I SA/Ol 846/16

PostanowienieWSA w Olsztynie2017-07-14

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Małgorzata Klimek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, której przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, może skutecznie żądać ustanowienia innego pełnomocnika z urzędu, jeśli nie jest zadowolona z działań dotychczasowego pełnomocnika?
Ratio decidendi
Niezadowolenie strony skarżącej z działań wyznaczonego z urzędu pełnomocnika, który sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, nie uprawnia do przyznania stronie kolejnego pełnomocnika w ramach prawa pomocy. Prawo pomocy zostało już przyznane w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, a dalsze wyznaczenie pełnomocnika należy do kompetencji Okręgowej Rady Adwokackiej. Rozpoznanie wniosku o ustanowienie innego pełnomocnika jest zbędne, a postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu.
Stan faktyczny
Skarżący M. B. wniósł o ustanowienie innego pełnomocnika z urzędu do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, argumentując brak kontaktu z dotychczasowym pełnomocnikiem i niezadowolenie z jego działań. Wcześniej przyznano mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, który sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący wskazał na swoją trudną sytuację finansową uniemożliwiającą samodzielne ustanowienie pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku M. B. o ustanowienie innego pełnomocnika w ramach prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o ustanowienie innego pełnomocnika w sprawie ze skargi M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej) z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie: zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego postanawia: umorzyć postępowanie z wymienionego wyżej wniosku o przyznanie prawa pomocy WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wyrokiem z dnia 13 grudnia 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej) z dnia 5 września 2016r. Postanowieniem z dnia 14 lutego 2017r. Starszy referendarz sądowy przyznał skarżącemu M. B. prawo pomocy w zakresie ustanowienia dla niego adwokata. Pismem z dnia 13 marca 2017 r. Okręgowa Rada Adwokacka poinformowała Sąd o wyznaczeniu dla skarżącego pełnomocnika w osobie adwokata A. U. Następnie w dniu 4 kwietnia 2017r. pełnomocnik skarżącego złożył opinię o braku podstaw do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Pismem procesowym z dnia 16 czerwca 2017r. skarżący wniósł o wyznaczenie innego pełnomocnika do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący wskazał, iż wyznaczony z urzędu pełnomocnik nie skontaktował się z nim w celu "zapoznania się z argumentacją uzasadnienia, wykorzystania faktów ze spraw". Wskazał, iż okoliczności te nie są czytelnie przedstawione w dokumentacji sądowej. Podniósł, iż ustanowienie pełnomocnika we własnym zakresie nie jest możliwe z uwagi na sytuację finansową. Rozpoznając niniejszy wniosek zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., cyt. dalej jako p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Z treści art. 245 § 1 p.p.s.a. wynika, m. in., że prawo pomocy obejmuje również ustanowienie adwokata. Prawomocnym postanowieniem z dnia 14 lutego 2017 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Treść wydanego wówczas rozstrzygnięcia odpowiadała żądaniu strony. Aktualnie skarżący wniósł o ustanowienie innego pełnomocnika w ramach prawa pomocy. Wskazać należy, iż wyznaczenie przez właściwą okręgową radę adwokacką pełnomocnika z urzędu, reprezentowanie skarżącego przed sądem przez tegoż pełnomocnika, a następnie sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej stanowiło wykonanie wydanego w sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Oznacza to, że skarżącemu zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, zaś wyznaczony adwokat udzielił pomocy prawnej stronie skarżącej. Niezadowolenie strony skarżącej z działań wyznaczonego pełnomocnika nie uprawnia do przyznania stronie kolejnego pełnomocnika w ramach prawa pomocy. Podkreślić bowiem należy, że sąd wydaje jedynie postanowienie w sprawie przyznania prawa pomocy, wskazane w art. 253 § 1 p.p.s.a., po spełnieniu przez skarżącego przesłanek uprawniających do przyznania tego prawa, natomiast wyznaczenie konkretnego pełnomocnika, w tym również nowego (kolejnego) pełnomocnika, należy do właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej, co wynika z treści art. 253 § 1 i 2 p.p.s.a. W przepisach ustawy brak jest bowiem unormowania, które uprawniałoby stronę do skutecznego żądania przyznania jej prawa pomocy przez ustanowienie kolejnego profesjonalnego pełnomocnika, w sytuacji, gdy dotychczas ustanowiony pełnomocnik nie spełnił oczekiwań strony, wyrażając odmienne poglądy co do celowości, zasadności lub zgodności z prawem czynności, które zamierzała strona podejmować w postępowaniu. Wykonywanie pomocy prawnej polega nie tylko na działaniu profesjonalnego pełnomocnika zgodnie z zamiarami strony, ale również na przedstawianiu i wyjaśnianiu stronie jej sytuacji prawnej, z uwzględnieniem profesjonalnej wiedzy i umiejętności oceny sytuacji przez wyznaczonego pełnomocnika. W związku z tym, rozpoznanie wniosku skarżącego o ustanowienie pełnomocnika jest zbędne, zatem postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, na podstawie art. 249 a ustawy p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Mając na uwadze powołane powyżej okoliczności oraz zasadę ekonomiki procesowej wyrażoną w art. 7 p.p.s.a. odstąpiono od wezwania skarżącego do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu wniosku (PPF). Złożenie wniosku z zachowaniem wymogów formalnych w żaden sposób nie mogło skutkować podjęciem odmiennego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, zatem merytoryczne rozpoznawanie kolejnego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu poprzez dokonywanie oceny oświadczeń skarżącego odnoszących się do jego sytuacji majątkowej (zawartych na druku PPF), byłoby niecelowe. Z powyższych względów, na podstawie art. 249 a p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło