I SA/Ol 844/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. i R. G. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub doradcy podatkowego w sprawie ze skargi M. G., R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie: łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016r. postanawia: przyznać skarżącym prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego WSA/post.1 - sentencja postanowienia Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że Skarżący (małżonkowie) prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Utrzymują się z renty skarżącej w wysokości 879,60 zł oraz emerytury skarżącego w kwocie 1210,30 zł. Łączny dochód rodziny wynosi 2.089,90 zł netto miesięcznie. Są właścicielami połowy domu z 1900 r. o powierzchni budynku 168m2 wymagającego remontu o szacunkowej wartości ok. 300.000,00 - 400.000,00 zł. Mieszkania znajdującego się w tym domu o powierzchni 145 m2 również wymagającego remontu oraz nieruchomości rolnej we współwłasności z innymi osobami. Innego majątku nie posiadają. Argumentując trudną sytuację materialną wskazali na problemy ze zdrowiem. Skarżąca jest po operacji raka tarczycy (trzy operacje), choruje na cukrzycę i kręgosłup. Skarżący jest inwalidą "znacznego stopnia", choruje na serce, zwyrodnienie stawów, astmę płucna, słuch, prostatę. Małżonkowie ponoszą następujące koszty utrzymania: leki i koszty wizyt 150 - 300 zł, prąd 210 zł, woda 100 zł, gaz z ogrzewaniem mieszkania 500-700 zł, TV- 30 zł, telefon -33 zł, wywóz nieczystości stałych – 29 zł, szambo- 150 zł, Ogółem na stałe koszty utrzymania wydatkują kwotę ok. 1552 zł. Natomiast na wyżywienie wydatkują kwotę 587 zł. Wyjaśnili, że otrzymali pomoc społeczną na naprawę dachu w wysokości 500 zł. Całkowity koszt naprawy dachu wyniósł 3.500 zł. Posiadają zadłużenie na kwotę 3.000 zł. Odnosząc się do posiadanego majątku wyjaśnili, że lokalizacja nieruchomości obok cmentarza oraz dewastacja jeziora, wspólnego lasu i gruntów przez ścieki cmentarne, śmieci i inne nieczystości pozbawiła właścicieli możliwości sprzedaży oraz użytkowania przedmiotowych nieruchomości. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U z 2016r., poz. 718) dalej zwana w skrócie p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. W przypadku prawa pomocy mamy do czynienia z pomocą budżetu Państwa osobom, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy są przy tym określone ogólnie, a więc uznaniu sądu pozostawił ustawodawca ocenę przedstawionych we wniosku okoliczności przemawiających, zdaniem strony, za rozstrzygnięciem korzystnym dla niego. Jak stwierdził bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 roku sygn. akt FZ 478/04, (niepubl.) opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego, muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżących z obowiązku ich ponoszenia. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że gospodarstwo domowe skarżących utrzymuje się z kwoty w wysokości 2.089 zł. Z tego ponoszone są stałe wydatki miesięczne w wysokości 1552 zł, pozostałe środki przeznaczone są na zakup żywności, odzieży i spłatę długu. Sytuacja skarżących nie pozwala zatem na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Małżonkowie nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem przed sądem administracyjnym jak i związanych z wynagrodzeniem pełnomocnika z wyboru. W związku z faktem iż w piśmie z dnia 12 grudnia 2016r. (k. 15) skarżący wnosili o ustanowienie "doradcy podatkowego lub obrońcę z urzędu" postanowiono ustanowić na rzecz skarżących pełnomocnika z urzędu w osobie doradcy podatkowego. Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 246 §1 pkt 1 orzeczono jak w sentencji postanowienia.