I SA/Ol 831/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.Z. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi W.Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: zwolnienia z egzekucji wierzytelności postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego WSA/post.1-sentencja postanowienia We wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżący wniósł o zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku powielił zakres żądania. Oświadczył, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i jest współwłaścicielem w ½ części mieszkania o powierzchni 60 m kw. Wyjaśnił, że utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w wysokości "[...]" oraz wynagrodzenie za pracę w kwocie ok "[...]" Natomiast do wydatków zaliczył: alimenty - 600 zł, ratę spłaty zobowiązań względem ZUS – 600 zł, egzekucję US – 800 zł, koszty wyżywienia – 300 zł, koszty zakupu leków – 200 zł oraz opłatę za mieszkanie - 500 zł. Dodał, że z tytułu niepłacenia alimentów posiada zaległość w kwocie 20.000 zł. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego do przedstawienia dodatkowych informacji i dokumentów, skarżący w piśmie z dnia 27 grudnia 2016 r. wyjaśnił, że dodatkowy dochód uzyskuje z tytułu wykonywania pracy "[...]" na podstawie umowy zlecenia przy czym zaznaczył, że dochód ten jest regularny i jego wysokość zależy od ilości przepracowanych godzin. Podkreślił, że zobowiązany jest płacić alimenty na żonę w kwocie 600 zł miesięcznie, nadto ponosi koszty utrzymania mieszkania oraz koszty leczenia, co skutkuje tym, iż nie ma wystarczających środków na opłacenie swoich podstawowych potrzeb życiowych, a tym samym nie posiada również środków na opłacenie kosztów sądowych. Prowadzona jest w stosunku do niego egzekucja przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na skutek, której co miesiąc potrącana jest mu kwota 600 zł, jednakże skarżący nie przedłożył dokumentu potwierdzającego tę okoliczność. Wskazał również, iż pozostaje z małżonką w stanie separacji faktycznej. Z uwagi na fakt, iż jest współwłaścicielem lokalu mieszkalnego o wartości około 150.000 zł, zobowiązany jest ponosić ½ kosztów utrzymania tej nieruchomości w łącznej kwocie 600 zł. Skarżący oświadczył również, iż nie posiada rachunków bankowych. Z uwagi na fakt, iż postępowanie sądowe w stosunku do nieruchomości położonej "[...]" jest w toku, skarżący oświadczył, iż nie jest w stanie określić wartości jak i wysokości udziałów do tej nieruchomości. Wyjaśnił także, że nie uzyskał dokumentu potwierdzającego prowadzenie postępowania egzekucyjnego przez Urząd Skarbowy. Do ww. pisma załączył kserokopię: faktury rozliczeniowej za usługi telefoniczne za okres od 10.12.2016 r. do 09.01.2017 r. na kwotę 51,46 zł, fakturę VAT z tytułu "telewizja" na kwotę 69.90 zł, potwierdzenie zapłaty za mieszkanie za grudzień 2016 r. na kwotę 447,04 Zł , potwierdzenie zapłaty za parking na kwotę 38,81 zł. oraz decyzję ZUS z dnia "[...]" o waloryzacji emerytury skarżącego, której wysokość do wypłaty od 1 marca 2016 r. – po potrąceniu należności egzekwowanych na mocy tytułu wykonawczego - wynosi "[...]". Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r. , poz. 718 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast w myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanych przepisach określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.). Powyższe uregulowanie wprost przenosi na stronę ciężar wykazania przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy. Wobec tego pochodzące od niej informacje na temat jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony. To zatem w interesie strony wnioskującej o przyznanie prawa pomocy leży przedłożenie wszelkich możliwych dokumentów źródłowych oraz przedstawienie wszelkich okoliczności przemawiających za pozytywnym rozpoznaniem wniosku (por. postanowienie NSA z 31 marca 2005 r., I FZ 63/05 publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ocena przytoczonych okoliczności należy zaś do Sądu/ referendarza sądowego. Należy podkreślić, że aby rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy, a więc dokonać analizy zdolności płatniczych skarżącego w zestawieniu z wymaganymi kosztami sądowymi, Sąd musi mieć dostęp do pełnej informacji o jego sytuacji majątkowej, ponieważ informacja zawarta w formularzu PPF jest często niewystarczająca do kompleksowej oceny sytuacji majątkowej strony. Jeżeli oświadczenie wnioskodawcy, co do jego sytuacji majątkowej, okaże się niewystarczające lub budzi wątpliwości, wnioskodawca ma obowiązek na wezwanie uzupełnić je lub przedstawić dokumenty źródłowe, obrazujące jego sytuację rodzinną, majątkową czy dochody (art. 255 p.p.s.a.). Należy w tym miejscu podnieść, że w przedmiotowej sprawie tryb, o którym mowa w art. 255 p.p.s.a., został wykorzystany – wezwaniem z dnia 8 grudnia 2016 r. Skarżący jednak, pomimo ww. wezwania jakie, w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, wystosował do niego referendarz sądowy, uchylił się od rzetelnego wyjaśnienia własnej sytuacji finansowej, nie składając następujących oświadczeń i dokumentów źródłowych takich jak: wyjaśnień w zakresie szczegółowego zestawienia stałych miesięcznych wydatków, odpisów dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki we wskazanym w wezwaniu okresie, wyjaśnień w kwestii wysokości uzyskiwanych przez żonę skarżącego dochodów jak i posiadanego przez nią majątku, dokumentu potwierdzającego wysokość dokonywanych potrąceń egzekucyjnych, wyjaśnień w zakresie posiadanego majątku ruchomego w okresie od 1.01.2015 r. do dnia doręczenia wezwania, nie uprawdopodobnił oświadczenia o nieposiadaniu rachunków bankowych poprzez przedstawienie kopii dokumentów potwierdzających wypłatę świadczeń emerytalnych "do rąk" skarżącego oraz nie przedstawił wyciągów i wykazów z wszystkich posiadanych przez współmałżonkę rachunków bankowych w tym obsługujących ewentualnie posiadane karty kredytowe, jak i nie złożył oświadczenia o ich braku. Ponadto wnioskodawca nie uprawdopodobnił oświadczenia o niezakończeniu postępowania sądowego w stosunku do nieruchomości "[...]". W związku z powyższym należy stwierdzić, że oświadczenie wnioskodawcy zawarte w piśmie z dnia 27.12.2016 r. "że w załączeniu przedkłada wszystkie dokumenty i braki do których wezwał go Wojewódzki Sąd Administracyjny" jest gołosłowne, gdyż poza pięcioma kopiami dokumentów potwierdzających wysokość opłat za media i za czynsz za grudzień 2016 r. oraz kopią decyzji ZUS z dnia "[...]" skarżący nie przedstawił żadnych innych dokumentów źródłowych, jak i oświadczeń, poza tymi które już złożył na formularzu PPF. W tej sytuacji niemożliwe jest dokonanie całościowej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy, a tym samym niemożliwym jest ocenienie czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Bez tych oświadczeń, niecelowe i niezasadne jest ocenianie ujawnionych przez wnioskodawcę informacji o swojej sytuacji materialnej, gdyż stanowią one wyłącznie część danych, które składają się na jego rzeczywistą sytuację materialną i życiową. Natomiast o spełnieniu czy też nie przesłanek do przyznania prawa pomocy można orzec wyłącznie dysponując całościowo i wnikliwie przedstawionymi informacjami o stanie materialny i życiowym wnioskodawcy. Uwzględniając zatem powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.