I SA/Ol 831/13

WyrokWSA w Olsztynie2014-01-09

Skład orzekający: Zofia Skrzynecka, Ryszard Maliszewski, Wiesława Pierechod

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i fundusz pracy, biorąc pod uwagę trudną sytuację materialną i zdrowotną wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo ocenił sytuację materialną i zdrowotną wnioskodawcy. Pomimo trudności finansowych i zdrowotnych, wnioskodawca posiadał majątek, który mógłby zostać przeznaczony na spłatę zadłużenia, a jego dochody przekraczały minimum egzystencji, co wykluczało umorzenie należności z uwagi na brak całkowitej nieściągalności lub zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego.
Stan faktyczny
R. K. złożył wniosek o umorzenie zaległych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i fundusz pracy z powodu trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia, wskazując, że wnioskodawca posiada majątek i dochody przekraczające minimum egzystencji, a także nie wykazał całkowitej nieściągalności należności. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ II instancji utrzymał w mocy decyzję odmowną. Wnioskodawca zaskarżył decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Zofia Skrzynecka, Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca), sędzia WSA Wiesława Pierechod, Protokolant Sekretarz sądowy Monika Rząp, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 9 stycznia 2014r. sprawy ze skargi R. J. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek Oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Zakład Ubezpieczeń Społecznych po rozpatrzeniu wniosku R.K. o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i fundusz pracy, własnych, jak też w części finansowanej przez płatnika, odsetek z tytułu nieopłaconych składek, kosztów upomnienia i opłaty dodatkowej utrzymał w mocy decyzję z "[...]" nr "[...]" o odmowie umorzenia należności z tytułu składek. Z przedstawionych akt administracyjnych sprawy wynika, że R. K. złożył w dniu 07 czerwca 2013r. wniosek o umorzenie w całości należności składek, z powodu trudnej sytuacji materialnej i braku możliwości uregulowania należności wobec ZUS. ZUS po przeprowadzeniu postępowania w celu ustalenia sytuacji majątkowej i rodzinnej strony wydał w dniu "[...]" decyzję o odmowie umorzenia ww. należności. Rozstrzygnięcie oparł na art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 ust. 1, 2, 3, 3a i 4 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2009r. nr 205, poz. 1585 ze zm., dalej w skrócie: u.s.u.s.), a także art. 17 ustawy z dnia 18.12.2002r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2002r. nr 241, poz. 2074 ze zm.) i § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. z 2003r. nr 141, poz. 1365), dalej w skrócie: rozporządzenie z 31.07.2003r. Organ w uzasadnieniu decyzji przedstawił własne ustalenia i podał, że od 15 czerwca 2006r. do 01.08.2012r. wnioskodawca prowadził pozarolniczą działalność: biuro rachunkowo-księgowe, doradztwo podatkowe i zatrudniał pracowników. Z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej zobowiązany był według zasad wynikających z przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych obliczać oraz opłacać należne składki na własne ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za każdy miesiąc kalendarzowy. Z powodu nie wywiązania się z ustawowego obowiązku terminowego regulowania należnych składek powstało zadłużenie, które na dzień złożenia wniosku o umorzenie wynosi 96.426,93 zł. Dodatkowo do zadłużenia organ doliczył jeszcze koszty egzekucyjne w wysokości 838,20 zł. Zakład wskazał, że strona nie prowadzi działalności gospodarczej od 01.08.2012r., a jej źródło utrzymania stanowi świadczenie rentowe w wysokości 822,18 zł brutto, przyznane do 30 czerwca 2015r., oraz wg oświadczenia strony dochód z tytułu sporadycznie wykonywanych prac dorywczych. Wymienione świadczenie zajęte jest przez Komornika Sądowego w S. na rzecz alimentów w wysokości 4.406,- zł oraz na rzecz innych wierzycieli na ogólną kwotę 114.514,00 zł. Po potrąceniach, które wynoszą 391,22 zł do wypłaty pozostaje stronie kwota 318,96 zł. Ponadto na podstawie przedłożonych kopii dokumentów posiada wnioskujący zadłużenie podatkowe (Urzędu Skarbowego w T. z tytułu podatku PIT - 36 za 2012r. w wysokości 2.569,- zł, w Spółce A. z tytułu zaległych rat oraz wg oświadczenia w Banku Z. Wnioskujący nie wykazał jednak aktualnych wysokości tych zobowiązań. Nie udowodnił również jakie ponosi wydatki związane z utrzymaniem mieszkania w P., ani nie podał osób wspólnie zamieszkujących. Z informacji składanych do poprzednich wniosków z lat ubiegłych w zakresie sytuacji rodzinnej wynika, że jest wnioskodawca jest rozwiedziony, a jego córka jest pełnoletnia. Na tej podstawie ZUS przyjął, że strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Z ponoszonych wydatków dołączono tylko faktury za leki, z których wynika, że miesięczny średni wydatek wynosi ok. 164,- zł. Strona nie korzysta ze świadczeń pomocy społecznej ani też nie pobiera świadczeń rodzinnych. Jest właścicielem gruntów rolnych położonych w S. oraz samochodu osobowego A. z 1993r. ZUS podał, że swoim wniosku o umorzenie nie wskazano żadnej podstawy prawnej, w oparciu o którą Zakład ma rozpatrzyć wniosek, dlatego organ przystąpił do rozpatrzenia wniosku w oparciu o art. 28 powoływanej w sentencji ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z tym artykułem należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne mogą być umorzone tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności. Zakład przedstawił treść wymienionych w sentencji decyzji przepisów i podał, że w oparciu o zebrany materiał dowodowy dokonał oceny wniosku pod kątem zastosowania umorzenia należności z tytułu składek płatnika "sam za siebie" w oparciu o art. 28 ust. 3a u.s.u.s. wnioskujący nie udowodnił w sposób wyczerpujący swojej aktualnej sytuacji finansowej. Informacje w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym są w ocenie ZUS nieprecyzyjne. Strona informuje, że pobiera rentę w wysokości 318,- zł oraz posiada dochód ze zbiórki złomu, lecz nie podaje wysokości tego dochodu. Posiada zobowiązania w Urzędzie Skarbowym w P. na kwotę 2.569,- zł zgodnie z załączonym upomnieniem, jak też zadłużenie podatkowe w Urzędzie Skarbowym w S. i w Banku Z. z tytułu zaciągniętych kredytów - jednakże nie przedkłada na tę okoliczność żadnych dowodów. Brak jest również informacji dotyczących stałych wydatków, w tym związanych z utrzymaniem mieszkania. Przedłożono tylko faktury za leki za 2012r. i 2013r. Organ wskazał też, że strona jest właścicielem nieruchomości położonych w S. Na tej podstawie ZUS wywiódł, że brak jest możliwości przeprowadzenia dokładnej analizy finansowej z której wynikałoby, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby stronę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. W ocenie organu płatnik, podejmując decyzję o rozpoczęciu i prowadzeniu działalności gospodarczej, ponosi jej konsekwencje. Samodzielnie ponosi ciężar jej prowadzenia i tym samym zobowiązany jest do opłacenia należności z tytułu składek w wyznaczonym ustawowo terminie płatności, niezależnie od przyczyn uniemożliwiających spełnienie takiego obowiązku. Generowanie długu oraz trudności finansowe płatnika składek nie mogą generalnie stanowić przesłanki obligującej organ do umorzenia zaległości względem ZUS. Przewidziana w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych instytucja umorzenia nie może stanowić rekompensaty za skutki finansowe tych decyzji. Organ wskazał, że w dniu 17 stycznia 2013r. płatnik złożył wniosek o umorzenie nieopłaconych należności za okres 1998r.-2012r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 listopada 2012r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz.U. z 2012r., poz.1551). Podał, że po uregulowaniu należności nie podlegających umorzeniu, pozostałe należności mogą być umorzone na podstawie ustawy abolicyjnej. Natomiast przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wręcz nakładają na ZUS obowiązek dochodzenia w trybie przymusowym składek nieuregulowanych w terminie, do momentu całkowitego pokrycia zadłużenia, co wynika z art. 24 ust. 4 u.s.u.s. Umorzenie należności stanowi wyraz definitywnej rezygnacji Organu z możliwości ich wyegzekwowania. Zakład podał, że oceniając sytuację materialną, osobistą i rodzinną zobowiązanego i dokonując negatywnego rozstrzygnięcia ma na uwadze to, iż ostateczną granicą dla decyzji o umorzeniu należności z tytułu składek stanowi kolizja z interesem społecznym. Zakład w sprawach o umorzenie występuje również jako rzecznik interesu publicznego i jest zobligowany do działania z uwzględnieniem funduszy ubezpieczeniowych, którymi zarządza oraz do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Pismem z dnia 24.08.2013r. strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wnioskodawca poinformował, że właścicielem mieszkania w S. jest córka, sam zaś przebywa w P., gdzie ma łatwiejszy dostęp do lekarzy specjalistów i do tanich lekarstw. Ponadto ma tam większą możliwość pozyskania złomu, co w skali miesiąca daje zarobek 100 zł – 400 zł. Składa ponadto oferty pracy, jednak bez powodzenia. Wykonuje drobne zlecenia w branży elektrycznej i z tego tytułu co miesiąc otrzymuje 50 zł - 100 zł. Takich możliwości nie ma w S. Ponadto otrzymuje świadczenie rentowe, z którego potrącane są alimenty na uczącą się córkę. Oprócz zadłużenia w ZUS posiada zobowiązania wobec Urzędu Skarbowego w S. i P. Zadłużenie powstało w wyniku kosztownego leczenia kardiologicznego, w związku z czym nie ma możliwości jego regulowania. W wyniku wezwania do dostarczenia dodatkowych dokumentów lub nowych dowodów, potwierdzających sytuację majątkową, rodzinną i zdrowotną, strona pismem z dnia 08.09.2013r. nadesłała wyjaśnienia i dołączyła szereg dokumentów. Wnioskodawca skorzystał z możliwości zapoznania się z aktami sprawy, a następnie w piśmie z dnia 15.10.2013r. ponownie opisał swoją sytuację finansową i zdrowotną oraz dołączył kserokopie dokumentów związanych z leczeniem szpitalnym w okresie od 2003r. - 2012r. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy decyzję z "[...]" Organ podkreślił, że mimo przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentacji strona nie wykazała jednak aktualnych kwot zobowiązań w Banku Z., u Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., jak też u Wojewody Mazowieckiego. Nie udowodnił również, jakie ponosi wydatki związane z utrzymaniem mieszkania w P., ani nie podał osób wspólnie zamieszkujących. Ponadto z danych otrzymanych ze Starostwa Powiatowego w P. wynika, że strona nie figuruje w ewidencji gruntów i budynków położonych na terenie miasta P. Z kolei z informacji przedstawionych ze Starostwa Powiatowego w S. wynika, że figuruje jako właściciel gruntów ornych położonych w S., ul. L. 2/11 o nr KW "[...]" i KW "[...]". Figuruje ponadto w Centralnej Ewidencji Pojazdów jako właściciel samochodu ciężarowego F. z 1994r. oraz współwłaściciel samochodu osobowego A. rok produkcji 1993. Urząd Skarbowy w S. podał, że strona nie figuruje w jego ewidencji z tytułu dokonania czynności cywilnoprawnych, czynności opodatkowanych podatkiem od spadków i darowizn w 2012r., a w zeznaniu za 2011r. podatnik wykazał dochód w wysokości 36.133,50 zł z tytułu pobierania renty i prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, natomiast brak jest informacji o dochodach za 2012r. Organ powołał się na informacje Urzędu Skarbowego w P., że nie odnotowano informacji o umowach kupna-sprzedaży, darowizny i spadkobrania przez podatnika oraz, że złożył on zeznanie podatkowe PIT-36 za 2012r., w którym wykazał dochód w łącznej wysokości 52.471,24 zł. Z kolei strona podała, że posiada wierzytelności w łącznej kwocie ok. 15.136,08 zł, które są trudne do ściągnięcia. Zakład na tle § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia podał, że od 01.10.2012r. minimum egzystencji w 1-osobowym gospodarstwie emeryckim wynosi ok. 493,96 zł, natomiast w gospodarstwie pracowniczym ok. 521,11 zł. Zaznaczył, że minimum egzystencji kształtuje się różnie w zależności liczebności rodziny. W przypadku wnioskodawcy trudno jest ustalić dochód, ponieważ nie przedłożył on wszystkich dokumentów w powyższej sprawie. Pomimo rozwodu zameldowany jest on w mieszkaniu, w którym zameldowane są była żona i córka, która przebywa obecnie w G., natomiast wnioskodawca - w P. ZUS ocenił, że brak jest możliwości przeprowadzenia dokładnej analizy finansowej z której wynikałoby, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby stronę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Wnioskodawca posiada majątek ruchomy i nieruchomość. Otrzymuje świadczenie rentowe, które po potrąceniach alimentacyjnych wynosi 318,96 zł oraz dochód ze świadczonych drobnych prac oraz ze złomowania w łącznej wysokości ok. 500,- zł na miesiąc. Na podstawie pisma opieki społecznej podał, że strona nie korzysta z pomocy opieki społecznej, a prawo do świadczeń pieniężnych przysługuje osobom i rodzinom, których posiadane dochody nie przekraczają kryteriów dochodowych ustalonych w oparciu o próg interwencji socjalnej. Od dnia 01.10.2012r. dla osoby w rodzinie jest nim dochód nie przekraczający kwoty 456,- zł. Jeśli przyjąć fakt prowadzenia przez stronę 1-osobowego gospodarstwa domowego, to jej dochód przekracza minimum egzystencji. Organ nadmienił, że w 2012r. wnioskujący osiągnął dochód w łącznej wysokości 52.471,24 zł (ww. informacje Urzędu Skarbowego w P. - PIT-36) tj. 4.372,60 zł miesięcznie, a zatem dysponował środkami finansowymi. W zakresie argumentacji o schorzeniu kardiologicznym i cukrzycy uniemożliwiających stronie podjęcie pracy zarobkowej, Zakład wskazał na § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia i ustalił, że wnioskodawca posiada od 02.12.2009r. na stałe lekki stopień niepełnosprawności orzeczony przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Ełku, a Lekarz Orzecznik ZUS uznał, że jest on częściowo niezdolny do pracy do 01.10.2014r. Nie stanowi to jednak przeszkody w podjęciu pracy, na co wskazuje dotychczasowy przebieg zatrudnienia oraz wykonywanie prac dorywczych. Ponadto strona otrzymuje świadczenie rentowe. Organ w tym miejscu nadmienił, że w 2012r. pomimo złego stanu zdrowia, wnioskujący osiągnął dochód w łącznej wysokości 52.471,24 zł tj. ok. 4.372,60 zł miesięcznie. W związku z powyższym Organ II instancji zgodził się ze stwierdzeniem zawartym w kwestionowanej decyzji, że brak jest podstaw do uznania, że w przypadku strony zachodzą przesłanki zawarte w § 3 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia. Dokonując ponownej analizy sytuacji strony Organ stwierdził, iż okoliczności i dowody w sprawie nie przemawiają za uchyleniem decyzji o odmowie umorzenia należności z tytułu składek. Umorzenie organ uznał za przedwczesne i podał, że istnieje możliwość udzielenia ulgi w spłacie układu ratalnego, zawartego na dogodnych warunkach tj. w dłuższym okresie czasu bez negatywnych konsekwencji wynikających z przymusowego ich dochodzenia w trybie egzekucji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, R.K. wniósł o zmianę decyzji ZUS. Powołał się na umorzenie należności podatkowych dokonane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. (decyzja z 29.10.2013r.). Skarżący wskazał, że złożył na etapie wydania decyzji w II instancji wystarczające wyjaśnienia i wszystkie niezbędne dokumenty oraz wyjaśnił przyczyny niemożności uregulowania należności ZUS. Podał, że spodziewał się obiektywnego ich uwzględnienia. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie: p.p.s.a. wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie będącej przedmiotem skargi strona ubiega się przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie zaległych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, fundusz pracy i innych pochodnych należności, w części finansowanej przez płatnika, jak też własnych, powstałych w związku z prowadzoną przed laty działalnością gospodarczą. Zgodnie z art. 24 ust. 2 u.s.u.s. pod pojęciem "należności z tytułu składek" ustawodawca rozumie składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę. Należności te nieopłacone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej. Wobec tego, że w niniejsza sprawa dotyczy umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i fundusz pracy, własnych, jak też w części finansowanej przez płatnika, zakresem kognicji, czyli czynności procesowych prowadzonych dla ustalenia stanu faktycznego, objęte były przesłanki z art. 28 ust. 1, 2, 3, ust. 3a i 4 u.s.u.s. oraz z § 1 i 3 ww. rozporządzenia z dnia 31.07.2003r. W myśl art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Zgodnie z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (ust. 3a). Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (ust. 4). W przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ustawodawca wskazał siedem przypadków, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia, gdyż w tym względzie organ działa w ramach tzw. uznania administracyjnego. (Wyrok NSA w Warszawie z dnia 29.07.2007r., sygn. akt GSK 141/07, LEX nr 368197). W przedstawionym stanie faktycznym takie przesłanki nie wystąpiły. W art. 28 ust. 3b u.s.u.s. została określona delegacja, w której określono, że Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. W § 3 ust. 1 rozporządzenia MGPiPS z dnia 31 lipca 2003 r. (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), przewidziano możliwość umarzania składek jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności gdy zachodzą przypadki określone w pkt 1 - 3 tego przepisu. Wśród nich wymieniona została sytuacja, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (§ 3 ust. 1 pkt 1). Sytuacja " braku "możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych" odnosi się do hipotezy normy i wskazują sytuację faktyczną, w której można dokonać umorzenia należności. Oznacza to, że organ dysponuje więc pewnym zakresem swobody w odniesieniu do tej sytuacji, jak i jej oceny faktycznej. Jeżeli jednak nie stwierdzi wystąpienia tej sytuacji, w ogóle nie będzie wchodziło w grę zastosowania przez organ uznania administracyjnego. Za rodzinę, o której mowa w ust. 1 pkt 1, uważa się wspólnie zamieszkujące i gospodarujące z zobowiązanym osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające z zobowiązanym w faktycznym związku (§ 3 ust. 2). Za działalność, o której mowa w ust. 1 pkt 2, uważa się pozarolniczą działalność w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (§ 3 ust. 3). W sprawie będącej przedmiotem skargi Zakład przedstawił powody odmowy umorzenia wskazanych należności w ramach granic uznania administracyjnego. Ustalił, że skarżący otrzymuje świadczenie rentowe, które po potrąceniach alimentacyjnych wynosi 318,96 zł oraz dochód ze świadczonych drobnych prac oraz ze złomowania w łącznej wysokości ok. 500,- zł na miesiąc. Strona nie korzysta z pomocy opieki społecznej, gdyż jej dochód przekracza minimum egzystencji pozwalający na otrzymanie świadczenia w tym zakresie. Skarżący osiągnął dochód w łącznej wysokości 52.471,24 zł (zeznanie podatkowe PIT-36 za 2012r.) tj. 4.372,60 zł miesięcznie, a zatem dysponował środkami finansowymi. Strona cierpi na dolegliwości zdrowotne (schorzenie kardiologiczne i cukrzycę), posiada od 02.12.2009r. na stałe lekki stopień niepełnosprawności orzeczony przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Ełku, przy czym Lekarz Orzecznik ZUS uznał, że jest on częściowo niezdolny do pracy do 01.10.2014r. Nie stanowi to jednak przeszkody w podjęciu pracy, na co wskazuje dotychczasowy przebieg zatrudnienia oraz wykonywanie prac dorywczych przez skarżącego. Z dokonanych ustaleń faktycznych wynika, że istnieje możliwość uregulowania należności, gdyż skarżący posiada mienie, w stosunku do którego może być skierowana egzekucja. W takiej sytuacji uregulowanie należności, ze środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości, nie pozbawiłoby skarżącego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Z tych względów sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło