I SA/Ol 83/13
PostanowienieWSA w Olsztynie2013-03-08
Skład orzekający: Anna Ambroziak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która poniosła stratę i której rachunki bankowe zostały zabezpieczone przez organy podatkowe, może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli posiada kapitał zakładowy i możliwość uzyskania dopłat od wspólników?Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli mimo straty i zabezpieczenia rachunków bankowych przez organy podatkowe, posiada kapitał zakładowy i możliwość uzyskania dopłat od wspólników. Obowiązek wykazania braku środków na pokrycie kosztów sądowych spoczywa na stronie, a możliwość uzyskania dopłat od wspólników stanowi środek pozwalający na pokrycie tych kosztów, co jest zgodne z art. 246 § 2 pkt 2 PPSA i art. 84 Konstytucji RP.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zabezpieczenia na majątku podatnika przewidywanego zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług. Spółka wykazała, że posiada kapitał zakładowy 100.000 zł, środki trwałe o wartości 0 zł, poniosła stratę 1.419.711,60 zł za ostatni rok obrotowy, a jej dwa rachunki bankowe są zabezpieczone przez organy podatkowe. Mimo to, sąd uznał, że spółka nie wykazała przesłanek do przyznania prawa pomocy, wskazując na możliwość uzyskania dopłat od wspólników.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Sp. z o.o. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: zabezpieczenia na majątku podatnika przewidywanego zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych
Wnioskiem z dnia 28 lutego 2013 r. złożonym na urzędowym formularzu PPPr., skarżąca "A" Sp. z o.o. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia Spółki wynika, że przedmiotem jej działalności jest sprzedaż hurtowa paliw i produktów pochodnych. Wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych Spółki wynosi 100.000,00 zł. Z oświadczenia strony wynika także, że wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok obrotowy wynosi 0 zł. Strona także wyjaśniła, że za ostatni rok obrotowy według bilansu poniosła stratę w wysokości 1.419.711,60 zł. Oświadczyła, że posiada dwa rachunki bankowe, przy czym na jednym z nich saldo na koniec miesiąca poprzedzającego wniosek wynosiło 9.416,,08 zł, zaś na drugim 0,68 zł. Oba rachunki bankowe są zabezpieczone przez organy podatkowe. W uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała, że obecnie nie posiada środków finansowych na opłacenie stosownego wpisu od skargi. Podkreśliła, że w toku prowadzonego postępowania podatkowego organy skarbowe, zabezpieczyły wszystkie konta bankowe oraz wierzytelności, które posiadała strona, w stosunku do kontrahentów handlowych.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a., generalną zasadą jest, że każdy podmiot wszczynający postępowanie przed sądami administracyjnymi musi liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów postępowania sądowego. Zgodnie jednak z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym bądź częściowym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek środków postępowania czy dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zatem to na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia zaistnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie. Osoba prawna (jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej) obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków.
Oceniając sytuację finansową na podstawie złożonych przez Spółkę oświadczeń i dokumentów źródłowych, należy stwierdzić, iż skarżąca nie wykazała, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie tj; przyznania jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z przedstawionego oświadczenia wynika, że Spółka nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej oraz nie wszczęła postępowania upadłościowego czy naprawczego. Skoro, w odniesieniu do strony skarżącej nie zainicjowano wymienionych wyżej postępowań, nie można mówić o występowaniu przesłanki niewypłacalności pomimo, iż wskazuje, że poniosła stratę na dzień 31.12.2012 r. w kwocie 1.419.711,60 zł. Fakt zabezpieczenia rachunków bankowych i wierzytelności Spółki przez organy podatkowe także nie jest podstawą do przyznania prawa pomocy. Podmiot gospodarczy prowadząc działalność gospodarczą musi liczyć się zarówno z możliwością przeprowadzenia kontroli przez organy podatkowe jak i ze skutkami takich kontroli. Przerzucenie ciężaru poniesienia kosztów sądowych na Budżet Państwa czyli na ogół obywateli, w sytuacji gdy organ państwowy dokonuje zabezpieczenia na majątku Spółki przewidywanego zobowiązania podatkowego nie spełnia przesłanki określonej w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. jak i jest niezgodne z art. 84 Konstytucji RP. Z obowiązku ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, do których zalicza się również koszty sądowe przez każdy podmiot nie zwalnia okoliczność dokonania zabezpieczenia przyszłego zobowiązania podatkowego na majątku Spółki.
Wykazana przez stronę strata nie świadczy także o braku środków finansowych pozwalających uiścić należne koszty sądowe, które na danym etapie postępowania obejmują wpis od skargi w kwocie 500 zł. Spółka posiada kapitał zakładowy o wartości 100.000 zł. Nadto Kodeks Spółek Handlowych przewiduje instytucję czasowych wkładów wspólników tzw. dopłat. Dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki. Celem zaś dopłat jest przekazanie środków finansowych przez wspólników na dofinansowanie prowadzenia działalności gospodarczej, w tym również na opłacenie niezbędnych kosztów sądowych i ewentualnie opłacenie kosztów zastępstwa procesowego. W sytuacji zatem, gdy Spółka nie dysponuje środkami pieniężnymi niezbędnymi do opłacenia takich koniecznych wydatków, w tym przypadku udziałowcy Spółki mają możliwości prawne wesprzeć finansowo utworzony przez nich podmiot prawa, poprzez dofinansowanie działalności spółki. Podkreślić przy tym należy, że aktualne na gruncie przedmiotowej sprawy pozostaje orzeczenie SN z dnia 13 września 1937r. II C 618/37 OSN(C) 1938/6/293, Lex 4328, w którym wyrażono pogląd, że "Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ubiegająca się o prawo ubogich, (...) nawet w razie przeciążenia majątku swego ponad wartość nie może się powołać na swe zupełne ubóstwo, gdyż może pokryć opłaty sądowe przez zażądanie dopłat od wspólników".
Zestawienie tych informacji z wartością należnych kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie, przemawia za uznaniem, iż nawet przyjmując, iż Spółka ma trudności finansowe, to pomimo tych trudności nadal prowadzi działalność gospodarczą, ma możliwość skorzystania z dopłat od wspólników, tym samym brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy.
Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło