I SA/Ol 816/09

PostanowienieWSA w Olsztynie2010-01-06

Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Ambroziak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna i życiowa wnioskodawcy uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, uznając, że wnioskodawca, mimo posiadania stałych dochodów, ponosi znaczące wydatki na leczenie syna oraz bieżące utrzymanie gospodarstwa domowego, co uniemożliwia mu pokrycie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania rodziny. Ciężar udowodnienia tej sytuacji spoczywa na wnioskodawcy, który przedstawił wystarczające dowody.
Stan faktyczny
Wnioskodawca A. R. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej. Wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo z żoną i małoletnim synem, chorującym na cukrzycę. Przedstawił swoje dochody, dochody żony, składniki majątku oraz ponoszone wydatki, w tym na leczenie syna, energię elektryczną, opał i spłatę kredytu. Do wniosku załączył dokumenty potwierdzające jego sytuację materialną i życiową.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie - Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 6 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. R. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: opłaty za przechowywanie towaru postanawia : przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych Na mocy art. 243 §1 w związku z art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153 , poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do pkt 2 §1 art. 246 ustawy Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie częściowym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskiem z dnia 21 grudnia 2009 r. A. R. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że prowadzi wspólne gospodarstwo z żoną M. R. oraz małoletnim synem. Z tytułu prowadzonej działalności rolniczej uzyskuje dochód w wysokości ok. 690 zł brutto miesięcznie, nadto z wykonywanych prac dorywczych ok. 300 zł miesięcznie. Żona wnioskodawcy pobiera zasiłek rodzinny, pielęgnacyjny oraz świadczenie pielęgnacyjne w łącznej kwocie 844 zł. W skład majątku wchodzi dom o powierzchni 50 m2 (przeznaczony do rozbiórki), oraz nieruchomość rolna o powierzchni 2,01 ha przeliczeniowego oraz oszczędności w kwocie ok. 100 zł. Nadto skarżący posiada samochód osobowy marki Mercedes, rok produkcji 1995, na zakup którego zaciągnął kredyt. W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił, że syn od czterech lat choruje na cukrzycę insulino-zależną, w związku z czym ponosi koszty leczenia w wysokości ok. 200-300 zł miesięcznie, a często wyższe. Z dodatkowych wyjaśnień wnioskodawcy wynika, że z tytułu opłat za energię elektryczną miesięcznie wydatkuje ok. 100 zł, spłaca raty kredytu w wysokości 320 zł miesięcznie, ponosi wydatki na zakup opału w okresie zimowym ok. 300 zł miesięcznie. Ponadto ze złożonego oświadczenia wynika, że skarżący z cała rodziną zamieszkuje u teściów. Do wniosku załączył trzy decyzje Burmistrza w sprawie świadczeń rodzinnych, faktury VAT na zakup materiałów leczniczych, potwierdzenie zakupu węgla na kwotę 1.400 zł, zaświadczenie lekarskie z dnia 16.12.2009 r., zaświadczenie z Urzędu Gminy. Przystępując do oceny przedstawionej we wniosku sytuacji materialnej i życiowej wnioskodawcy w świetle przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że przyznanie prawa pomocy stanowi instytucję wyjątkową. Koszty postępowania stanowią bowiem rodzaj danin publicznych. Daniny publiczne powinny być zgodnie z art. 84 Konstytucji powszechne jak i w jednakowy sposób obciążać podmioty znajdujące się w podobnej sytuacji. Z uwagi na wyjątkowy charakter tej instytucji przyznanie prawa pomocy powinno być zatem stosowane tylko w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, a mianowicie wtedy gdy wnioskodawca udowodni, iż nie posiada żadnych możliwości sfinansowania kosztów związanych z dochodzeniem swoich praw przed Sądem. Ciężar wykazania, że znajduje się on w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie spoczywa na wnioskodawcy. W związku z tym skarżący powinien przedstawić wszelkie okoliczności mogące potwierdzić jego sytuację materialną i życiową. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że sytuacja materialna i życiowa strony pozwala na uznanie, że spełnione zostały przesłanki do przyznania prawa pomocy wnioskodawcy w żądanym zakresie tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Wprawdzie skarżący jak wynika z oświadczenia uzyskuje stałe miesięczne dochody, jednakże ponosi znaczące wydatki na leczenie syna jak i konieczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem gospodarstwa domowego. Ponadto uwzględniono fakt, iż posiadany dom przeznaczony jest do rozbiórki. W związku z powyższym uznano, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z tym na zasadzie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 258§2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło