu hipotecznego – 2.190 zł, spłata kredytu gotówkowego – ok. 1.154 zł, spłata kredytu gotówkowego Platinum – 3.594,36 zł, spłata kredytu odnawialnego w ramach linii kredytowej w Banku PKO BP – 3.000 zł, spłata kredytu na cele restrukturyzacyjne – 2.077,20 zł. Jak wynika z wynika z akt administracyjnych zobowiązaniami zaciągniętymi przez spółkę – jest: kredyt odnawialny w ramach linii kredytowej w Banku PKO BP (3.000 zł) oraz kredyt na cele restrukturyzacyjne (2.077,20 zł).
Rozpoznając niniejszy wniosek wskazać należy, iż zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.) generalną zasadą jest, że każdy podmiot wszczynający postępowanie przed sądami administracyjnymi musi liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów postępowania sądowego. Zgodnie jednak z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym bądź częściowym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek środków postępowania ( art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.) czy dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania ( art. 246 §2 pkt 2). Zatem to na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia zaistnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie. Osoba prawna (jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej) obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków. Dodatkowo należy podkreślić, iż przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnieniu przesłanek przewidzianych w wyżej wskazanej regulacji, nie ma charakteru obowiązkowego. Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc, gdy w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt I GZ 173/08, orzeczenie dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Oceniając sytuację finansową na podstawie złożonych przez skarżącą oświadczeń zawartych w formularzu wniosku PPr, należy stwierdzić, iż skarżąca nie wykazała, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Po pierwsze należy wskazać, iż spółka nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym. Ostatni rok obrotowy zakończyła zyskiem w wysokości 93.485,41 zł. Nie wykazała swojej niewypłacalności, czy też nie wykonywania swoich cywilnych zobowiązań, jak również zaprzestania płacenia długów. Powyższe okoliczności nie wynikają również z przedłożonego w sprawie odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na dzień 22.09.2009r. Prawdą jest, iż na skarżącej ciążą zobowiązania w wysokości ok. 470.997 zł (ciążące na spółce zobowiązania wobec banków i wobec kontrahentów), jednakże okoliczność powyższa nie skutkuje automatycznie koniecznością zwolnienia spółki od kosztów sądowych. Biorąc bowiem pod uwagę rodzaj i wysokość posiadanych zobowiązań wskazać należy, iż wiążą się one w sposób racjonalny z prowadzoną działalnością gospodarczą. Ponadto spłatę zobowiązań skarżąca ma zagwarantowaną dzięki podpisanym umowom kredytowym.
Odnośnie ciążących na spółce zobowiązań wobec banków stwierdzić należy, iż fakt ponoszenia zobowiązań z tytułu zaciągniętych kredytów nie może być wystarczającą okolicznością uzasadniającą przyznanie prawa pomocy. Wysokość rat kredytowych obciążających spółkę w kwocie około 5.077,00 zł. miesięcznie, została ustalona w oparciu o możliwości finansowe spółki - kredytobiorcy. Możliwości te zostały także zweryfikowane przez profesjonalne instytucje finansowe, które wydały pozytywne decyzje o udzieleniu wnioskodawcy znacznych kredytów: odnawialnego na finansowanie bieżących zobowiązań wynikających z prowadzonej działalności (400.000 zł) i restrukturyzacyjnego (99.705,50 zł). Oznacza to, że sytuacja finansowa wnioskodawczyni jest na tyle dobra, iż gwarantuje terminową spłatę zaciągniętych zobowiązań. Fakt, że spółka podpisuje umowy z bankami o finansowanie bieżącej działalności jest elementem prowadzenia działalności gospodarczej i dowodzi, że banki uznają, że kondycja finansowa spółki jest dobra, spółka posiada zdolność kredytową i jest w stanie na bieżąco obsługiwać umowy kredytowe. Znajduje to również odzwierciedlenie w stanie faktycznym niniejszej sprawy, skoro skarżąca nie podniosła, by miała trudności finansowe z terminowym uiszczaniem tych zobowiązań czy też zalegała z ich spłatą.
Ponoszenie wydatków związanych ze spłatą zaciągniętych kredytów świadczy
o tym, że spółka posiada środki, które pozwalają jej na zaciągnięcie tego typu zobowiązań i ich spłatę. Tym samym niezrozumiałe jest, aby wnioskodawczyni spłacała inne ciążące na niej zobowiązania o charakterze prywatnoprawnym, i to w kwocie (5.077 zł) dziesięciokrotnie wyższej od wymaganego na chwilę obecną wpisu od skargi (500 zł), a jednocześnie żądała by na tej podstawie koszty związane z wniesieniem skargi pokrywał za nią Skarb Państwa. Brak jest racjonalnego uzasadnienia dla przyjęcia stanowiska, iż to budżet powinien kredytować w tym zakresie stronę skarżącą.
Należy również wskazać, iż podmiot działający w formie spółki jawnej może pokryć koszty sądowe przez dofinansowanie ze strony wspólników, którzy ponoszą odpowiedzialność za jej zobowiązania. Zwłaszcza w sytuacji gdy wspólnicy spółki posiadają dobrą sytuację majątkową: uzyskują dochody znacznie przekraczające średnie przeciętne wynagrodzenie ( 12.915,68), wywiązują się z własnych ciążących na nich zobowiązaniach o charakterze cywilnoprawnym, a także posiadają znaczny majątek w postaci nieruchomości zabudowanej domem o powierzchni 536 m2 Posiadanie takiego majątku przez wspólników stwarza możliwość uzyskania dodatkowych środków finansowych poprzez jego wynajęcie czy też częściową sprzedaż.
Na podstawie wszystkich wyżej wykazanych okoliczności stwierdzić należy, iż wnioskodawczyni nie spełnia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie tj. w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Zdaniem rozpoznającego wniosek spółka będąca czynnym podmiotem gospodarczym, która osiągnęła zysk w ostatnim roku obrotowym, regulująca swoje wysokie zobowiązania, posiadająca majątek trwały, jest w stanie wygospodarować środki pieniężne na uiszczenie kosztów sądowych, tj na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi
w wysokości 500 zł.
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej argumenty, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w oparciu o art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło