I SA/Ol 813/15

PostanowienieWSA w Olsztynie2016-08-26

Skład orzekający: Anna Ambroziak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, złożony po wcześniejszym prawomocnym postanowieniu odmawiającym zwolnienia w szerszym zakresie i bez wykazania zmiany sytuacji materialnej, podlega umorzeniu jako zbędny?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie wniosku o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne, jeżeli strona cofnęła wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne. W sytuacji, gdy sytuacja materialna strony nie uległa zmianie od czasu wydania prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów sądowych w szerszym zakresie, ponowne rozpoznanie wniosku o częściowe zwolnienie jest zbędne, a tym samym postępowanie w tym zakresie powinno zostać umorzone na podstawie art. 249a PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący złożył kolejny wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie, w której wcześniej odmówiono mu zwolnienia w szerszym zakresie. Wniosek został złożony na nieaktualnym formularzu. Referendarz sądowy uznał, że sytuacja materialna skarżącego nie uległa zmianie i ponowne rozpoznanie wniosku jest zbędne.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie z wniosku skarżącego o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.S. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R.S. w przedmiocie: zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia 2012 r. do września 2013 r. postanawia: umorzyć postępowanie z wniosku skarżącego o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych WSA/post.1- sentencja postanowienia W sprawie, prawomocnym postanowieniem z dnia 15 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie utrzymał w mocy postanowienie z dnia 26 stycznia 2016 r. w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych skarżącego R.S., w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia 2012 r. do września 2013 r.. Wyrokiem z dnia 16 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, oddalił skargę R.S. na ww. decyzję. Do skargi kasacyjnej od wyroku tut. Sądu z dnia 16.06.2016 r. skarżący reprezentowany przez adw. T.K. załączył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF z dnia 02 sierpnia 2016 r. (data wpływu do tut. Sądu), w którym wniósł o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Na wstępie zaznaczyć należy, że złożony przez skarżącego wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów jest kolejnym takim wnioskiem w sprawie, po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, prawomocnego postanowienia z dnia 15 lutego 2016 r. Mając na uwadze powyższe, w ocenie rozpoznającego wniosek referendarza sądowego, w sprawie znalazł zastosowanie przepis art. 249a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Trzeba zauważyć, że koszty sądowe, tj. wszelkie opłaty sądowe i wydatki, strona jest obowiązana ponosić w toku postępowania. Na opłaty te składają się wpis od skargi jak i niezbędny do poniesienia na obecnym etapie postępowania wpis od skargi kasacyjnej. W niniejszej zaś sprawie, wnioskiem z dnia 16 listopada 2015 r. skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i w tym też zakresie postępowanie to zakończyło się wydaniem prawomocnego postanowienia z dnia 15.02.2016 r. tut. Sądu. Składając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca w prawdzie zawęził zakres żądania do częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, niemniej jednak jego sytuacja materialna jak i życiowa nie uległa zmianie w stosunku do pierwotnie przedstawionej na formularzu PPF z dnia 16.11.2015 r, co wynika z porównania oświadczeń skarżącego złożonych na formularzu z dnia 16.11.2015 r. z oświadczeniem z dnia 02.08.2016 r. (data wpływu do Sądu). Tym samym należało uznać, że postępowanie w przedmiocie prawa pomocy było zbędne również z uwagi na to, że strona nie wykazała, aby w sprawie doszło do jakiejkolwiek zmiany stanu majątkowego skarżącego w kontekście art. 165 p.p.s.a. w zw. z art. 246 § 2 p.p.s.a. Wymaga podkreślenia, że już na wcześniejszym etapie niniejszego postępowania sądowego oceniano sytuację finansową skarżącego w kontekście możliwości partycypowania w kosztach sądowych, w tym kosztach poniesienia wpisu od skargi kasacyjnej. Zajmując stanowisko negatywne wobec żądania skarżącego tut. Sąd podkreślił, że przedłożone oświadczenia, jak i dokumenty źródłowe nie wskazują na złą sytuację finansową strony, która uniemożliwia mu opłacenie całych kosztów sądowych, w tym jak należy uznać również wpisu od skargi kasacyjnej. Obecnie rozpatrywany wniosek powiela zaś wcześniejszą argumentację skarżącego. Nie można zatem uznać, że w sprawie przedstawiono jakiekolwiek nowe okoliczności, które uzasadniałaby zmianę pierwotnie podjętego rozstrzygnięcia. W tych okolicznościach kierując się zasadami wykładni prawniczej "ad majorem ad minus" ( z większego na mniejsze) należało stwierdzić, że w sytuacji gdy stan majątkowy wnioskodawcy nie uległ zmianie w stosunku do pierwotnie rozpoznanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdzie odmówiono mu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych, to tym bardziej nie spełnia on warunków do przyznania jej w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od wpis od skargi kasacyjnej. Na marginesie należy stwierdzić, że wnioskodawca składając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy wniósł go na nieobowiązującym już formularzu PPF. Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy ustalono nowe wzory urzędowych formularzy do przyznania prawa pomocy osobie fizycznej – PPF (załącznik nr 1) jak i osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej PPPr (załącznik nr 2). Przedmiotowe rozporządzenie weszło w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia tj. z dniem 29.08.2015 r., tym samym od tego dnia wniosek o przyznanie prawa pomocy należy składać na wzorach określonych rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 19.08.2015 r. Niemniej jednak uwzględniając fakt, iż treść oświadczenia wnioskodawcy w zakresie jego aktualnej sytuacji majątkowej i życiowej nie uległa zmianie, kierując się zasadą szybkości postępowania odstąpiono od wzywania skarżącego do złożenia wniosku na aktualnym formularzu PPF. W tym stanie rzeczy, należy uznać, że merytoryczne rozpoznanie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych było zbędne. W konsekwencji postępowanie w tym zakresie podlegało umorzeniu, na podstawie art. 249a p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło