I SA/Ol 831/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. D. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi L. D. na decyzję Dyrektora "[...]" Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie: ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej postanawia: 1 umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych 2. ustanowić dla skarżącego adwokata WSA/post.1 - sentencja postanowienia Postanowieniem z dnia 2 lutego 2016 r. Referendarz sądowy przyznała prawo pomocy skarżącemu L. D. w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę wnioskodawcy na decyzję Dyrektora "[...]" Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa "[...]" z dnia "[...]". W związku z zamiarem złożenia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący w dniu 12 maja 2016r złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym zwrócił się o ponowne zwolnienie od kosztów sądowych, a także o ustanowienie adwokata w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną A. D.. Skarżący otrzymuje emeryturę w wysokości 1.043 zł, jego żona otrzymuje emeryturę w wysokości 907,23 zł. Do wspólnych wydatków małżonków w zakresie utrzymania należą : koszty wyżywienia 500 zł miesięcznie, zakup odzieży, obuwia 150 zł miesięcznie, zakup środków czystości 100 zł miesięcznie, zakup lekarstw 400 zł miesięcznie, spłata kredytu na zakup aparatu słuchowego 4.100 zł – rata 280 zł miesięcznie, koszty dojazdów do lekarza i wizyt lekarskich ok. 100 zł miesięcznie, energia elektryczna 100 zł miesięcznie, gaz 50 zł miesięcznie, woda 30 zł miesięcznie, pozostałe nieplanowane wydatki ok. 150 zł miesięcznie. Skarżący nie posiada jakiegokolwiek majątku, żona również nie posiada żadnych składników majątkowych i oszczędności. Wskazał, że po przekazaniu gospodarstwa rolnego mieszka wraz z żoną u syna w ramach służebności mieszkania. Syn z rodziną prowadzi odrębne gospodarstwo domowe od skarżącego i jego żony. Uzasadniając swój wniosek wyjaśnił, że nie posiada środków pieniężnych na opłacenie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Podkreślił, że nie zgadza się z decyzją Dyrektora ARiMR. Nadto wyjaśnił, że obecnie jest w trakcie leczenia związanego ze stwierdzonym u niego nowotworem lewego oka. Poza tym choruje na serce. Jego żona również jest osobą schorowaną. Wskazał, że jest osobą starszą ma 74 lata , a jego żona 70 lat. Dodał, iż jego sytuacja majątkowa i osobista nie zmieniła się od czasu złożenia poprzedniego wniosku. Wskazać należy, że sytuacja majątkowa, finansowa i osobista wnioskodawcy została wyczerpująco wyjaśniona przy rozpoznaniu jego wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z dnia 5 stycznia 2016r. Referendarz sądowy wystosowała do skarżącego wezwanie w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., cyt. dalej jako p.p.s.a.) w celu wyjaśnienia i uzupełnienia danych zawartych w formularzu PPF. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący wyjaśnił, iż żona otrzymuje emeryturę w kwocie 907,23 zł netto miesięcznie. Nie korzysta z żadnej pomocy finansowej. Zamieszkuje na zasadzie służebności u syna K. D., z tego tytułu przekazuje synowi kwotę 100 zł za energię elektryczną i stałą kwotę za wodę – 30 zł. Pozostałe koszty utrzymania mieszkania tj. koszty ogrzewania, zakupu opału ponosi syn wnioskodawcy. Nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z synem. Ponadto przedstawił dokumenty źródłowe takie jak: potwierdzenia spłaty rat kredytu – 287,17 zł miesięcznie, kserokopię biletów PKP, odpis z rachunku bankowego A. D. za okres od 30.11.2015 r. do 31.12.2015 r., przekaz pocztowy potwierdzający wysokość uzyskiwanej przez wnioskodawcę emerytury, kserokopię faktury VAT z tytułu opłaty za energię elektryczną, kserokopię karty leczenia szpitalnego z dnia 30.07.2010 r., kserokopie karty informacyjnej z leczenia szpitalnego z dnia 18.03.2015r., skierowanie do poradni specjalistycznej z dnia 18.03.2015 r., zaświadczenie z Banku Spółdzielczego w "[...]" o stanie konta wnioskodawcy na dzień 25.01.2016 r. W myśl art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Stosownie do art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a. strona, której przyznane zostało prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Ponieważ takim zwolnieniem objęty jest skarżący, albowiem postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 2 lutego 2016 r. zwolniono go od kosztów sądowych, a przyznane w tym zakresie prawo pomocy nie zostało cofnięte, jak również nie wygasło, korzysta on ze zwolnienia od kosztów sądowych przez cały tok postępowania sądowoadministracyjnego. Podkreślić bowiem należy, że przyznane prawo pomocy rozciąga się na całe postępowanie sądowoadministracyjne w danej sprawie, obejmuje postępowanie zażaleniowe i kasacyjne, a nawet postępowanie wznowieniowe (por. uchwałę NSA z dnia 2 grudnia 2010r. sygn. akt II GPS 2/10, publ. CBOiS). Jest ono skuteczne od momentu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, aż do zakończenia postępowania. Strona korzysta z tego prawa pomocy na wszystkich etapach postępowania przed sądami administracyjnymi, w ramach sprawy sądowo administracyjnej i nie ma potrzeby ponawiania swojego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nie ma więc znaczenia faza sprawy sądowoadministracyjnej, a nawet skutek w postaci definitywnego jej rozstrzygnięcia (p. ww. uchwała NSA). Skoro więc strona skarżąca w dalszym ciągu może korzystać z przyznanego jej prawa pomocy, w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, rozpoznawanie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne, a postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu. Z kolei wniosek o ustanowienie adwokata podlegał rozpoznaniu w kontekście brzmienia art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., według którego prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przedstawiona przez skarżącego sytuacja wskazuje, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia dla skarżącego pełnomocnika z urzędu. Wskazać należy, iż skarżący wykazał, z czego się utrzymuje oraz wyjaśnił swoją sytuację majątkową i rodzinną. Po dokonaniu analizy dokumentów oraz oświadczeń wnioskodawcy obrazujących jego sytuację majątkową i rodzinną stwierdzić należy, iż skarżący wraz z żoną utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z emerytury – w kwocie 1.950 zł netto miesięcznie. Świadczenia te muszą zaspokajać potrzeby życiowe zarówno jego jak i jego żony. Ponadto wnioskodawca ponosi wysokie koszty leczenia ok. 400 zł miesięcznie oraz koszty dojazdów do placówek leczniczych ok. 100 zł miesięcznie. Wnioskodawca nie posiada przy tym żadnych zasobów pieniężnych, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika. Nie bez znaczenia jest również okoliczność, że zarówno skarżący jak i pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym żona są osobami starszymi i schorowanymi, wymagają leczenia, lekarstw oraz odpowiedniej opieki, co generuje większe, a czasami nieprzewidziane koszty utrzymania. Trudno zatem uznać, aby z dochodów rodziny możliwe było poczynienie oszczędności w celu pokrycia kosztów ustanowionego z wyboru pełnomocnika. Z tego powodu referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i umorzył postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 249a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.