I SA/Ol 828/13
PostanowienieWSA w Olsztynie2014-05-26
Skład orzekający: Wojciech Czajkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona została już prawomocnie zwolniona od tych kosztów w poprzednim postanowieniu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega oddaleniu, jeśli strona została już prawomocnie zwolniona od tych kosztów w poprzednim postanowieniu, chyba że nastąpiła zmiana okoliczności sprawy. Natomiast wniosek o ustanowienie radcy prawnego może zostać uwzględniony, jeśli sytuacja materialna strony i jej stan zdrowia uzasadniają potrzebę profesjonalnej pomocy prawnej, zwłaszcza w kontekście możliwości wniesienia skargi kasacyjnej, która wymaga przymusowej reprezentacji.Stan faktyczny
Skarżący R.G. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług. Wcześniej sąd przyznał mu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a następnie oddalił jego skargę. Po oddaleniu skargi, skarżący ponownie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, uzasadniając to trudną sytuacją materialną i zdrowotną.Rozstrzygnięcie
1) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych; 2) przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Wojciech Czajkowski po rozpoznaniu dniu 26 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]", w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za miesiące: czerwiec, lipiec, wrzesień, październik 1999 r. postanawia: 1) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych; 2) przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
R.G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na wymienioną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec, lipiec, wrzesień, październik 1999 r..
Postanowieniem z dnia 10 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpoznaniu wniosku skarżącego, przyznał Mu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (k. 63 akt sąd.).
Wyrokiem z dnia 26 marca 2014 r. Sąd oddalił wniesioną przez stronę skargę na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej (k. 83). Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 24 kwietnia 2012 r. (k. 94).
W dniu 19 maja 2014 r. skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy zawierający żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika - radcy prawnego M.W.
W uzasadnieniu wskazał, że utrzymuje się ze świadczenia rentowego w wysokości 878,23 zł brutto. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie z żoną M., która otrzymuje emeryturę w wysokości 1.866,68 zł brutto. Miesięczne koszty utrzymania rodziny wynoszą ok. 1.070 zł i składają się na nie wydatki na leki – ponad 300 zł, energię elektryczną – ok. 80 zł, gaz ziemny – ok. 95 zł, woda i ścieki – ok. 80 zł, opał – ok. 5.000 zł/rok, wyżywienie i środki czystości – ok. 100 zł oraz koszty odzieży i abonamentu telefonicznego. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada majątku nieruchomego, zasobów pieniężnych oraz wartościowych przedmiotów. Wskazując zaś na stan zdrowia podniósł, że przebył wszczepienie endoprotez obu stawów biodrowych, zawał serca, a ponadto w znacznym stopniu utracił słuch i wzrok. Dodał, że z uwagi na przebyty w dniu 17 lutego 2014 r. zabieg koronografii zwiększyły się jego wydatki na kontrole i badania specjalistyczne oraz na leki. W związku z powyższym podniósł, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika do sporządzenia skargi kasacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezzasadny i jako taki podlega oddaleniu, o czym Sąd orzekł w pkt 1 sentencji postanowienia.
Zgodnie z treścią art. 239 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa.
W niniejszej sprawie prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 10 lutego 2014 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skoro zatem stronę zwolniono już od kosztów sądowych prawomocnym orzeczeniem, to ponowne zwolnienie od kosztów nie jest możliwe. Możliwość uchylenia lub zmiany postanowienia z dnia 10 lutego 2014 r. mogłaby zajść jedynie w przypadku wyznaczonym dyspozycją normy zawartej w art. 165 p.p.s.a., tj. wskutek zmiany okoliczności sprawy. W rozważanym zaś przypadku sytuacja taka nie zachodzi.
Sąd stwierdził ponadto, mając na uwadze wysokość miesięcznych dochodów w gospodarstwie skarżącego (2.744,91 zł brutto) oraz wysokość ponoszonych wydatków na utrzymanie, w tym na specjalistyczne leczenie w związku ze stanem zdrowia, że na uwzględnienie zasługuje jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Przy czym podnieść należy, że skarżący wykazał przekładając stosowne dokumenty, z czego się utrzymuje, jakie ponosi koszty utrzymania, a ponadto udokumentował swoją sytuację zdrowotną.
Zwrócić należy uwagę, że ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika ma znaczenie z uwagi na etap, w którym znajduje się aktualnie postępowanie w sprawie. Wyrokiem z dnia 26 marca 2014 r. Sąd oddalił złożoną przez R.G. skargę. Od przedmiotowego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna (art. 173 § 1 p.p.s.a.), który to środek odwoławczy objęty jest przymusem adwokacko – radcowskim (art. 175 § 1 p.p.s.a.). W tym stanie rzeczy, od przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu może być uzależniona realizacja przez skarżącego konstytucyjnego prawa do sądu.
Mając powyższe na względzie, Sąd przyjął, że zaistniały okoliczności warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.
Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 2 sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło