I SA/Ol 813/09

PostanowienieWSA w Olsztynie2010-02-05

Skład orzekający: Wiesława Pierechod

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka jawna, mimo osiągania zysków w poprzednich latach i posiadania majątku, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym z uwagi na bieżące trudności finansowe i zadłużenie?
Ratio decidendi
Spółka jawna, ubiegająca się o zwolnienie z kosztów sądowych, musi wykazać nie tylko brak bieżących środków finansowych, ale także brak możliwości ich zdobycia, mimo podjęcia niezbędnych działań. Samo załamanie w działalności i zadłużenie nie jest wystarczającą przesłanką do przyznania prawa pomocy, jeśli spółka nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, osiąga przychody i posiada majątek, który może stanowić zabezpieczenie zobowiązań.
Stan faktyczny
Firma Handlowo-Usługowa "A" Sp.j. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na brak środków finansowych i ujemny stan rachunków bankowych. Referendarz WSA odmówił przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie, jednak skarżąca wniosła sprzeciw. Spółka wykazała znaczne zadłużenie z tytułu kredytów i zobowiązań handlowych, ale także wykazała zysk z działalności w poprzednich latach i posiada majątek trwały.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Firmy Handlowo-Usługowej "A" Sp.j. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie: odmowy umorzenia zaległości podatkowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2010r. (doręczonym w dniu 28.01.2010r.) Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie odmówiła Firmie handlowo-Usługowej "A" Sp.j. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, o co Spółka Jawna ubiegała się w związku ze złożoną skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej o odmowie umorzenia zaległości podatkowych. Pismem z dnia 2 lutego 2010r. skarżąca wniosła sprzeciw przeciwko temu postanowieniu, zatem stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej skrócie p.p.s.a. postanowienie to utraciło moc. Sąd, na skutek sprzeciwu, nie bada czy postanowienie Referendarza sądowego narusza prawo, a na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy. W złożonym przez skarżącą formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej podano, iż Firma Handlowo-Usługowa "A" Sp. jawna prowadzi działalność handlową polegającą na zaopatrzeniu zakładów opieki zdrowotnej w środki dezynfekujące i profesjonalne środki kosmetyczne do zastosowania w praktyce medycznej. Przyczyną ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych jest brak środków finansowych. Obecny stan na rachunkach bankowych jest ujemny, a wysokość spłat kredytów gospodarczych w znacznej mierze wyczerpała uzyskany dochód wspólników spółki jawnej. W oświadczeniu o majątku i dochodach Spółka jawna podała, iż posiada środki trwałe o wartości 9.919,44 zł, natomiast nie dotyczy jej obowiązek wskazania wysokości kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych. Za rok 2008 Spółka osiągnęła zysk w wysokości 187.429,42 zł, a za miesiące od stycznia do listopada 2009r. - 93.485,41 zł. Dalej oświadczyła, iż na dzień 30 listopada 2009r. posiada zobowiązania z tytułu: – kredytów na działalność gospodarczą w kwocie 461.165,10 zł, które spłaca miesięcznie w ratach po 5.077,00 zł i odsetki po ok. 3.400 zł; – zakupów towarów i usług - 26.943,14 zł, w tym przeterminowane 6.873,20 zł; Na wskazany dzień należności wynoszą 19.240,34 zł, w tym przeterminowane - 9.002,60 zł. Do sprzeciwu od postanowienia Referendarza WSA Spółka załączyła odpisy dokumentów z Banku o zaległościach w bieżącej spłacie kredytu w wys. 7.635,82 zł oraz zadłużeniu z tytułu kredytu na dzień 28.01.2010r. w wys. 373.000 zł. Ponadto odpis przesądowego wezwania do zapłaty zobowiązań w kwocie 13.913,03 zł należnych "B" Sp. z o.o. W argumentacji zawartej w sprzeciwie podała, że wykazany zysk z działalności wiązał się z otrzymanym odszkodowaniem, które z kolei nie przełożyło się na środki finansowe, gdyż zostało zaliczone przez potrącenie na zobowiązania Spółki wobec ówczesnego dostawcy towaru. Faktycznie Spółka z działalności ponosiła stratę, na co przedstawiła w tabeli zestawienia wyników za okres od lipca do grudnia 2009r. i za styczeń 2010r. Podała też, że wspólnicy postanowili zbyć majątek trwały w postaci budynku użytkowo-mieszkalnego ale dotychczas nie znalazł się żaden nabywca. Na dowód przedłożono stosowne ogłoszenie w Internecie. Mając na uwadze przedstawione przez skarżącą Spółkę dowody oraz argumentację prezentowaną w toku postępowania w kwestii przyznania prawa pomocy należy wskazać, że : Stosownie do z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek środków postępowania lub częściowym gdy nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Powołany przepis stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia kosztów wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Prawo pomocy powinno być stosowane tylko wobec strony, która rzeczywiście nie może partycypować w kosztach procesu. Na stronie spoczywa ciężar przedstawienia niezbędnych informacji oraz dowodów obrazujących jej sytuację materialną. Osoba prawna (jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej) obowiązana jest wykazać nie tylko, iż nie ma środków finansowych na poniesienie kosztów postępowania ale także, ze nie ma możliwości zdobycia tych środków, mimo że podjęła niezbędne działania, aby zdobyć fundusze. Zdaniem Sądu, mimo że z przedłożonych dowodów wynika pewne załamanie w prowadzeniu działalności to nie zachodzi sytuacja, w której Spółka jawna nie mogłaby ponieść kosztów, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 500 zł. Spółka funkcjonuje w obrocie gospodarczym. Osiąga bieżące przychody, z których spłaca zobowiązania cywilnoprawne. Wspólnicy posiadają majątek mogący stanowić odpowiednie zabezpieczenie zobowiązań. Budynek mieszkalno-użytkowy został wyceniony na 1,7 mln. zł. Brak jest więc jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że zaistniała przesłanka do zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło