I SA/Ol 815/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kantecka po rozpoznaniu dniu 24 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Szpitala Powiatowego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r., Nr "[...]", w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Szpital Powiatowy wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na wymienioną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 września 2013 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych. W uzasadnieniu złożonego wraz ze skargą wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący, wskazując na trudną sytuację finansową, podniósł, że nie posiada wolnych środków pieniężnych. Oświadczył, że obciążające go zobowiązania wymagalne na koniec 2012 r. wynosiły 475.563 zł, a ich wysokość stale rośnie. Na dzień 30 czerwca wzrosły o 200%. Wskazał, że podpisał z Narodowym Funduszem Zdrowia umowy na udzielanie świadczeń zdrowotnych, które określają limit środków, jakie przekazuje Fundusz. Jednakże w 2011 r. koszty z tytułu wykonania usług ponad limit finansowania wyniosły ponad 1.000.000 zł, przy czym NFZ zwrócił Szpitalowi zaledwie około 40% kwoty wykonanych świadczeń. Z kolei w 2012 r. nierozliczone należności wynikające ze świadczeń ponadlimitowych wyniosły ponad 730.000 zł, zaś Fundusz odmówił ich refundacji. W odpowiedzi na skierowane w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", wezwanie z dnia 16 grudnia 2013 r. do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów, skarżący podał, że wartość jego środków trwałych wynosi 8.999.721,61 zł, kapitał zakładowy - 100.000 zł, a zysk za ostatni rok obrotowy wyniósł 162.834,36 zł. Stan rachunku bankowego w "[...]" na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 97.872,51 zł, natomiast w "[...]" wynosił 14.001,81 zł. Ponadto przedłożono bilans sporządzony na dzień 30 września 2013 r. oraz rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia do 30 września 2013 r., według których strona w 2012 r. uzyskała przychody netto ze sprzedaży o wartości 23.027.366,33 zł, odnotowując zysk w wysokości 162.834,36 zł. Natomiast w okresie od 1 stycznia do 30 września 2013 r. uzyskała przychody netto ze sprzedaży w wysokości 17.754.457,63 zł uzyskując zysk w wysokości 613.836,13 zł. Na dzień 30 września 2013 r. dysponowała środkami pieniężnymi w kasie i na rachunkach w wysokości 279.725,21 zł. Obciążają ją kredyty bankowe i pożyczki w łącznej wysokości 2.269.043 zł. W stosunku do strony nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne. Część zobowiązań jest regulowana w drodze systemu ratalnego i ugód pozasądowych. Wysokość stałych rat miesięcznych z tytułu spłaty zobowiązań wynosi 176.153,20 zł. Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2014 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie, wskazując m.in. na oświadczenie strony o posiadaniu na rachunkach bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku środków pieniężnych w wysokości 111.874,32 zł oraz środków trwałych o wartości 9.576.988,63 zł, odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżący podniósł, że na środki pieniężne, które znajdowały się na rachunkach bankowych w dniu 30 września 2013 r. w wysokości 279.725,21 zł, składały się środki stanowiące depozyty w wysokości 191.138,16 zł oraz środki Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych w wysokości 85.231,52 zł. Szpital nie może obracać tymi kwotami, gdyż cel ich przeznaczenia jest z góry ustalony i nie może zostać zmieniony. Wskazano również, że wartość środków trwałych rzeczywiście wzrosła w porównaniu do 2012 r., jednak nastąpiło to w związku z otrzymanym dofinansowaniem w wysokości 1.411.530,91 zł na zakup sprzętu na Szpitalny Oddział Ratunkowy. Strona ponowiła argumentację o braku zwrotu z NFZ kosztów świadczeń ponadlimitowych. Wskazała, że w wyniku przekształcenia została pozbawiona na rzecz powiatu majątku nieruchomego, pozostając aktualnie jedynie dzierżawcą budynków, w których zlokalizowana jest siedziba Szpitala. Dodała, że osiągnięty na dzień 30 września 2013 r. zysk w wysokości 613.836,13 zł został przeznaczony na pokrycie straty z laty ubiegłych, która wynosi 8.772.101,22 zł. Ponadto bieżące wymagalne zobowiązania znacząco przekraczają ww. zysk wynikający z dokumentacji. Przeprowadzone inwestycje nie są zaś odzwierciedleniem sytuacji skarżącego, lecz zostały dokonane z dofinansowania od podmiotów zewnętrznych, tj. organu założycielskiego, PFRON, Ministerstwa Zdrowia i Starostwa Powiatowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W razie wniesienia sprzeciwu, zgodnie z art. 260 p.p.s.a., postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc. Zgodnie zaś z art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, następuje jeśli osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Według przywołanej wyżej regulacji to na stronie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, a użyte określenie: "gdy wykaże" oznacza, że to obowiązkiem strony jest przekonanie Sądu, iż znajduje się w sytuacji opisanej w dyspozycji przywołanego przepisu i nie ma możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Wskazać przy tym należy, że orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy winno wynikać ze zrównoważonej i wzajemnej oceny dwóch elementów: rozmiaru kosztów sądowych, jakie musi ponieść strona wnioskująca o prawo pomocy, oraz jej aktualnych możliwości płatniczych. Ponadto, w ocenie Sądu, w przypadku strony skarżącej, będącej szpitalem publicznym, powyższe warunki przyznania prawa pomocy osobie prawnej powinny być oceniane przede wszystkim z uwzględnieniem charakteru prowadzonej przez nią działalności. Mając na uwadze powyższe, Sąd uwzględnił, że koszty sądowe powstałe na aktualnym etapie prowadzonych przez wnioskodawcę postępowań sądowych odpowiadają wysokości wpisów sądowych od skarg w sprawach o sygn. akt od "[...]" do "[...]", które wynoszą łącznie 1.500 zł. Zestawienie tej kwoty ze stanem majątkowym wnioskodawcy, wskazywałoby, że kwota ta nie jest relatywnie wysoka w porównaniu do zgromadzonego przez niego majątku oraz stanu środków posiadanych na rachunkach bankowych. Niemniej jednak dane wynikające z dokumentów finansowych potwierdzają trudną sytuację finansową Szpitala. Ciążą na nim wysokie zobowiązania z tytułu kredytów bankowych i pożyczek (2.269.043 zł, w tym pożyczka w wysokości 1.300.000 zł udzielona przez Starostwo Powiatowe na spłatę zobowiązań wymagalnych), które musi pokrywać z własnych przychodów, będących również źródłem pokrywania kosztów świadczeń zdrowotnych związanych z ratowaniem życia i zdrowia ludzi. Rozpoznając wniosek, Sąd uwzględnił ponadto wyjaśnienia strony w kwestii przeznaczenia środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, jak również argumentację dotyczącą zakresu i źródeł finansowania przeprowadzonych inwestycji. Reasumując, nawet jeśli kwota łączna opłat sądowych, które strona byłaby zobligowana ponieść na obecnym etapie postępowania, stosunkowo nie jest wysoka, to na uwadze należy mieć priorytety decydujące o przeznaczaniu środków finansowych – w niniejszej sytuacji nie są to zobowiązania publiczne, lecz świadczenia zdrowotne, które są głównym zadaniem skarżącej. Wobec zatem aktualnej trudnej sytuacji finansowej wnioskodawcy (m.in. z uwagi na wysokość zaciągniętych zobowiązań na prowadzenie działalności w łącznej wysokości oraz konieczność ponoszenia wydatków na spłatę zobowiązań w wysokości 176.153,20 zł miesięcznie), Sąd uznał, że w opisanej we wniosku sytuacji zaistniały okoliczności warunkujące przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Z tych też względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2, art. 245 § 3 oraz art. 260 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.