I SA/Ol 833/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. R. o ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I.R. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia składek postanawia 1. przyznać prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata 2. umorzyć postępowanie z wniosku strony o zwolnienie od kosztów sądowych WSA/post.1-sentencja postanowienia Pismem z dnia 12.01.2016 r. zatytułowanym "Zażalenie na postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 30.12.2015 r." skarżąca I. R. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w osobie M. J. z O. Następnie składając wniosek na urzędowym formularzu PPF skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała na ciężką sytuację materialną i osobistą. Oświadczyła, że nie uzyskuje żadnych dochodów. Zalega z opłatami za media, opłatami na KRUS i drobne kredyty. Ma do spłaty kredyt w wysokości 30.000 zł, a także zobowiązana jest zwrócić dotację. Skarżąca oświadczyła, że posiada dom o powierzchni 60 m2 (do kapitalnego remontu) oraz nieruchomość rolną o powierzchni "[...]" ha. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Uwzględniając zarówno treść pisma skarżącej z dnia 12.01.2016 r. jak i kierując się zasadą ekonomiki procesowej i szybkości postępowania referendarz sądowy rozpoznał wniosek skarżącej w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata pomimo, że na formularzu wniosku PPF skarżąca zaznaczyła wyłącznie, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z przepisami art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należało, że skarżąca wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Sytuacja majątkowa skarżącej jest na tyle trudna, że nie jest ona w stanie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tego względu, przyznano skarżącej prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Jednocześnie należy wyjaśnić, że wyznaczenie konkretnej osoby jako pełnomocnika z urzędu nie należy do właściwości wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 253 p.p.s.a. o wyznaczenie adwokata czy radcy prawnego sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej lub właściwej rady okręgowej izby radców prawnych. Ustanawiając na rzecz strony adwokata lub radcę prawnego sąd nie wskazuje zatem w wydanym postanowieniu konkretnego pełnomocnika. Sąd zwracając się do właściwego organu samorządu zawodowego o wyznaczenie pełnomocnika może jedynie poinformować ten organ, że strona wnosiła o ustanowienie konkretnego pełnomocnika. Zgodnie bowiem z art. 244 § 3 p.p.s.a. jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata, radcę prawnego właściwa okręgowa rada adwokacka, lub właściwa rada okręgowa izby radców prawnych w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem lub radcą prawnym, wyznaczy adwokata lub radcę prawnego wskazanego przez stronę. W odniesieniu natomiast do wniosku skarżącej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazać należy, że stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa niniejsza, ponieważ przedmiotem sprawy jest decyzja - akt administracyjny ściśle dotyczący praw i obowiązków ubezpieczeń społecznych. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji - Wojewódzkim Sądem Administracyjnym - jak i przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym. W związku z tym, rozpoznanie wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne, zatem postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, na podstawie art. 249 a ustawy p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 1 oraz art. 246 § 1 pkt 2, § 3 oraz art. 249a p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.