I SA/Ol 813/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy – ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi Spółki A na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy – ustanowienia radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 5 lutego 2010r. sygn. akt I SA/Ol 813/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił Spółce A przyznania prawa pomocy - zwolnienia od kosztów sądowych, o co Spółka ubiegała się wnioskiem z dnia 28 grudnia 2009r. Postanowienie powyższe zostało doręczone skarżącej w dniu 11.02.2010r. W dniu 15 lutego 2010r. Spółka A złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy – ustanowienie radcy prawnego. W formularzu wniosku podano, że Spółka jawna prowadzi działalność handlową polegającą na zaopatrzeniu zakładów opieki zdrowotnej w środki dezynfekujące oraz kosmetyczne do zastosowania w praktyce medycznej. Obecnie Firma nie uzyskuje przychodu ze sprzedaży. Stan środków na rachunkach bankowych jest ujemny. Podmiot zaprzestał spłaty zobowiązań kredytowych i zobowiązań cywilnoprawnych. W oświadczeniu o majątku i dochodach Spółka podała, że według bilansu za rok 2009 osiągnęła zysk w wysokości 85.631,41 zł. Wskazała, że posiada ujemne stany na rachunkach bankowych : PKO BP – 390.774,31 zł; w Raiffeisen Bank Polska S.A. – 83.388 zł. Dalej oświadczyła, że jej zobowiązania z tytułu zakupów towarów wynoszą 19.824,51 zł, należności 18,00 zł, a zobowiązania kredytowe 474.162,31 zł. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że : W myśl art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej skrócie p.p.s.a. prawo pomocy obejmuje – obok zwolnienia od kosztów sądowych – ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do z art. 246 § 2 p.p.s.a. jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania bądź w zakresie częściowym, gdy wykaże, ze nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z literalnego brzmienia przytoczonych przepisów wynika, że o przyznaniu prawa pomocy decyduje sytuacja majątkowa strony. Nie wyklucza to jednak dokonywania oceny zasadności wniosku przy zastosowaniu wykładni systemowej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Należy zauważyć, że o ile zwolnienie od kosztów sądowych oznacza rezygnację przez państwo z należnej daniny publicznej to przyznanie profesjonalnego pełnomocnika jest wydatkowaniem dodatkowych kwot z budżetu państwa na koszty procesu, które, w myśl art. 199 p.p.s.a. powinna ponieść strona postępowania. Zapewnienie dostępu do sądu nie oznacza zagwarantowania stronie w każdym wypadku, gdy tego żąda, bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej. Do Sądu należy ocena, czy wykazana przez stronę sytuacja majątkowa, w kontekście – w przypadku osoby prawnej i jednostki organizacyjnej traktowanej tak samo jak osoba prawna – zapewnienia właściwej reprezentacji w danym postępowaniu, stanowi wystarczającą podstawę do przyznania prawa pomocy. Tej oceny należy dokonać w kontekście rodzaju sprawy i treści skargi (co można wywieść z treści art. 247 p.p.s.a.). Przedstawiona we wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego sytuacja majątkowa Spółki jawnej zasadniczo nie uległa zmianie w stosunku do stanu, w oparciu o który Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Spółka osiągnęła zysk z działalności za rok 2009 w wysokości 85.631,41 zł. Posiada wprawdzie poważne zadłużenia, jednak wartość majątku wspólników (budynek mieszkalno-użytkowy) znacznie przekracza zobowiązania. Według podanych informacji nastąpiło załamanie działalności gospodarczej, ale Sądowi wiadomym jest, że wspólnicy nie pozostają bez środków do życia. Oboje osiągają dochody z emerytury i renty, w łącznej wysokości 2.389 zł. Należy wskazać, że w postępowaniu przed sądem I instancji, strona nie musi być reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Sąd ten rozstrzyga bowiem sprawę na podstawie akt, nie będąc związanym wnioskami i zarzutami skargi ani powołaną podstawą prawną. Zdaniem Sądu ani sytuacja materialna ani wzgląd na zapewnienie właściwej reprezentacji Spółki jawnej nie uzasadnia ustanowienia radcy prawnego. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.