I SA/Ol 844/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku doradcy podatkowego J. D. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M. G., R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016r. postanawia: 1. odmówić przyznania wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej 2. przyznać doradcy podatkowemu J. D. wynagrodzenie od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie) z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym w wysokości 120 zł (stu dwudziestu złotych) oraz należny od tej kwoty podatek od towarów i usług WSA/post.1 - sentencja postanowienia Prawomocnym postanowieniem z dnia 9 stycznia 2017 r. Starszy referendarz sądowy przyznał skarżącym M. G. i R. G. prawo pomocy w niniejszej sprawie przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Krajowa Rada Doradców Podatkowych pismem z dnia 9 lutego 2017r. wyznaczyła na pełnomocnika skarżących z urzędu doradcę podatkowego J. D. Wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" W terminie trzydziestu dni od daty otrzymania odpisu wyroku WSA wraz z jego uzasadnieniem pełnomocnik sporządziła i wniosła skargę kasacyjną od ww. wyroku. W skardze zawarty został wniosek o "zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych". Postanowieniem z dnia 18 lipca 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę kasacyjną z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi kasacyjnej. Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżących wniosła zażalenie. Jednocześnie wniosła o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, oświadczając, że koszty te nie zostały zapłacone w całości ani w części. Postanowieniem z dnia 5 października 2017r. Naczelny Sąd Administracyjny sygn. akt II FZ 541/17 oddalił ww. zażalenie na postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 18 lipca 2017r. Na podstawie art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), wyznaczony w niniejszej sprawie pełnomocnik otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności doradców podatkowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 31, poz. 153, dalej jako rozporządzenie). Jak stanowi § 4 ust. 2 wskazanego rozporządzenia, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Z przepisu tego wynika wyraźnie, iż oświadczenie tej treści jest obligatoryjnym składnikiem wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Stanowi ono podstawę do ustalenia, że opłaty za czynności adwokata nie zostały zapłacone w całości lub w części. Pozwala tym samym określić zakres, w jakim wynagrodzenie za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy powinno zostać pokryte przez Skarb Państwa. Wniosek o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej powinien zatem zawierać oświadczenie, z którego jednoznacznie wynika, że opłaty za tę czynność nie zostały zapłacone w całości lub w części. Brak stosownego oświadczenia stwierdzono w niniejszej sprawie. Po drugie odmawiając przyznania wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej kierowano się treścią § 2 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym zasądzając wynagrodzenie doradcy podatkowego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy doradcy podatkowego, a także charakter sprawy i wkład pracy doradcy podatkowego w przyczynianie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 16 czerwca 2010 r., II FZ 143/10 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, że pomimo literalnej wykładni art. 250 p.p.s.a. przepis ten nie nakłada na sąd obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wniosek o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia podlega ocenie pod kątem jakości usług świadczonych w ramach pomocy prawnej. Wynagrodzenie może być przyznane jedynie za pomoc prawną, która była świadczona w sposób profesjonalny. Nie może budzić wątpliwości, że do podstawowych zasad staranności i profesjonalizmu należy zaliczyć sporządzanie przez zawodowego pełnomocnika pism procesowych zgodnie z przewidzianymi dla nich wymogami oraz terminowość podejmowanych przez niego czynności procesowych. Przechodząc do oceny wniosku pełnomocnik należy wskazać, że sporządzona przez nią skarga kasacyjna nie spełniała wszystkich wymogów formalnych, które dla tego rodzaju pisma procesowego zostały określone w art. 176 p.p.s.a. w zw. z art. 47 § 1 p.p.s.a. Z tej przyczyny pełnomocnik została wezwana do usunięcia dostrzeżonego braku, tj. do złożenia oryginałów załączników wymienionych w skardze lub ich odpisów, złożenia dwóch egzemplarzy odpisu skargi kasacyjnej wraz z załącznikami dla uczestników postępowania. Pouczono przy tym pełnomocnik, że nieuzupełnienie tego braku w terminie siedmiu dni będzie skutkowało odrzuceniem skargi kasacyjnej. W wyznaczonym terminie pełnomocnik skarżących nie wykonała w należyty sposób wezwania Sądu, skutkiem czego skarga kasacyjna została odrzucona. W tych okolicznościach należało stwierdzić, że pełnomocnik sporządzając skargę kasacyjną z uchybieniem wymogom formalnym, a następnie nie uzupełniając jej braków uchybiła podstawowym zasadom staranności i profesjonalizmu. Działania pełnomocnik nie można uznać za faktyczne, efektywne udzielenie stronie pomocy prawnej, skoro ich następstwem było odrzucenie skargi kasacyjnej, a w konsekwencji wyrok sądu I instancji stał się prawomocny. Odnosząc się do postępowania zażaleniowego stwierdzić należy, że pełnomocnik, która wniosła zażalenie na postanowienie z dnia 18 lipca 2017r. odrzucające skargę kasacyjną, należne jest wynagrodzenie stosownie do § 3 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia. Zgodnie z przywołanym przepisem kwota wynagrodzenia doradcy podatkowego w postępowaniu zażaleniowym wynosi 120 zł. W sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu, opłatę tę podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tej opłacie. Tym samym należne wnioskodawczyni wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną z urzędu, po podwyższeniu o 23% stawkę podatku od towarów i usług, przysługuje w wysokości 147,60 zł (120 + 27,60 zł). Z tych względów referendarz sądowy, działając na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.