I SA/Ol 828/13
PostanowienieWSA w Olsztynie2014-02-10
Skład orzekający: Wojciech Czajkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, osoba fizyczna, wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd uwzględnił niskie dochody wnioskodawcy i jego żony, wysokie koszty utrzymania, w tym wydatki na leczenie, a także brak majątku i oszczędności.Stan faktyczny
Skarżący R.G. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie podatku VAT. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uzasadniając go niskimi dochodami, chorobami i wysokimi kosztami utrzymania. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy z powodu braku dokumentów. Po wniesieniu sprzeciwu, Sąd rozpoznał wniosek, uwzględniając przedstawione przez skarżącego dokumenty dotyczące jego sytuacji majątkowej, rodzinnej i zdrowotnej.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Wojciech Czajkowski po rozpoznaniu dniu 10 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]", w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za miesiące: czerwiec, lipiec, wrzesień, październik 1999 r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
R.G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na wymienioną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec, lipiec, wrzesień, październik 1999 r..
W uzasadnieniu złożonego wraz ze skargą wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 25 października 2013 r. podniósł, że utrzymuje się ze świadczenia rentowego w wysokości 864,39 zł brutto. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie z żoną M., która otrzymuje emeryturę w wysokości 1.866,68 zł brutto. Miesięczne koszty utrzymania wynoszą ok. 1.070 zł i składają się na nie wydatki na leki – ponad 300 zł, energię elektryczną – ok. 80 zł, gaz ziemny – ok. 95 zł, woda i ścieki – ok. 80 zł, opał – ok. 5.000 zł/rok, wyżywienie i środki czystości – ok. 100 zł oraz koszty zakupu odzieży i abonamentu telefonicznego. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada majątku nieruchomego, zasobów pieniężnych oraz wartościowych przedmiotów. Wskazując zaś na stan zdrowia podniósł, ze przebył wszczepienie endoprotez obu stawów biodrowych, zawał serca, a ponadto w znacznym stopniu utracił słuch.
W odpowiedzi na skierowane w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", wezwanie z dnia 11 grudnia 2013 r. do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów, skarżący podał, że nieruchomość w K. przy ul. "[...]" jest własnością jego dzieci, A.K. i K.G. Zamieszkuje w niej wraz z żoną za zgodą właścicieli na podstawie umowy służebności osobistej dożywotnej. Oświadczył, że nie jest obciążany przez właścicieli czynszem, podatkiem od nieruchomości oraz kosztami utrzymania stanu technicznego nieruchomości. Zobowiązany jest natomiast do pokrywania kosztów związanych z mediami i ogrzewaniem. Ponownie określił wysokość wydatków na utrzymanie, wskazując m.in., że koszty wyżywienia wynoszą 900 zł, zaś opału – 291 zł miesięcznie. Ponadto podniósł, że ponosi wydatki na telefon w wysokości 90 zł, abonament telewizyjny w wysokości 25 zł oraz badanie USG mięśnia sercowego w wysokości 12 zł miesięcznie. Łącznie wydatki na utrzymanie wynoszą 2.023 zł miesięcznie. Dodatkowo wnioskodawca ponosi koszty zakupu odzieży, odpłatnych wizyt u lekarzy specjalistów oraz dojazdów na konsultacje lekarskie.
Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2014 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie, uznając, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił istnienia przesłanki przyznania prawa pomocy, gdyż nie przedłożył w toku postępowania żadnych dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej, odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżący podniósł, że jego sytuacja rodzinno – majątkowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w całości. W załączeniu zaś przedstawił kopie dokumentów dotyczących stanu zdrowia oraz potwierdzających wysokość dochodów i wydatków jego rodziny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W razie wniesienia sprzeciwu, zgodnie z art. 260 p.p.s.a., postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wskazać należy, że orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy winno wynikać ze zrównoważonej i wzajemnej oceny dwóch elementów: rozmiaru kosztów sądowych, jakie musi ponieść strona wnioskująca o prawo pomocy oraz jej aktualnych możliwości płatniczych. Uwzględniając powyższe, Sąd miał na uwadze, że powstałe na aktualnym etapie postępowania sądowego koszty odpowiadają wysokości wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 200 zł. Zestawienie tej kwoty ze stanem majątkowym wnioskodawcy i jego rodziny, uzasadnia zaś uznanie, że uiszczenie tej kwoty może spowodować uszczerbek, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., tj. uszczerbek utrzymania koniecznego dla strony i jej rodziny. Wobec aktualnej trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej wnioskodawcy (obecnie osiągane przez niego i żonę dochody wynoszą łącznie 2.081,97 zł netto, zachodzi zaś konieczność ponoszenia wydatków na specjalistyczne leczenie), Sąd uznał, że złożony wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Skarżący wykazał, przekładając stosowne dokumenty, z czego się utrzymuje, jakie ponosi koszty utrzymania, a ponadto udokumentował swoją sytuację zdrowotną. W świetle przedstawionych danych oraz tego, że rodzina strony dysponuje dochodem z emerytury i renty pozwalającym jedynie na zaspokojenie elementarnych potrzeb życiowych, uprawdopodobnione zostało, iż poniesienie kosztów może mieć istotny wpływ na pogorszenie tej sytuacji. Z akt wynika ponadto, że skarżący nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Uwzględniając powyższe okoliczności, uznać należało, że strona nie miał on możliwości poczynienia oszczędności na poczet kosztów sądowych.
W tej sytuacji zaistniały okoliczności warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o co wnosił skarżący. Za taką oceną przemawia zarówno jego sytuacja materialna, w tym wysokość dochodów oraz brak zgromadzonych zasobów finansowych, jak i stan zdrowia,.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 245 § 3 oraz art. 260 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło